بررسی روابط ایران عربستان
بررسی روابط ایران عربستان ( اختلاف و زمینه های همکاری ).[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از زنجانم، وجود اختلافات رمزی، سیاسی و مهم تر از همه ایدئولوژیک در منطقه خلیج فارس همواره وجود دارد و با شرایط موجود و جهت گیری کشور ها به نظر می رسد از موارد جدایی ناپذیر منطقه باشد. جنگ های منطقه در گذشت و درحال حاضر نشأت گرفته از همین عوامل می باشد و باید بحث انرژی و بهره برداری از منابع زیر زمینی و هیدروکربنی را نیز به این موارد اضافه کنیم که با توجه به وجود ثروت های زیر زمینی کشور ها و دولتمردان آن ها را در قبال مردم خود پاسخگو نیستند و برای خواسته خود هر گونه هزینه ای را متحمل میشوند. دخالت قدرت های بزرگ در طول تاریخ وجود داشته، از پرتغال و انگلیس شروع و هم کانون شاهد حضور آمریکا در منطقه هستیم، و این نکته ای است که وجود دارد و اهمیت منطقه خلیج فارس را برای کشور های دیگر نشان میدهد. منطقه خلیج فارس همواره نگاه نظریه پردازان و نگاه خاص آن ها را در دهه های اخیر به خود معطوف ساخته است به گونه ای که در ترتیبات امنیتی جهان این منطقه همواره مورد توجه بوده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, زنجانم,جنگ های داخلی در منطقه خلیج فارس وضعیت منطقه را تغییر داده است، جنگ بین عراق و ایران، جنگ بحرین، جنگ عراق و کویت و درگیری هایی از این قبیل نوعی حس بیاعتمادی و نگاه منفی بین کشور ها نسبت به یکدیگر ایجاد کرده است و دخالت های کشور های خارج از منطقه برای کسب منافع خود وضعیت را بدتر کرده است.
,روابط بین کشور های منطقه نیاز به نوعی بازبینی و نگاه مثبت کشور ها به یکدیگر در جهت بهبود شرایط دارد زیرا هر نوع حرکت منفی و جنگ در منطقه و عدم ثبات، بیشتر از هر چیزی به ضرر خود کشور ها میباشد و تفرقه و بی اعتمادی کشور ها شرایط را برای سوء استفاده دیگر کشور ها هموار خواهد کرد.
,روابط ایران و عربستان نقش تعیین کننده ای در شرایط منطقه دارد، دو قدرت بزرگ منطقه ای که همواره روابط این دو کشور در طول تاریخ منطقه خلیج فارس را تحت تاثیر خود قرار داده است، روابط این دو کشور را باید به دو دوره قبل و بعد از انقلاب اسلامی سال ۱۳۵۷ ( ۱۹۶۷) تقسیم بندی کنیم، که قبل از انقلاب زمینه های همکاری و پس از انقلاب اسلامی ایران تعارضات خود را بیشتر نشان دادند.
,کشور عربستان بنا به عقیده بسیاری از کارشناسان اسرار آمیز ترین و ناشناخته ترین کشور منطقه محسوب میشود که قابل مقایسه با هیچ کشور عربی و منطقه ای نیست و نظام عمیقا سنتی، قبیله ای و خانوادگی بحث روابط با این کشور را نیز برای کشور های دیگر پیچیده کرده۸ است، نوع نگاه دولتمردان این کشور به جهان خارج و ادعای آن ها برای رهبری جهان اسلام و نگاه از بالا به دیگر کشور ه۸ای منطقه در بسیاری از موارد این کشور را در مقابل دیگر کشور ها قرار داده است، نکته ای که در اینخصوص باید به عربستان یاد آور شد این است که این نوع نگاه به جهان و دیگر کشور ها پیامد های منفی برای آن ها به دنبال خواهد داشت.
,روابط دو کشور ایران و عربستان هیچگاه در طول تاریخ در سطح مطلوب برقرار نبوده است، هر چند قبل از انقلاب اسلامی ایران روابط دو کشور ثبات داشت ولی این وضعیت نیز حاصل سیاست دو ستونی بود که آمریکا آن را ایجاد کرده بود و دو کشور در غاب آن روابط خود را برقرار کرده بودند.
