چرایی مخالفت با توافق دو مرحلهای
مقامات کاخ سفید در واکنش به بیانات مقام معظم رهبری، اعلام کردند که مذاکرات با ایران تمدید نخواهد شد مگر اینکه چارچوبهای کلی این مذاکرات مشخص شود. از این رو، این سوال مطرح است که چرا رهبر معظم انقلاب با توافق دو مرحلهای موافق نیستند؟[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانابه نقل ازپایگاه خبری،تحلیلی ندای البرز،اعضای گروه 1+5 و جمهوری اسلامی ایران در سوم آذر سال جاری(آخرین روز از مهلت تعیین شده میان ایران و گروه 1+5 برای مذاکرات جامع به منظور دستیابی به توافق نهایی) اعلام کرده بودند که مذاکرات برای هفت ماه و هفت روز تمدید شد. آنها در بیانیه مشترک، علت تمدید را به خاطر پیشرفتهای صورت گرفته دانستند و هر یک از وزراء نیز دلایلی برای تمدید مطرح کردند که همگی دلالت بر پیشرفت چشمگیر مذاکرات داشته و در صورت تمدید، توافق ظرف چند هفته و به تعبیر دکتر ظریف ظرف چند روز حاصل خواهد شد. از این رو، پس از سوم آذر انتظار این بود که اعضای گروه 1+5 و جمهوری اسلامی در چهارم اسفند به توافق خواهند رسید. اما عملاً شرایط به گونهای دیگر رقم خورد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه خبری،تحلیلی ندای البرز, پایگاه خبری،تحلیلی ندای البرز,زیاده خواهیهای کاخ سفید، اقدام به تحریمهای جدید، نپذیرفتن لغو تحریمها و همچنین اقدامات کنگره آمریکا در تصویب تحریمهای بیشتر در کنار یکسری مواضع مختلف و متفاوت در داخل کشور باعث شد تا مجدداً یکبار دیگر رهبر معظم انقلاب مواضع و مبانی اصلی نظام پیرامون موضوع هستهای را تبیین نمایند. در همین راستا، مقامات کاخ سفید در واکنش به بیانات مقام معظم رهبری، اعلام کردند که مذاکرات با ایران تمدید نخواهد شد مگر اینکه چارچوبهای کلی این مذاکرات مشخص شود. از این رو، این سوال مطرح است که چرا رهبر معظم انقلاب با توافق دو مرحلهای موافق نیستند؟ آثار و پیامدهای چنین اقدامی چیست؟ چرا کاخ سفید اصرار بر توافق دو مرحلهای دارد؟ این تعارض رویکردها ادامه مذاکرات را با چه وضعیتی روبرو خواهد ساخت؟ به بیان دیگر آیا واشنگتن حاضر است به بهانه اصرار ایران به یک مرحلهای بودن توافق( کلیات و جزئیات) میز مذاکره را ترک نماید؟ اساسا مخالفت آنها با تمدید مذاکرات تا چه حد جدی و حقیقت دارد؟
,محورهای راهبردی در بیانات رهبر معظم انقلاب
, محورهای راهبردی در بیانات رهبر معظم انقلاب,در ابتدا آنچه باید روشن شود این است که بیانات رهبر معظم انقلاب اسلامی در جمع فرماندهان و پرسنل نیروی هوایی در 19 بهمن ماه 93 در خصوص مذاکرات هسته ای حاوی چند محور راهبردی پیرامون سیاست های نظام در مذاکرات هسته ای است:
,1- موافقت با اصل توافق (من با توافقی که بتواند انجام شود موافقم)
, 1- موافقت با اصل توافق,2- موافقت با پیشرفت مذاکرات (من با ادامه و پیشرفت مذاکرات و رسیدن به توافق خوب موافقم)
, 2- موافقت با پیشرفت مذاکرات,3- موافقت با توافق خوب (من با رسیدن به توافق خوب موافقم و قطعاً ملت ایران هم با هر توافقی که در بر دارنده عزت و احترام او باشد، مخالفتی ندارد.)
