به گزارش خبرنگار اقتصادی شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ ششمین نمایشگاه بین‌المللی توانمندی‌های روستایی و عشایری از روز پنجشنبه ۱۶ مهرماه ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران آغاز به کار کرد و تا ۱۹ مهرماه میزبان علاقه‌مندان به فرهنگ، هنر و تولیدات بومی سراسر کشور خواهد بود. به گزارش خبرنگار این رسانه در آیین افتتاحیه این رویداد که با حضور عبدالکریم حسین‌زاده، معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم، و امیرحسین رحیمی، وزیر دادگستری، برگزار شد، حسین‌زاده با اشاره به ابعاد گسترده این نمایشگاه اظهار داشت: «در ششمین دوره نمایشگاه توانمندی‌های روستا و عشایر، نزدیک به ۴۰۰ غرفه از سراسر کشور حضور دارند که از این تعداد، حدود ۲۵۰ غرفه به محصولات بومی استان‌ها اختصاص یافته و ۱۵۰ غرفه نیز به فروش محصولات تولیدشده در روستاها و مناطق عشایری می‌پردازند» .
وی با تأکید بر نقش فناوری در توانمندسازی مناطق روستایی افزود: «نزدیک به ۵۰ غرفه به عرضه نوآوری‌های استارتاپی و فناورانه اختصاص یافته است؛ چراکه معتقدیم توسعه روستایی بدون پیوند با دانش روز ممکن نیست» .
معاون رئیس‌جمهور در امور توسعه روستایی و مناطق محروم، هدف از برگزاری این نمایشگاه را فراتر از یک رویداد نمایشگاهی صرف دانست و تصریح کرد: «این فعالیت‌ها در قالب یک حکمرانی کارآمد و دولت‌داری کارآمد، ثمره خیر خود را در قالب افزایش تولید، بالا رفتن ظرفیت بهره‌وری و ارتقای کیفیت رفاه، آسایش و آرامش آن مردم عیان خواهد کرد» .
چادرهای عشایری؛ زندگی در قلب پایتخت
یکی از بخش‌های پرجاذبه این نمایشگاه، برپایی ۳۰ چادر عشایری از جغرافیای مختلف ایران است. این چادرها که با استقبال چشمگیر بازدیدکنندگان مواجه شده‌اند، فرصتی ناب برای تجربه نزدیک زندگی عشایری فراهم کرده‌اند؛ از بافت گلیم و جاجیم گرفته تا پخت غذاهای محلی و نمایش آیین‌های سنتی کوچ‌نشینان .
همچنین ۲۰ میهمان ویژه از میناب در این نمایشگاه حضور دارند و غرفه‌ای برای نمایش مظلومیت کودکان میناب و هرمزگان در نظر گرفته شده است؛ غرفه‌ای که به گفته حسین‌زاده، روایتگر بخشی از دردها و مقاومت مردم این منطقه است .
اصفهان در ششمین نمایشگاه توانمندی‌های روستایی و عشایری؛ روایتی از سه ایل، سه اقلیم و یک هویت
به گزارش راه دانا؛ در میان غرفه‌های پرتعداد ششمین نمایشگاه بین‌المللی توانمندی‌های روستایی و عشایری، استان اصفهان جایگاهی متفاوت دارد. این استان نه تنها به دلیل وسعت جغرافیایی و تنوع اقلیمی، بلکه به واسطه حضور سه ایل بزرگ عشایری — قشقایی، بختیاری و عرب جرقویه — به یکی از قطب‌های اصلی تولیدات دامی، صنایع دستی و محصولات کشاورزی در کشور تبدیل شده است. حضور اصفهان در این رویداد، فرصتی است تا ظرفیت‌هایی که کمتر به چشم می‌آید، در معرض دید عموم قرار گیرد.
جمعیتی که ستون اقتصاد مقاومتی است
بر اساس آمارهای رسمی، جامعه عشایری استان اصفهان متشکل از حدود ۶۶ هزار و ۴۴۴ نفر در قالب ۱۵ هزار و ۶۵۲ خانوار است که در پهنه‌ای وسیع از غرب تا جنوب و شرق استان پراکنده‌اند. این جمعیت مولد، با پرورش یک میلیون و ۲۰۰ هزار راس دام سبک، سالانه ۲۵ تا ۲۸ درصد گوشت قرمز مورد نیاز استان را تأمین می‌کند.
