چرا فرمان ماشین میلرزد؟ (5 دلیل که باید جدی بگیرید)
لحظهای که در اتوبان سرعت را بالا می برید و ناگهان فرمان زیر دستتان شروع به لرزیدن میکند، چیزی فراتر از یک حس آزار دهنده است؛ این لرزش پیامی از طرف خودروی شماست که میگوید «یک جای کار مشکل دارد ! ».
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ لحظهای که در اتوبان سرعت را بالا می برید و ناگهان فرمان زیر دستتان شروع به لرزیدن میکند، چیزی فراتر از یک حس آزار دهنده است؛ این لرزش پیامی از طرف خودروی شماست که میگوید «یک جای کار مشکل دارد ! ».
نکته اینجاست که بسیاری از رانندهها به این لرزش عادت میکنند و ماهها با آن رانندگی میکنند، غافل از اینکه منبع این لرزش میتواند از یک مشکل ساده و کم هزینه مثل بالانس چرخها تا یک نقص خطرناک در سیستم تعلیق یا فرمان متغیر باشد.
بررسی دلایل لرزش فرمان خودرو
خبر خوب این است که تشخیص علت لرزش فرمان، برخلاف خیلی از مشکلات خودرو، معمولاً سرراست است. کافی است بدانید لرزش در چه شرایطی رخ میدهد تا بتوانید منبع آن را حدس بزنید. در ادامه ، پنج دلیل اصلی لرزش فرمان را بررسی میکنیم و به شما میگوییم کدام یک را باید فوراً جدی بگیرید.
۱. بالانس نبودن چرخ ها (شایع ترین علت)
اگر فرمان فقط در یک بازه سرعتی مشخص میلرزد مثلاً بین ۸۰ تا ۱۲۰ کیلومتر بر ساعت و در سرعت های پایین تر یا بالاتر این لرزش از بین میرود، تقریباً می توانید مطمئن باشید که مشکل از بالانس چرخ هاست.
حتی چند گرم اختلاف وزن در یک نقطه از چرخ می تواند در سرعت های بالا نیروی گریز از مرکز قابل توجهی ایجاد کند و خود را به صورت لرزش در فرمان نشان دهد. برای رفع این مشکل، وزنه های کوچکی توسط دستگاه بالانس در نقاط مشخصی از رینگ نصب میشوند تا تعادل چرخ برقرار شود.
اما این وزنهها ممکن است در اثر دست اندازهای شدید، تعویض لاستیک یا حتی شستشوی ساده جابه جا شوند یا بیفتند. نتیجه همان لرزش آشنایی است که در یک سرعت خاص ظاهر میشود.
چه باید کرد؟
مراجعه به یک آپاراتی یا تعمیرگاه مجهز به دستگاه بالانس. هزینه بالانس چهار چرخ معمولاً بسیار معقول است و کل فرآیند کمتر از نیم ساعت طول میکشد. اگر بعد از بالانس همچنان لرزش وجود داشت، احتمال دارد رینگ در اثر ضربه تاب برداشته باشد که نیاز به تعویض دارد. برای خودروهای جدیدتر مانند چانگان که از رینگهای آلومینیومی با طراحی خاص استفاده میکنند، بهتر است این بررسی در یک تعمیرگاه چانگان غرب تهران انجام شود تا از تنظیمات دقیق کارخانهای اطمینان حاصل کنید.
۲. تاب برداشتن دیسک ترمز (لرزشی که موقع ترمز گرفتن میآید)
اگر فرمان فقط هنگام ترمز گرفتن میلرزد و این لرزش با سرعتهای بالا و ترمزهای محکم تر شدیدتر میشود مقصر اصلی دیسک های ترمز تاب برداشته است.
دیسک ترمز در حین ترمزگیری تحت حرارت بسیار بالایی قرار میگیرد. اگر بعد از یک ترمز سنگین و طولانی (مثلاً در سرپایینی های کوهستانی) ناگهان وارد آب سرد شوید، یا اگر لنت ها را بیش از حد مستهلک کنید و فلز لنت با دیسک تماس پیدا کند، دیسک در برابر شوک حرارتی تاب بر میدارد. نتیجه این تاب برداشتن، سطحی ناصاف است که در هر دور چرخش، لنت را پس میزند و این ضربه از طریق پدال ترمز و فرمان حس میشود.
چه باید کرد؟
دیسکهای تاب برداشته در برخی موارد قابل تراشیدن (کف تراشی) هستند، اما در بسیاری از خودروهای مدرن که دیسک های نازکتری دارند، تعویض دیسک (و همزمان لنت ها) توصیه میشود. هزینه تعویض دیسک جلو از هزینه تعمیر سیستم تعلیقی که در اثر لرزش مداوم آسیب دیده، بسیار کمتر است.
۳. فرسودگی قطعات جلوبندی و سیستم تعلیق (خطرناک ترین علت)
اگر لرزش فرمان با صداهای تقتق یا کوبش هنگام عبور از دستاندازها همراه است، یا اگر فرمان در سرعت های پایین هم میلرزد و حس «شل بودن» دارد، پای قطعات فرسوده جلوبندی در میان است.