, 3- موافقت با توافق خوب ,4- موافقت با قرارداد روشن، واضح، غیرقابل تفسیر و تأویل (مفاد این قرار داد نیز باید روشن، واضح و غیرقابل تفسیر و تأویل باشد و مفاد توافق نباید به گونهای باشد که طرف مقابل که عادت به چانه زنی دارد، در قضایای مختلف بهانه جویی کند.)
, 4- موافقت با قرارداد روشن، واضح، غیرقابل تفسیر و تأویل,5- مخالفت با توافق بد (با توافق «بد» موافق نیستم. توافق نکردن بهتر از هر توافقی است که به ضرر منافع ملی و زمینه ساز تحقیر ملت بزرگ ایران شود.) و مخالفت با دیدگاههایی که هر توافقی را خوب و یا توافق بد را بهتر از توافق نکردن می داند.
, 5- مخالفت با توافق بد,6- مخالفت با توافق دو مرحلهای (توافق دو مرحلهای پسندیده نیست... اگر توافقی انجام شود، باید در یک مرحله و در بردارنده کلیات و جزئیات، با یکدیگر باشد.)
, 6- مخالفت با توافق دو مرحلهای ,7- مخالف با دیدگاهی که توافق را تنها راه برداشتن تحریمها بداند.(اگر این اتفاق نیفتاد، همه بدانند که راهکارهای فروانی در داخل کشور برای کُند کردن حربه تحریم وجود دارد. اگر با همت و تلاش، به داشتههای خود، به صورت مناسب توجه کنیم، حتی اگر نتوانیم حربه تحریم را از دست دشمن خارج کنیم، میتوانیم آن را کُند کنیم.)
, 7- مخالف با دیدگاهی که توافق را تنها راه برداشتن تحریمها بداند.,8- مخالفت با روش غیرمنطقی در مذاکرات(نباید در مذاکره، یک طرف با رفتار غیرمنطقی تلاش داشته باشد که هر آنچه مورد توقع او است، محقق شود. رفتار امریکاییها و چند کشور اروپایی دنباله رو آنها، در مذاکرات، غیرمنطقی است و با پرتوقعی انتظار دارند همه خواستههای آنها تحقق یابد در حالی که این، روشِ مذاکره نیست.)
, 8- مخالفت با روش غیرمنطقی در مذاکرات,9- خارج کردن حربه تحریم از دست دشمن( با توافق، حربه تحریم از دست دشمن خارج شود، بسیار خوب است.)
, 9- خارج کردن حربه تحریم از دست دشمن,10-حفظ حرمت و پیشرفت ملت ایران در مذاکرات (باید در مذاکرات، تکریم، حرمت و پیشرفت ملت ایران محفوظ بماند. زیرا این ملت عادت به پذیرش زورگوییِ طرف مقابل اعم از امریکا و دیگران، ندارد.)
, 10-حفظ حرمت و پیشرفت ملت ایران در مذاکرات,اگرچه هر یک از محورهای فوق نیاز به توضیح و تبیین دارد، اما از آن جایی که مقامات کاخ سفید نسبت به مخالفت رهبر معظم انقلاب واکنش نشان دادند و با توجه به اینکه موضوع توافق سیاسی و توافق جزئی خیلی پیشتر در مواضع دکتر ظریف و جان کری مطرح شده بود، در این بررسی تنها به دو مرحلهای بودن توافقات تمرکز و سعی شده از این منظر وضعیت هسته ای، مورد امعان نظر قرار گیرد. برای این منظور لازم است مشخص شود که طرح توافق برسر کلیات و جزئیات به چه معنای است و طرح این موضوع به چه زمانی بر میگردد؟
,چیستی دو مرحلهای بودن مذاکرات
, چیستی دو مرحلهای بودن مذاکرات,دو مرحلهای بودن مذاکرات بدین معنا است که طرفین ابتدا بر سر کلیات که از آن به توافق سیاسی یاد شده است، به توافق برسند سپس براساس این چارچوب کلی، جزئیات برنامه هسته ای ایران مورد گفتگو، بحث و تبادل نظر قرار گیرد.
,منظور از کلیات یا توافق سیاسی این است که طرفین بر سر یکسری از اصول و چارچوبهای کلی به تفاهم برسند تا بدین صورت اراده طرفین برای ادامه مذاکرات روشن و مشخص گردد. در واقع تفاهم روی اصول کلی، فهرست کردن یکسری عبارات کلی و تفسیر بردار است. برای تقریب به ذهن طرح اقدام مشترک بویژه مقدمه این طرح را میتوان یک توافق بر سر کلیات ذکر کرد. یا توافقنامه اسلو میان عرفات و رژیم صهیونیستی یک توافق بر سر کلیات بود.
,منظور از جزئیات توافق بر سر موضوعاتی مانند نوع و تعداد ماشینها، ذخیره مواد، زمان گام نهایی، سایت اراک، فردو، بازرسی ها، PMD، R&D و... می باشد. همان طور که ملاحظه می شود این مصادیق اصلیترین موضوعات مورد اختلاف میان ایران و امریکاست که به رغم مرور زمان یکساله از طرح اقدام مشترک موفق به نزدیک شدن دیدگاههای طرفین نشد.
,با نگاهی به روزهای آخر ضرب الاجل طرح اقدام مشترک(توافق ژنو) و سپس بیانیه مشترک ظریف و اشتون و همچنین مواضع تیم هسته ای ایران و مقامات کاخ سفید ملاحظه می شود که موضوع توافق سیاسی و توافق فنی به صورت دو مرحلهای در همان روزها مطرح شده بود. در واقع طرح توافق کلی سیاسی در آخرین روزهای ضربالاجل، به معنای سناریو یا حالتی بین رسیدن به چهارچوب یک توافق و تمدید توافق موقت ژنو بود. در آن زمان این عبارت بدان معنا بود که از سویی مذاکرات یکساله پیشرفت زیادی داشته و بسیاری از مسائل حل شده است، ولی از سوی دیگر اختلافات جدی در موضوعاتی مهم و البته معدود مانده که به خصوص نیازمند تصمیمگیری سیاسی است.
,دو مرحلهای بودن توافق از بیانیه مشترک ظریف و اشتون در سوم آذر نیز قابل استنباط است. آنجا که اشاره شده است:« بنابراین ما توافق کردیم که تلاشهای خود را ادامه دهیم. تصمیم گرفتهایم که مفاد توافق ژنو را تا ۹ تیر ماه تمدید کنیم. ما قصد داریم با استفاده از شتاب ایجاد شده کنونی، مذاکرات را حداکثر ظرف ۴ ماه نهایی کنیم و در صورت ضرورت از زمان باقی مانده تا ۹ تیر ماه برای نهایی کردن، هرگونه موارد باقی مانده استفاده کنیم.» اما این موضوع در مصاحبه مطبوعاتی دکتر ظریف پس از تمدید هفت ماهه مذاکرات بسیار واضح تر بیان شد:
,«الان جای صحبت درباره نگرانی که ممکن است چهار ماه دیگر رخ دهد، نیست. الان اطمینان داریم که ظرف چند هفته و اگر اراده کافی سیاسی وجود داشته باشد چند روز امکان رسیدن به چارچوب سیاسی وجود دارد و بعد باید از آن جا به سمت جزییات اجرایی برویم.»
, «الان جای صحبت درباره نگرانی که ممکن است چهار ماه دیگر رخ دهد، نیست. الان اطمینان داریم که ظرف چند هفته و اگر اراده کافی سیاسی وجود داشته باشد چند روز امکان رسیدن به چارچوب سیاسی وجود دارد و بعد باید از آن جا به سمت جزییات اجرایی برویم.»,به نظر می رسد که پس از سپری شدن مذاکرات برای رسیدن هر چه سریعتر تفاهم سیاسی، طرف امریکایی برداشت موسعتری از توافق سیاسی و توافق فنی ارائه داده باشد. یعنی مقامات کاخ سفید برخلاف تیم هسته ای که در نظر داشت با دستیابی به تفاهم سیاسی در یک دوره بسیار کوتاه مدت بتوانند تا قبل از پایان ضربالاجل هفت ماهه، جزئیات موضوع هستهای را هم به پایان برسانند. در حالی که مقامات امریکایی اراده متفاوتی از دو مرحلهای کردن توافقات داشتند.
,انتهای پیام/ش
]
ارسال دیدگاه