اهمیت این سهم زمانی روشن‌تر می‌شود که بدانیم هرگونه اختلال در چرخه تولید عشایر، نه تنها سفره مردم استان، بلکه تراز پروتئینی کشور را تحت تأثیر قرار می‌دهد. به بیان دیگر، عشایر اصفهان تنها یک گروه جمعیتی نیستند؛ آنان یک زنجیره تأمین پروتئین زنده و متحرک‌اند که در دل مراتع، امنیت غذایی را تضمین می‌کنند.
صنایع دستی؛ هنری که با کوچ می‌رود و می‌آید
دومین رکن اقتصاد عشایری اصفهان، صنایع دستی است. آمارها نشان می‌دهد ۳۵ درصد صنایع دستی استان توسط عشایر تولید می‌شود. قالی، قالیچه، گلیم، گبه، چنته، خورجین و مفرج، محصولاتی هستند که نه تنها ارزش هنری بالایی دارند، بلکه بخشی از هویت فرهنگی این مردمان را روایت می‌کنند.
در غرفه اصفهان، بازدیدکنندگان می‌توانند شاهد بافت زنده این محصولات باشند؛ هنری که نسل به نسل منتقل شده و همچنان با دستان زنان عشایری زنده نگه داشته می‌شود.
سیب و محصولات زراعی؛ برکت درختان و خاک
عشایر اصفهان در کنار دامداری و صنایع دستی، در حوزه کشاورزی نیز سهم قابل توجهی دارند. سالانه ۱۵۰ هزار تن سیب درختی و هفت هزار تن محصولات زراعی توسط این جامعه تولید می‌شود. سیب‌های باغات عشایری، به ویژه در مناطق سردسیری مانند سمیرم و فریدونشهر، از کیفیت بالایی برخوردارند و بخشی از صادرات محصولات کشاورزی استان را تشکیل می‌دهند.
طرح دانش‌بنیان؛ آینده‌ای که از اصفهان آغاز شد
نکته قابل توجه در مسیر توسعه عشایری اصفهان، انتخاب این استان به عنوان پایلوت نخستین طرح دانش‌بنیان تولید دام عشایری در کشور است. این طرح که با همکاری شرکت‌های فناور و سازمان امور عشایر ایران اجرا می‌شود، هدف خود را افزایش بهره‌وری، کاهش تلفات دامی و بهبود تغذیه گله قرار داده است.
بر اساس این طرح، امکان افزایش سهم عشایر در تولید گوشت قرمز کشور از ۲۵ درصد به ۳۵ درصد وجود دارد. این یعنی اصفهان نه تنها در تولید، بلکه در نوآوری نیز پیشگام شده است.
پیوند سه ایل، سه اقلیم، یک سرزمین
عشایر اصفهان از سه ایل بزرگ تشکیل شده‌اند: بختیاری که از خوزستان به غرب اصفهان (فریدونشهر، چادگان، فریدن) کوچ می‌کند؛ قشقایی که از بوشهر، فارس و کهگیلویه و بویراحمد به جنوب استان (سمیرم، دهاقان، شهرضا) می‌آید؛ و عرب جرقویه که در شرق اصفهان سکونت دارند.
این تنوع ایلی، خود به یک جاذبه فرهنگی تبدیل شده است. در غرفه اصفهان، بازدیدکنندگان می‌توانند با آداب و رسوم، پوشش، موسیقی و غذاهای این سه ایل آشنا شوند؛ تجربه‌ای که کمتر در جای دیگری تکرار می‌شود.
فرهنگ اقوام؛ از رنگارنگی پوشش تا هم‌نوایی سازها
آنچه این نمایشگاه را از یک رویداد اقتصادی صرف متمایز می‌کند، حضور پررنگ فرهنگ و هنر اقوام ایرانی است. ۴۰ گروه هنری از مناطق مختلف کشور در قالب ۵۰۰ نفر، آواها، نغمه‌ها و آیین‌های بومی خود را به نمایش می‌گذارند .
در آیین افتتاحیه این نمایشگاه، سرود ماندگار «ای ایران، ای مرز پرگهر» با نقش‌آفرینی اقوام مختلف ایرانی به اجرا درآمد؛ اجرایی که فضای سالن را سرشار از شور و همبستگی ملی کرد.
پیمان فلسفی، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی، در حاشیه این نمایشگاه با اشاره به نقش روستاییان و عشایر در امنیت غذایی و اقتصاد مقاومتی اظهار کرد: «حدود ۲۰ درصد جمعیت کشور در روستاها سکونت دارند و جامعه عشایری سهم قابل‌توجهی در تولیدات کشور دارد، به‌گونه‌ای که ۳۵ درصد گوشت و حدود ۴۰ تا ۴۵ درصد صنایع‌دستی کشور توسط عشایر تولید می‌شود» .