,ولی همانطور که شاهد بودیم پس از تغییر ماهیت حکومت در ایران روابط تا حد بسیار زیادی تیره تر گشته است و همواره چه در عمل و چه در گفتار چالش های فا روانی در روابط بین دو کشور وجود دارد.
,کشور ایران و عربستان هر دو ادعای رهبری کشور های مسلمان و خاورمیانه را دارند، دو قدرتی که یکی از آن ها شیعه مذهب و دیگری سنی مذهب میباشد و این موضوع در طول تاریخ روابط سیاسی دو کشور در نوع رابطه و سطح روابط تاثیر بوده است.
,نکته کلیدی اینجاست که دو کشور منافع متضاد برای یکدیگر و در مقابله با یکدیگر ترسیم کرده اند، این موضوع نه درحال حاضر بلکه از زمان های دور وجود داشته است، حمایت عربستان از صدام حسین در جنگ ۸ ساله علیه ایران، حمایت ایران از شیعیان یمن در مقابل عربستان و تحرکاتی از این قبیل وجود داشته است،
,چالش جدید پیش روی روابط دو کشور به بحث سوریه، تروریست های داعش مربوط میشود، در بحث سوریه عربستان و ایران روبروی یکدیگر ایستادند و مواضع متفاوتی را اتخاذ کردند که نتیجه این امر هزینه سنگین مالی و نامی برای دو طرف بود و دولت های بزرگ بدون صرف هزینه چشمگیری به اهداف خاص خود دست یافتند و این دولت های ایران و عربستان بودند که هزینه درگیری ها را پرداخت کردند که این نشأت گرفته از ا یک رقابت منطقه ای و ایدئولوژیک بود، اما آزمون دیگر در روابط بین این دو کشور موضوع عراق و تحولات اخیر آن می باد، عربستان درحال حاضر از تروریست های داعش در مقابل دولت عراق حمایت های همه جانبه را اعمال می کند و این موضوع برای امنیت ایران مهم به شمار میرود و ممکن است روابط ایران و عربستان را دچار چالش جدی تر بکند و جنگ ایران و عربستان در جبهه ای به نام عراق رخ دهد، اگر در خصوص ا ین موضوع رفتار عقلایی نداشته باشند.
,هزینه های سنگینی برای د و کشور به همراه خواهد داشت، در خصوص ایران این رفتار پس از موضع گیری های رهبر جمهوری اسلامی ایران ( آیت اله خامنه ای ) مبنی بر عدم دخالت در وضعیت عراق اتخاذ شد ولی باید عربستان نیز به ور از هر گونه نگاه ایدئولوژیک به خضوع تحولات جدید در عراق موضع عقلانی تری اتخاذ کند، عربستانی ها باید بدانند هرگونه بی ثباتی در منطقه ثبات در عربستان را نیز با چالش جدّی مواجه خواهد کرد.
,به هر حال روابط ایران و عربستان بیش از آنکه با واقع بینی و یک درک مشترک از همدیگر همراه باشد با نگاه ایدئولوژیک و منفی همراه بوده است و هیچگاه از حوزه های ظرفیت ساز در روابط دو کشور استفاده خوبی صورت نگرفته است و روابط همواره در زیر سایه سنی – شیعه، رهبری جهان اسلامی و نگاه ایدئولوژیک بوده است، عربستانی ها همواره در تلاش برای مخدوش کردن چهره انقلاب ایران بوده و آنرا یک خطر برای کشور های منطقه توصیف کرده اند که این نیز ناشی از نگاه خود عربستانی ها میباشد نه واقعیت های موجود این بدگمانی از عربستانی ها به طور خاص و کشور های عرب منطقه نسبت به ایران وجود دارد و برای رفع سوء ظن ها از سوی دو طرف هیچگاه تلاشی جدی صورت نگرفته است و این یک خلاء در روابط کشور ها و منطقه خلیج فارس محسوب میشود زیرا حل این مشکل به نفع همه کشور ها منطقه میباشد.
