مطالعه روند مذاکرات و مواضع مذاکره کنندگان 1+5؛
بررسی منطق جمهوری اسلامی ایران در مذاکرات هسته ای
کشورهای غربی و به ویژه دولت آمریکا در طول مذاکرات نشان دادند که به دنبال آن هستند که از طریق “راهبرد فشار،تهدید و مذاکره” جمهوری اسلامی را وادار به تسلیم نمایند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از مفاآنلاین در شرایطی که ما با پدیده “تمدید مذاکرات هسته ای” مواجه ایم، پس از یک سال از طرح اقدام مشترک و نشست از تمدید چهار ماهه زمان توافق ، به دلیل وجود ایده های جدید و فنی و تخصصی شدن مباحث، حصول توافق جامع هسته ای بین ایران و گروه 5+1 میسر نشد و در آخرین نشست مقرر گردید هفت ماه دیگر برای رسیدن به توافق جامع فرصت ایجاد شود تا طرفین مذاکره در این مدت از طریق مباحث کارشناسی تلاش نمایند به افق فهم مشترک و طراحی ساز و کارهای فنی تر برای حل و فصل مسایل باقیمانده نائل شوند البته تمدید مذاکرات هسته ای در این مقطع برای دومین بار موجب ایجاد سوالاتی مانند اینکه، چرا به رغم تلاش ها و انعطاف های ایران ، توافق نهایی صورت نگرفت ؟ چشم انداز توافق جدید چیست؟ چگونه باید با شرایط جدید مواجه شد؟
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, مفاآنلاین, در شرایطی که ما با پدیده “تمدید مذاکرات هسته ای” مواجه ایم، پس از یک سال از طرح اقدام مشترک و نشست از تمدید چهار ماهه زمان توافق ، به دلیل وجود ایده های جدید و فنی و تخصصی شدن مباحث، حصول توافق جامع هسته ای بین ایران و گروه 5+1 میسر نشد و در آخرین نشست مقرر گردید هفت ماه دیگر برای رسیدن به توافق جامع فرصت ایجاد شود تا طرفین مذاکره در این مدت از طریق مباحث کارشناسی تلاش نمایند به افق فهم مشترک و طراحی ساز و کارهای فنی تر برای حل و فصل مسایل باقیمانده نائل شوند البته تمدید مذاکرات هسته ای در این مقطع برای دومین بار موجب ایجاد سوالاتی مانند اینکه، چرا به رغم تلاش ها و انعطاف های ایران ، توافق نهایی صورت نگرفت ؟ چشم انداز توافق جدید چیست؟ چگونه باید با شرایط جدید مواجه شد؟,تحلیل محتوای بیانیه جمعی و همچنین مواضع مذاکره کنندگان در دو محور آمریکایی و ایرانی به عنوان طرف حساب های اصلی مذاکره ما را در یافتن پاسخ کمک می نماید.
,الف) ایران و دلالت های بیانی تمدید مذاکره :
, الف) ایران و دلالت های بیانی تمدید مذاکره :, الف) ایران و دلالت های بیانی تمدید مذاکره :,با بررسی صحبت ها ، مصاحبه ها و مواضع رییس جمهور ایران، و آقایان ظریف و عراقچی و سایر مذاکره کنندگان کشورمان در مورد تمدید مذاکرات نشان می دهد که مبنای تصمیم بر تمدید مذاکرات ، مبتنی بر سه علت اساسی است:
,1-چشم انداز نتیجه بخش در روند مذاکرات: بررسی محتوای مواضع تیم هسته ای و دولت نشان می دهد که مسایلی از قبیل رو به پیشرفت بودن مذاکرات، وجود ایده های جدید در این مذاکرات ، نزدیک شدن منطق ها و دیدگاه ها ، ماهیت پیچیده و فنی مذاکرات که لازمه ی آن برخورداری از زمان بیشتر برای نگارش توافق و مستند سازی آن و تصمیم جمعی بودن تمدید ، از حالت تهدید محور بودن خارج و معقولانه تر شدن مذاکرات ، علت اصلی ادامه مذاکرات ذکر شده است.
, 1-چشم انداز نتیجه بخش در روند مذاکرات:, 1-چشم انداز نتیجه بخش در روند مذاکرات:,2-چشم انداز پیامد عدم تمدید مذاکرات: مواضع تیم هسته ای و دولت نشان می دهد که تنها عامل تمدید مذاکرات چشم انداز رو به پیشرفت و نیاز به زمان برای توافق جامع نبوده بلکه موضوع نگرانی از بازگشت تحریم ها در تصمیم گیری نقش داشته است.