وی با تأکید بر نقش فرهنگی این رویداد افزود: «معرفی فرهنگ، سنت‌ها و آداب‌ورسوم اقوام مختلف در چنین نمایشگاه‌هایی، علاوه بر شناساندن ظرفیت‌های اقتصادی و تولیدی، در تقویت وحدت و امنیت ملی نیز تأثیرگذار است» .
روایت دریا؛ از بندر کنگ تا جزیره لاوان
در میان غرفه‌های استان‌ها، هرمزگان حضوری متفاوت و چشمگیر دارد. این استان با معرفی صنایع‌دستی، روایت‌های دریایی ناخدایان بندرلنگه و بندر کنگ و اجرای موسیقی بومی جزیره لاوان، بخشی از هویت فرهنگی مردم سواحل خلیج فارس را پیش چشم بازدیدکنندگان قرار داده است .
یکی از فعالان فرهنگی هرمزگان در این باره گفت: «ناخدایان منطقه در این رویداد حضور دارند تا روایت‌های زیبای خود از دریا و زندگی دریانوردی را برای بازدیدکنندگان بازگو کنند و از این طریق، بخشی از تجربه‌ها و میراث فرهنگی مردم ساحل‌نشین هرمزگان را به مخاطبان معرفی کنند» .
یکی از نوازندگان بومی جزیره لاوان نیز با اشاره به حضور خود در این رویداد، بر نقش چنین برنامه‌هایی در ایجاد فضای صمیمی میان اقوام مختلف تأکید کرد و گفت: «برگزاری این نمایشگاه‌ها علاوه بر ایجاد فضایی شاد و دلنشین، زمینه ارتباط بیشتر اقوام ایرانی را فراهم می‌کند و در تقویت همبستگی ملی مؤثر است» .
خانه روستایی قزوین؛ جایی که عروس بدرقه می‌شود
یکی از غرفه‌هایی که توانسته فضایی صمیمی و پرمخاطب ایجاد کند، خانه روستایی قزوین است. این غرفه با بازنمایی بخشی از زندگی و فرهنگ منطقه الموت، ظرفیت‌های فرهنگی و گردشگری روستاهای استان را به بازدیدکنندگان معرفی می‌کند. اجرای آیین سنتی «عروس‌بران» از بخش‌های این برنامه بود که با بازآفرینی یکی از رسوم محلی، بخشی از میراث فرهنگی و آداب‌ورسوم بومی منطقه الموت را به نمایش گذاشت .
روستاییان و عشایر؛ ستون فقرات اقتصاد مقاومتی
جهانبخش میرزاوند، رئیس سازمان امور عشایر ایران، در آیین افتتاحیه این نمایشگاه با تشریح نقش حیاتی جامعه عشایری در امنیت غذایی کشور اعلام کرد: «جامعه عشایری با اتکا به دانش بومی و بهره‌گیری از مراتع طبیعی، هم‌اکنون ۲۵ درصد گوشت قرمز کشور را تأمین می‌کند؛ بر همین اساس، هرگونه اختلال در معیشت و فرآیند زیست‌بوم این قشر، نه‌تنها تراز ارزی کشور را به چالش می‌کشد، بلکه تاب‌آوری زنجیره تأمین پروتئین ملی را مستقیماً با بحران روبه‌رو خواهد ساخت».
وی با تأکید بر اینکه جامعه عشایری مصداق عینی پدافند غیرعامل و ستون فقرات اقتصاد مقاومتی است، افزود: «در شرایط فعلی، ۲۵ درصد از نیاز کشور به پروتئین قرمز توسط عشایر تأمین می‌شود. این سهم قابل توجه نشان می‌دهد که جامعه عشایری یک واحد مصرف‌کننده خدمات نیست، بلکه یک کانون پویا و خوداتکای مولد است».
میرزاوند با تشریح برنامه‌های راهبردی پیش‌رو تصریح کرد: «هدف‌گذاری کلان دولت چهاردهم، ارتقای این سهم از ۲۵ درصد فعلی به ۴۰ درصد است. دستیابی به این جهش تولیدی صرفاً با افزایش تعداد دام محقق نخواهد شد، بلکه نیازمند سه مداخله علمی اساسی است: افزایش ضریب نفوذ دانش و فناوری‌های روز در سامانه‌های عشایری، اجرای برنامه‌های اصلاح نژاد دام سبک بومی متناسب با اقلیم و شرایط کوچ، و ارتقای بهره‌وری تغذیه و مدیریت علمی گله».