سیستم جلوبندی و تعلیق از چندین قطعه متحرک تشکیل شده: بوش طبق، سیبک فرمان، مفصلهای تعلیق، و میل تعادل. هر کدام از این قطعات دارای بوش های لاستیکی یا اتصالات گویسانی هستند که با گذشت زمان و تحت فشار، فرسوده میشوند و «لقی» پیدا میکنند. این لقی در جاده های صاف خود را به صورت لرزش فرمان نشان میدهد و در دست اندازها به صدای کوبش تبدیل میشود.
چه باید کرد؟
در صورت شنیدن صداهای کوبش یا احساس لقی در فرمان، فوراً به یک تعمیرگاه مراجعه کنید. بررسی جلوبندی معمولاً سریع انجام میشود و تعویض قطعات فرسوده با نمونههای اصلی، ایمنی را به خودرو برمیگرداند. این مشکل در کراساوورهای شهری مانند امویام که مدام در خیابان های ناهموار تردد میکنند، شایعتر است. مراجعه منظم به یک تعمیرگاه ام وی ام غرب تهران برای بررسی دورهای جلوبندی، میتواند از بروز چنین خطراتی پیشگیری کند.
۴. تنظیم نبودن زوایای چرخ ها (لرزش همراه با کشیدن فرمان به یک سمت)
اگر فرمان نه تنها میلرزد، بلکه خودرو مدام به یک سمت کشیده میشود و برای صاف نگه داشتنش باید فرمان را به زور نگه دارید، مشکل احتمالاً از تنظیم نبودن زوایای چرخهاست.
خودرویی که زوایای چرخهایش به هم خورده، مثل کسی است که با یک پای کج راه میرود. این مشکل معمولاً بعد از برخورد شدید با دست انداز، چاله یا جدول ایجاد میشود. علاوه بر لرزش و کشیدن فرمان، نشانه بارز دیگر آن ساییدگی غیرعادی و نامتقارن لاستیک هاست (مثلاً ساییدگی بیش از حد لبه داخلی یا خارجی لاستیک).
چه باید کرد؟
مراجعه به تعمیرگاه مجهز به دستگاه تنظیم زاویه چرخها. این کار معمولاً بین ۳۰ تا ۴۵ دقیقه زمان میبرد و به شدت عمر لاستیک ها را افزایش میدهد.
۵. مشکلات لاستیک ها (باد نامناسب، ساییدگی یا بادکردگی)
گاهی مشکل از چیز ساده تری است: خود لاستیکها. سه مشکل رایج در لاستیکها میتواند باعث لرزش فرمان شود:
- باد نامناسب: کم بادی یا پربادی بیش از حد یک یا چند لاستیک، الگوی تماس آنها با جاده را تغییر میدهد و میتواند لرزش ایجاد کند.
- ساییدگی غیرعادی: لاستیک هایی که به دلیل تنظیم نبودن زوایا یا بالانس نبودن چرخها به طور نامساوی ساییده شدهاند، حتی اگر بعداً بالانس هم شوند، باز هم سطح صافی ندارند و میلرزند.
- بادکردگی : برآمدگی یا تاول روی دیواره لاستیک که معمولاً در اثر برخورد با جدول یا چاله ایجاد میشود. این بادکردگی یک نقطه ضعف خطرناک است که میتواند هر لحظه منجر به ترکیدن لاستیک شود و حتماً باید لاستیک تعویض شود.
چه باید کرد؟
فشار باد هر چهار لاستیک را با گیج دقیق بررسی کنید و با عدد توصیهشده (معمولاً روی برچسب داخل درب راننده یا دفترچه راهنما) تنظیم کنید. لاستیک ها را از نظر ساییدگی نامتقارن و بادکردگی بازدید کنید.
چگونه منبع لرزش را تشخیص دهیم؟
این چک لیست ساده به شما کمک میکند پیش از مراجعه به تعمیرگاه، حدس دقیقتری بزنید:
- لرزش فقط در سرعت مشخص (مثلاً ۹۰ تا ۱۱۰): احتمالاً بالانس چرخها
- لرزش فقط هنگام ترمز گرفتن: احتمالاً تاب برداشتن دیسک ترمز
- لرزش همراه با صداهای کوبش در دست انداز: احتمالاً فرسودگی جلوبندی
- لرزش همراه با کشیدن فرمان به یک سمت: احتمالاً تنظیم زوایای چرخها
- لرزش همراه با ساییدگی عجیب لاستیک ها: احتمالاً مشکل از خود لاستیک یا زوایا
حرف آخر
لرزش فرمان میتواند اولین نشانه یک مشکل ایمنی جدی باشد. برخلاف بسیاری از عیوب خودرو که تشخیصشان پیچیده و زمان بر است، علت لرزش فرمان معمولاً با یک بررسی ساده قابل شناسایی است. برای مالکان خودروهای برقی و هیبریدی مانند بی وای دی که سیستم فرمان برقی پیشرفتهتری دارند، مراجعه به تعمیرگاه بی وای دی تخصصی می تواند با دیاگ دقیق، مشکلات پنهان را قبل از بروز لرزش آشکار کند.
ارسال دیدگاه