,با توجه به اهمیت و جایگاه منطقه ای و بین المللی خلیج فارس، موضوع انرژی و منابع زیر زمینی، موقعیت دو کشور در اوپک، جایگاه و قدرت دو کشور میزان تاثیر گذاری این دو کشور در مسائل منطقه و کشور ها حوزه های همکاری زیادی می تواند یافت، البته در صورتی که درک متقابلی بین دو کشور به وجود آید. و روابط به دور از هر گونه دید ایدئولوژیک از سوی هر دو طرف دنبال شود، و دو کشور شرایط را به سوی وابستگی ها و همکاری های اقتصادی سوق دهند و در این راستا حرکت کنند می توان گفت که سودمندی هر دو کشور بیشتر خواهد بود، ولی این همکاری و روابط حسنه بین دو کشور در شرایط حاضر یک آرمان تلقی میشود و با توجه۸ به شرایط منطقه ای دو کشور و دشمنی های دیرینه و سوء ظن دو کشور نیست به یکدیگر غیر ممکن به نظر می رسد.
,کشور عربستان بیشتر ترجیح میدهد همکاری خود را با کشور های قدرتمند توسعه دهد زیرا بقای خود را در این شرایط جستجو می کند و سعی می کند زیر چتر حمایتی کشور های قدرتمند با توجه به امتیازاتی که میدهد بقای خود را نیز تا حدودی تضمین کند.
,که دلیل این امر و بی ثباتی در داخل عربستان مشروعیت ضعیف دولت میباشد.
,نکته حائز اهمیت در خصوص روابط دو کشور همانطور که بیان شد این است که دو کشور ایران و عربستان براساس برداشت های خود از شرایط در قبال یکدیگر مواضع خود را بیان میکنند و براساس واقعیت های موجود رفتار نمی کنند و با توجه به برداشت های غیر واقع از موارد و شرایط موجود اقدامات اشتباه سبب بدتر شدن شرایط میشود.
,ایران وعربتسان باید این نکته را درک کنند که کشور های دیگر نیز در روابط با دو کشور در پی به حداکثر رساندن سود خود هستند و بیشترین سود از روابط خضمانه این دو کشور از آن آن ها خواهد شد، ولی با توجه به شرایط جدید و روی کار آمدن دولت واقع گرا در ایران و نوع تعاملات مثبت و نگاه مثبت که به کشور های منطقه و روابط با آن ها دارد به نظر می رسد روابط به سمت ثبات حرکت کند.
,البته اگر عربستانی ها بازهم مثل گذشته مسائل دیگر را در نوع نگاه خود دخالت ندهند، البته بهبود روابط ایران با غرب برای کشور عربستان و دولتمردان این کشور به نوعی غیر قابل تحمل میباشد و در صورتی که بهبود روابط ایران و کشور های غربی و آمریکا رو به بهبود پیش برود و موضوع هسته ای ایران و تحریم های اعمالی از بن بست موجود خارج شود کشور عربستان نیز نوع نگاه خود را تغییر خواهد داد، به نوعی می توان گفت از سویی دیگر روابط دو کشور بستگی به روابط دو کشور با غرب نیز می باشد و عربستانی ها به هیچ وجه خواستار رابطه ایران با غرب نیستند و این موضوع از رفتار آن ها در قابل مذاکرات اخیر ایران با گروه ۳+۳ و موضع گیری آن ها کاملا مشخص است.
,نکته پایانی اینکه ایران و عربستان به عنوان دو کشور تاثیر گذار منطقه برای کسب منافع حداکثری خود و بهرهمندی بیشتر باید به سمت همکاری و دوری از هر گونه برخورد ایدئولوژیک حرکت کنند، زمینه انرژی و همکاری های تکنولوژیک، بحث حجاج، جایگاه استراتژیک منطقه برای غرب، اوپک و مسائل اقتصادی می توانند به عنوان عوامل ظرفیت ساز در روابط دو کشور ایفای نقش کنند و در صورت درک متقابل و واقع بینانه دو کشور سودمندی بیشتر را نصیب دو کشور بکند و منطقه با این شرایط و همکاری دو کشور به سمت ثبات حرکت خواهد کرد و این موضوعی است که صلح در منطقه و روی آن حاصل خواهد شد و به نوعی می توان گفت آرامش و سطح مطلوب روابط دو کشور ایران و عربستان آرامش را در منطقه تضمین می کند، ایران و عربستان می توانند از تجربیات سوریه، عراق و… استفاده کرده و در راستای یک رابطه مبتنی بر احترام متقابل حرکت کنند، که این واقع بینی از سوی عربستان به چشم نمی خورد، نمونه این عدم واقع بینی همانطور که اشاره شد حمایت از تروریست های داعش میباشد.
,,
انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه