پایگاه های تغذیه سالم؛ پرچمدار سلامت دانش آموزان
امروزه با گسترش روز افزون بیماری های غیر واگیر از جمله دیابت، سرطان ها، بیماریهای قلبی و عروقی توجه به تغذیه از سنین کودکی و نوجوانی از ضروریات سلامت نسل ها می باشد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از سفیرافلاک، از آنجا که نوجوانان بیش از یک سوم مفیدترین اوقات خود را در مدرسه می گذرانند؛ وجود بوفه بهداشتی -پایگاه تغذیه سالم- و عرضه مواد غذایی سالم همراه با دادن آگاهی به دانش آموز از مهمترین اقدامات برای داشتن جامعه ای سالم محسوب می شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, سفیرافلاک،,وجود تعداد انگشت شمار بوفه های سلامت در کشور تا جایی پیش رفته است که توجه به پایگاه های سلامت جز اولویت های وزارت بهداشت قرار داده شده است؛ به طوری که وزارت بهداشت آن را به صورت یک ضرب العجل در راس برنامه های بهداشت مدارس در سال جاری تحصیلی قرار داده است.
,
, در استان لرستان نیز آمار مدارس دارای پایگاههای تغذیه سالم بسیار ناچیز است. با این مقدمه این سوالات پیش می آید که بوفه بهداشتی دارای چه خصوصیاتی است؟
,در استان لرستان بوفه ها یا همان پایگاههای تغذیه سالم دارای چه جایگاهی هستند و آیا بوفه خوب و نمونه در استان لرستان وجود دارد یا نه؟
,الهام سبزی کارشناس سلامت جوانان و مدارس معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی لرستان در گفت و گو با خیرنگار سفیرافلاک گفت: دستورالعمل پایگاه تغذیه سالم در سال 84 با هدف ارتقای سلامت تغذیه ای دانش آموزان به منظور تأمین بخشی از انرژی موردنیاز دانش آموزان، ارایه موادغذایی سالم و جلوگیری از عرضه موادغذایی کم ارزش تغذیه ای به دانش آموزان، تهیه و تنظیم شده است.
,وی در خصوص ویژگی های پایگاه تغذیه سالم اظهار کرد: پایگاه تغذیه سالم، مکانی است در مدرسه که ساختمان آن مطابق با ماده 2 تبصره یین نامه بهداشت محیط مدارس و برابر با قانون اصلاح ماده 13 قانون موادخوراکی، آشامیدنی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی احداث و تجهیزشده و مواد خوراکی به عنوان میان وعده از طریق آن به دانش آموزان عرضه شود.
,سبزی با اشاره به، شرایط بهداشتی پایگاه تغذیه سالم می گوید: شرایط بهداشتی، بوفه های مدارس در سه بعد، مواد خوراکی، فضای فیزیکی و فروشنده مواد خوراکی ارزیابی می شود که شرایط آن ها عبارتند از:
,1- موادخوراکی که قابل عرضه در پایگاه تغذیه سالم هستند که شامل: انواع خوراکی های بسته بندی شده دارای پروانه ساخت از وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکی، علامت استاندارد، نام و نشانی کارخانه، تاریخ تولید و انقضای معتبر، مشخصات ترکیبات تشکیل دهنده، پوششسالم و تمیز که شامل: خشکبار، خرما، انواع میوه خشک، انواع مغزها -گردو، بادام، بادام زمینی، فندق، بادام هندی، پسته- کشمش، نخودچی، آجیل، آجیل سویا، توت خشک و انجیرخشک است.
,
, 2- لبنیات: انواع ماست و کشک، شیر، پنیر، بستنی- بجز بستنی یخی- همه پاستوریزه یا استریلیزه.
,3- میوه: عرضه میوه سالم، شسته شده و ضدعفونی شده دربسته بندی های یک نفره وکیوم شده.
,4- نوشیدنیها: دوغ بدون گاز و انواع آبمیوه طبیعی -استریلیزه یا پاستوریزه-، ماءالشعیر، آب معدنی،
,5- بیسکویت، کیک و کلوچه: شامل انواع بیسکویت سبوس دار، کیک و کلوچه توصیه می شود.
,6- لقمه سالم شامل: نان و پنیر گردو نان و تخم مرغ نان و پنیر و خیار نان و پنیر و گوجه فرنگی نان وکره و عسل
,توصیه می شود از نان های سفید به علت دارا بودن نمایه گلیسمی بالا کمتر استفاده شود و به جای آن از انواعسبوس دار و غنی شده استفاده شود.
,7- غذاهای پخته مانند: انواع آش و سوپ، لوبیا، عدس، حلیم، شله زرد، فرنی، سمنو به شرط داشتن کلیه شرایط لازم.
,کارشناس سلامت جوانان و مدارس در خصوص عرضه مواد غیر مجاز در بوفه ها نیز تصریح کرد: انوع پفک، یخمک، نوشابه های گازدار، آدامس، سوسیس، کالباس، سالاد الویه، چیپس، لواشک ،آلوچه، آبمیوه هایی که از آب و قند و اسانس میوه تهیه شده اند، فلافل و بستنی یخی عرضه آن درپایگاه تغذیه سالم غیرمجاز محسوب می شود.
,
, سبزی، داشتن فضای فیزیکی مناسب و تجهیزاترا ازاستاندارهای پایگاه تغذیه سالم عنوان کرد و گفت: سقف باید صاف و حتی الامکان مسطح، بدون ترک خوردگی، درز و شکاف وهمیشه تمیز باشد. درها و پنجر ه ها از جنس مقاوم، سالم و بدون ترک خوردگی و شکستگی و زنگ زدگی و قابل شست وشوبوده و همیشه تمیز باشد.
,پنجره بازشو، باید مجهز به توری سالم و مناسب باشد، به نحوی که از ورود حشرات به داخل پایگاه جلوگیری کند.
,درهای مشرف به فضای باز باید به توری سالم و مناسب و همچنین فنردار باشد، بطوری که از ورود حشرات و جوندگان و سایر حیوانات جلوگیری کند، آب مصرفی باید مورد تأیید مقامات بهداشتی باشد؛ جعبه کمکهای اولیه با مواد و وسایل موردنیاز در محل مناسب نصب باشد نیز مورد استفاده قرار نگیرد.
,وی با بیان اینکه فروشنده مواد غذایی باید دارای کارت سلامت باشد افزود: فروشنده مواد غذایی باید واجد کارت سلامت از مرکز بهداشت شهرستان مربوطه بوده و درصورتی که برای فروش مواد غذایی، از دانش آموزان استفاده می شود؛ این دانش آموزان نیز باید با معرفی به مراکز بهداشت کارت تندرستی دریافت کنند.
,سبزی اظهار کرد: در پایگاه های سلامت مدارس، باید لیست مواد غذایی بهداشتی و غیر بهداشتی در مکانی در پایگاه بهداشتی یا روی درب پایگاه بهداشتی نصب شود.
,با این وجود، متاسفانه بسیاری از مدارس استان لرستان در زمینه استقرار پایگاه بهداشتی سالم درست عمل نکرده اند و ضعف آگاهی و عملکرد در این زمینه وجود دارد.
,اما از سویی خوشبختانه در سطح برخی شهرستانها و به ویژه خرم آباد و بروجرد مدارس دارای پایگاه تغذیه سالم نمونه ای وجود دارد که نه تنها استانداردها را رعایت کرده اند بلکه فراتر از استانداردها افقی تازه به بحث پایگاههای بهداشتی مدارس گشوده اند.
,
, به عنوان مثال، یکی از مدارس شهر خرم آباد دارای سیستم تعریف شده الکترونیک همراه با کارت اعتباری تغذیه است که در جریان خرید و فروش، پول که از عوامل انتقال بیماری هاست دخالتی ندارد. این مدرسه دارای پایگاه تغذیه ای بسیار سالم و آشپزخانه مناسب برای طبخ غذا ها است.
,حال با توجه به اینکه دانش آموزان آینده سازان جامعه محسوب می شوند و اهمیت به سلامت این قشر از جامعه باید در اولویت قرار بگیرد؛ انتظار می رود وزارت آموزش و پرورش و بهداشت به این مهم بیشتر توجه کرده و رسیدگی جدی به این موضوع را در دستور کار خود قرار دهند.
,انتهای پیام/ش
]
ارسال دیدگاه