وی با هشدار نسبت به پیامدهای غفلت ساختاری از معیشت عشایر تأکید کرد: «حذف یا تضعیف این جمعیت مولد، کشور را با بحران‌های دومینویی مواجه می‌کند. جایگزینی این حجم عظیم تولید از محل واردات، نیازمند تخصیص سالانه میلیاردها دلار منابع ارزی نایاب است؛ هزینه‌ای که تنها به خرید محموله‌های پروتئینی محدود نمی‌شود».
نشان‌های ملی؛ تجلیل از تاب‌آوری و کارآفرینی
یکی از بخش‌های مهم این نمایشگاه، اعطای نشان‌های ملی در حوزه‌های مختلف است. حسین‌زاده در این باره اعلام کرد: «امسال نشان ملی روستای تاب‌آور اعطا خواهد شد. این نشان به مناطقی تعلق می‌گیرد که بالاترین میزان تاب‌آوری را دارند؛ همچنین کارآفرین یا سرمایه‌گذار برتر روستایی و عشایری را نیز معرفی خواهیم کرد. در خصوص مسئولیت اجتماعی نیز، براساس شاخص‌های واقعی، امسال نشان مسئولیت اجتماعی برتر را نیز اعطا خواهیم کرد» .
وی افزود: «امسال دهیار برتر نیز انتخاب خواهد شد و از زن برتر روستایی و عشایری ایران در حوزه کارآفرینی و اشتغال تجلیل خواهیم کرد» .
کتابخانه سیار؛ کتاب در دل نمایشگاه
همزمان با برگزاری این نمایشگاه، کتابخانه سیار اداره‌کل کتابخانه‌های عمومی استان تهران نیز در محوطه نمایشگاه مستقر شده و میزبان علاقه‌مندان کتاب و کتابخوانی است. این کتابخانه با اجرای برنامه‌های متنوع فرهنگی از جمله مسابقات نقاشی، قصه‌گویی، جمع‌خوانی کتاب و عضویت رایگان، تلاش دارد مخاطبان را با خدمات نوین کتابخانه‌ای آشنا کند .
عبدالکریم حسین‌زاده، معاون رئیس‌جمهور، و حجت‌الاسلام‌والمسلمین علی ملانوری، مشاور وزیر فرهنگ، در دومین روز برپایی نمایشگاه از این کتابخانه سیار بازدید کردند و از نزدیک در جریان فعالیت‌ها و خدمات آن قرار گرفتند .
راه‌های روستایی؛ شریان‌های حیات آبادانی
سازمان راهداری و حمل‌ونقل جاده‌ای نیز به عنوان یکی از دستگاه‌های کلیدی در این نمایشگاه حضور دارد و در غرفه خود، روایتگر گوشه‌هایی از خدمات ارائه‌شده در حوزه ساخت و توسعه محورهای روستایی کشور است. بر اساس آمار ارائه‌شده، در دو سال سپری‌شده از دولت چهاردهم، ۵,۸۶۶ کیلومتر راه روستایی احداث شده و ۱۵,۷۶۸ کیلومتر راه فرعی و روستایی بهسازی و نگهداری شده است .
ایرانِ رنگ‌ها و آواها، ایرانِ شکست‌ناپذیر
به گزارش راه دانا؛ آنچه در ششمین نمایشگاه توانمندی‌های روستایی و عشایری تهران بیش از هر چیز به چشم می‌آید، تصویری از ایرانِ مولد، خوداتکا و پرتنوع است. در روزهایی که دشمنان این مرز و بوم، چشم به اختلاف و جدایی اقوام دوخته‌اند، این نمایشگاه پاسخی کوبنده به همه توطئه‌هاست: کرد و بلوچ و ترکمن و لر و بختیاری و گیلک و آذری و فارس، همه در کنار هم، زیر یک سقف، یک پرچم و یک سرود، دست در دست هم، ایران را می‌سازند.
از عطر نان محلی که در فضای نمایشگاه می‌پیچد تا نوای نی‌لبک که دل را می‌لرزاند، از دستان پینه‌بسته‌ای که گلیم می‌بافد تا چشمان کودکانی که با شوق به رقص آیینی اقوام دیگر نگاه می‌کنند، همه و همه حکایت از پیوند ناگسستنی این ملت دارد؛ ملتی که نه جنگ می‌تواند جدایش کند، نه تحریم، نه تهدید و نه هیچ قدرت دیگری بر روی زمین.
ششمین نمایشگاه توانمندی‌های روستایی و عشایری تا ۱۹ مهرماه در محل دائمی نمایشگاه‌های بین‌المللی تهران برپاست؛ رویدادی که اگر فرصت حضور دارید، از دست ندهید. اینجا، ایران را در تمام رنگ‌ها و آواهایش می‌توانید لمس کنید.
ارسال دیدگاه