, 2-چشم انداز پیامد عدم تمدید مذاکرات:, 2-چشم انداز پیامد عدم تمدید مذاکرات:,3-دلیل سوم، عطف به دستاوردهای مذاکره : تحلیل محتوای مواضع و بیانات تیم هسته ای نشان می دهد که از نظر آنها مذاکرات تاکنون با دستاوردهایی همراه بوده و تداوم آن به ضرر ایران نخواهد بود.
, 3-دلیل سوم، عطف به دستاوردهای مذاکره :, 3-دلیل سوم، عطف به دستاوردهای مذاکره :,از این سه موضوع و علت و همچنین مواضع آقایان روجانی و ظریف و عراقچی بر می آید که نگاه تیم هسته ای و دولت به آینده امیدوارانه است ، دولت با خوش بینی مفرط به مذاکرات اعتقاد دارد که نتیجه خواهد گرفت.
,ب)آمریکا و کشورهای غربی و دلایل آنها برای تمدید مذاکره:
, ب)آمریکا و کشورهای غربی و دلایل آنها برای تمدید مذاکره:, ب)آمریکا و کشورهای غربی و دلایل آنها برای تمدید مذاکره:,بررسی مواضع جان کری (وزیر خارجه آمریکا) هاموند (وزیر خارجه انگلیس) اشتاین مایر (وزیر خارجه آلمان) فابیوس (وزیر خارجه فرانسه) نشان می دهد که چرا آنها خواهان تمدید مذاکره بوده و اصرار بر ادامه آن داشته اند، از این دیدگاه، مبنای تصمیم مذاکرات از سوی آنها را نیز می توان به سه علت اساسی بشرح زیر دانست:
,1-ابراز رضایت از روند نتایج مذاکرات: بیانات و مواضع وزرای خارجه کشورهای غربی نشان می دهد که آنها از روند مذاکرات تاکنون بر مبنای طرح اقدام مشترک رضایت داشته و در راستای خواسته های آنها و تامین منافع آنها است، از این نظر ، به زعم آنها عاقلانه نیست که مذاکرات متوقف شود، یا شکست بخورد.
, 1-ابراز رضایت از روند نتایج مذاکرات: , 1-ابراز رضایت از روند نتایج مذاکرات:,2-ابراز نگرانی از پیامدهای عدم تمدید مذاکرات: مواضع و نشست خبری کشورهای غربی نشان می دهد که تداوم مذاکرات بر توافق نکردن بهتر است ، آنها احساس می کردند که اگر مذاکرات برای دور دیگری تمدید نمی شد ، اتفاق بدی به وقوع می پیوست،اتفاق بد این بود کهپیشرفت هسته ای ایران که متوقف شده است جلو می رفت، به همین جهت نتانیاهو اعلام کرد که تمدید مذاکرات بر توافق نکردن و توافق بد ( از دیدگاه آنها) ارجح است زیرا وضعیت موجود توانست ، برنامه هسته ای ایران را فریز نماید.
, 2-ابراز نگرانی از پیامدهای عدم تمدید مذاکرات:, 2-ابراز نگرانی از پیامدهای عدم تمدید مذاکرات:,3-ابراز امید به دستاورد های بدست آمده از مذاکرات : بیان و مواضع غربی ها نشان داده است که مذاکرات با پیشرفت های زیادی روبرو بوده و تداوم مذاکرات امید بخش برای گام های دیگر است ، غربی ها ، تمدید را موفقیتی برای خود می دانند، زیرا به قول جان کری که می گوید موفق شدیم از پیشرفت هسته ای ایران جلوگیری کنیم، 200 کیلوگرم اورانیوم 20 درصد غنی شده را امروز ایران ندارد، اراک متوفق شده، سانتریفیوژها و راکتورهای ایران فعال نیست.
, 3-ابراز امید به دستاورد های بدست آمده از مذاکرات :, 3-ابراز امید به دستاورد های بدست آمده از مذاکرات :,جمع بندی نتایج مذاکرات:
, جمع بندی نتایج مذاکرات:, جمع بندی نتایج مذاکرات:,با توجه به مواضع و بیانیه های مذاکره کنندگان و دلایل مذکورطرفین، اعلام خبر تمدید هفت ماهه مذاکرات بر اساس توافق ژنو ، نشان داد که اختلافات طرفین بسیار جدی و اساسی بوده و به همین دلیل مذاکرات یک سال گذشته به نتیجه منتهی نشد، اگر به مذاکرات دولت یازدهم هم با گروه 5+1، مذاکرات دولت های قبلی را هم اضافه کنیم ، سابقه ی این مذاکرات به بیش از یک دهه باز می گردد . مذاکراتی که نقطه شروعش آبان ماه 1382 در سعد آبادتهران بود و از آن زمان تاکنون با فراز و فرودهایی ادامه یافت و در سوم آذرماه سال جاری برای یک دوره هفت ماهه دیگر تمدید شد.
,در این مدت کشورهای غربی با محوریت آمریکا و با تکیه بر قدرت رسانه ای خود، مدعی تلاش ایران برای دستیابی به سلاح هسته ای شدند و در نهایت با استفاده ابزاری از آژانس ، قطعنامه ای شدید اللحن را علیه فعالیت هسته ای کشورمان صادر کردند ، جمهوری اسلامی ایران در مقابل اعلام کرد تمامی فعالیت های هسته ای ایران ماهیتی صلح آمیز داشته و سلاح هسته ای نه تنها در دکترین دفاعی ملت ایران جایی ندارد بلکه اساس تولید ، نگه داری و به کار گیری سلاح های هسته ای را شرعا حرام می داند.
,با صدور قطعنامه شورای حکام علیه فعالیت های هسته ای ایران ، جمهوری اسلامی گزینه هایی را از جمله خارج شدن از ان پی تی و شدت بخشیدن به فعالیت های خود با بی اعتنایی به هیاهوهای غرب در پیش رو داشت. اما از آنجا که ماهیت فعالیت هسته ای ایران صلح آمیز است، گزینه باقی ماندن در ان تی پی و در پیش گرفتن منطق گفت و گو و شفاف سازی برای رفع هر نوع ابهامی در خصوص فعالیت هایش را اتخاذ کرد، بر همین اساس ، در طول یک دهه گذشته با وجود رفتارهای زورگویانه و کاشناسانه برخی از دولت های غربی و به ویژه آمریکا ، جمهوری اسلامی همواره بر تداوم مذاکره تاکید داشته و در پرتو همین منطق بر حفظ حقوق هسته ای ملت ایران اصرار داشته است.
,رهبر معظم انقلاب اسلامی در این خصوص می فرمایند:”بنده با تمدید مذاکرات مخالف نیستم، به همان دلیل که با اصل مذاکره مخالف نبودم.”
,سیاست و راهبرد غربی ها در مذاکرات:
, سیاست و راهبرد غربی ها در مذاکرات:, سیاست و راهبرد غربی ها در مذاکرات:,کشورهای غربی و به ویژه دولت آمریکا در طول مذاکرات نشان دادند که به دنبال آن هستند که از طریق “راهبرد فشار،تهدید و مذاکره” جمهوری اسلامی را وادار به تسلیم نمایند آنها تصور می کنند فشارهای اقتصادی و تحریم های ظالمانه در نهایت جمهوری اسلامی را به عقب نشینی وادار می سازد. بر همین اساس آمریکایی ها یک تاسیسات هسته ای نمایشی و کاریکاتوری را برای ایران می خواهند و با وجود پایبندی ایران به تمامی تعهداتش بر اساس توافق ژنو، آمریکایی ها حاضر به لغو تمامی تحریم ها نبوده و می خواهند برای یک دوره ی زمانی طولانی ، فشار تحریم ها را بر ایران حفظ کنند ، آنها می خواهند در پرتو همین تحریم ها و فشارها به زعم خود در حوزه های دیگر مانند برنامه موشکی ایران و یا مسایلی در حوزه های تروریسم که دست پرورده خود آنها است و حقوق بشر را که ناقض اصلی آن رژیم غاصب صهیونیستی و آمریکای مستکبر و کشورهای غربی هستند به جمهوری اسلامی ایران تحمیل کنند.
,بنابراین بر اساس آنچه که گفته شد و واقعیت های موجود می توان دریافت که اهداف جمهوری اسلامی ایران و غرب در این مذاکرات کاملا متفاوت است و به همین دلیل با گذشت بیش از یک دهه از این مذاکرات ، هنوز طرفین به یک توافق نهایی دست نیافته اند و آنها تصور می کنند که در راهبرد فشار و تحریم موفق شده و جلوی پیشرفت جمهوری اسلامی را گرفته اند و بر اساس این توافق نامه می توانند اراده خود را بر ملت ایران تحمیل کنند.
,اما حقیقت آن است که غربی ها و خصوصا آمریکایی ها یک بار دیگر همانند گذشته دچار اشتباه محاسباتی شده و هنوز بعد از گذشت 35 سال از عمر پر برکت انقلاب اسلامی و نظام جمهوری اسلامی ایران، ملت بزرگ و شریف این مرز و بوم را نشناخته اند ، بر اساس همین برآورد نادرست حاضر به پذیرش حقوق مسلم مردم ایران و رفع تحریم های ظالمانه نیستند.
,غربی ها تصور می کنند با متوقف کردن فعالیت هسته ای ایران در یک توافق نهایی، می توانند امنیت رژیم صهیونیستی را تامین کند ، نادرست بودن این پنداشت نیز با توجه به روند تحولات در دو حوزه مقاومت و بیداری اسلامی آشکار می شود، جنگ های 33 روزه ، 22 روزه ، 8 روزه و 51 روزه از یک طرف و پدید آمدن زمینه های شکل گیری انتفاضه سوم و تسلیح فلسطینی های کرانه باختری همانند غزه از طرف دیگر، از آینده امنیت این رژیم غاصب و کودک کش خبر می دهد، این واقعیت پیش رو را رهبر فرزانه انقلاب اسلامی این گونه بیان می دارند:«می گویند امنیت اسرائیل باید حفظ شود بدانید چه توافق بشود و چه توافق نشود، اسرائیل روز به روز نا امن تر خواهد شد.» اما منطق مذاکره ایران همان است که گفته شد و جمهوری اسلامی ایران هرگز تسلیم زورگویی های آنان نمی شود.
,رهبر معظم انقلاب در این خصوص می فرمایند:«کسانی که نظام اسلامی را تهدید می کنند، بدانند جمهوری اسلامی به برکت تفکر بسیجی شکست ناپذیر است. اگر مذاکرات به نتیجه نرسد بیش از همه آمریکا ضرر می کند نه ما … اگر به توافق نرسیم ضرر نمی کنیم … راه حل ما اقتصاد مقاومتی است.»
,اما سخن گفتن از اینکه سانتریفیوژها ربطی به آرمان ها و ارزش ها ندارند و در میز مذاکره بحث اصول و آرمان نیست، باید گفت در دنیا هیچ گونه نظام سیاسی وجود ندارد که منافع آن از آرمان ها و ارزش های حاکم بر آن جدا باشد، زیرا منافع ملی در بزرگترین وجهه خود، همان اصول ، آرمان ها و ارزش ها هستند و متقابلا آرمان ها و ارزش های ، خود مصداق منافع ملی هستند.
,از این رو در هیچ کشوری به خصوص کشورهای غربی ،، منافع ملی بدون آرمان ها و ارزش ها معنا و مفهوم ندارد و اتفاقا کشورهای غربی و سلطه گر، در این میدان از دیگران بیشتر آرمانگرا و ارزشگرا هستند و در جهت جهانی کردن ارزش های باطل خود ، انواع جنگ های گرم و سرد را علیه ملت ها و دولت هایی که حاضر به تسلیم شدن در برابر ارزش های آنها نیستند ، به راه انداخته و در این راه میلیون ها انسان بیگانه مسلمان و غیر مسلمان را به خاک و خون کشیده و برای رسیدن به آن اهداف و ارزش های استکباری ، سالانه هزاران میلیارد دلار از جیب مالیات دهندگان غرب و کشورهای تحت سلطه، هزینه می نمایند.
,مقام معظم رهبری می فرمایند:« خواست ها برای ما مهم است اما آنچه مهم تر است آرمان هاست، ارزش هاست ، … آنها را باید مقدم داشت.»
,همه حرف ما با مسئولین، چه مسئولین گذشته، چه مسئولین امروز همین است که باید برای گشایش مسایل کشور و مشکلات آن از جمله مشکلات اقتصادی نگاه به درون باشد ما در کشور ظرفیت های زیادی داریم.
,نویسنده:جعفر خسروی-کارشناس مسایل بین الملل
, نویسنده:جعفر خسروی-کارشناس مسایل بین الملل]
ارسال دیدگاه