گم شدن پرشور ترین عزاداری های صفویه با ظهور رسانه های رنگارنگ
پرده خوانی و روایت وقایع کربلا بر پرده از پرشور ترین عزاداری های دوران صفویه بوده که با ظهور رسانه های رنگارنگ در دوران معاصر گم شده و به دست فراموشی سپرده شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از سایت صبح توس، پرده خوانی نوعی نمایش مذهبی ایرانی بوده که یک نفر به عنوان نقال یا پرده خوان از روی تصاویر منقوش بر پرده عموما به سبک قهوه خانه ای بوده با کلام آهنگین به روایت وقایع و اتفاقات به ویژه مصائب ائمه و عاشورا و کربلا می پرداخته است که از سابقه ای دیرینه در عرصه هنر های اسلامی ایرانی برخوردار بوده و در ادوار گذشته به عنوان یک رسانه سنتی نقشی برجسته در ارتباطات فرهنگی و اجتماعی داشته است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, صبح توس, صبح توس,,
پیشینة تاریخی هنر پرده خوانی به پیش از اسلام مربوط می شود که در دوره صفویه به اوج خود رسیده در این زمان انواع نقالی مذهبی شکل گرفته و گفته می شود در جنگ شاه اسماعیل صفوی با ازبک ها برای تهییج سپاهیان ایران از این نمایش استفاده می شده است.
,,
برخی نیز، موقعیت تاریخی پرده خوانی را حدفاصلِ گذار از برگزاری مراسم عزاداری عمومی ماه محرم در دوران صفویه ، به برگزاریِ نمایشِ مذهبی تعزیه در دوران قاجاریه و یکی از منابع تحول و تکامل تعزیه دانسته اند.
,,
دوران معاصر و فراموشی پرده خوانی
, دوران معاصر و فراموشی پرده خوانی, دوران معاصر و فراموشی پرده خوانی,,
پرده پارچه ای است که یک یا چند رخداد مصیبت بار خاندان پیامبر (ص) بر آن نقش شده است که موضوعِ اصلی آنها واقعه کربلا و حوادث پیش و پس از آن بوده است اما در دوران معاصر با ظهور رسانه های گوناگون و جذاب به دست فراموشی سپرده شده است.
,,
یک محقق و نویسنده در مورد هنر پرده خوانی می گوید: پرده خوانی یک فعالیت ذوقی و هنری در ایران بوده که به وسیله آن مردم با عناصر بارز فرهنگی خود آشنا می شده اند.
,,
علیرضا باوندیان عنوان می کند: پرده خوانی فعالیتی بوده که می توانسته مخاطب را با عمق ماجرا ـشنا کرده و او را به آن سمت پرده ببرد.
,,
وی ابراز می کند: پرده خوان ها در طول تاریخ خدمت بزرگی به فرهنگ ما کردند و با باز خوانی بسیاری از حادثه ها توفیق ارتباط با ماجرا ها و حقایق را برای مخاطب ایجاد می کردند.
,,
باوندیان می گوید: پرده خوانی می تواند ما را به آن سوی واقعیت های متعارف بکشاند و امر متعالی را برای ما محقق کند.
,,
کارشناس امور هنری کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان خراسان رضوی می گوید: پرده خوانی نوعی قصه گویی نمایشی ایرانی و مذهبی است که در آن پرده خوان یا همان راوی با استفاده از تصاویر منقوش بر پرده به روایت می پردازد.
,,
روایت عاشورا به شیوه قصه
, روایت عاشورا به شیوه قصه, روایت عاشورا به شیوه قصه,,
علی اکبر حلیمی عنوان می کند: در این قصه گویی راوی عموما به روایت مصائب مربوط به امام حسین(ع) و اصحاب و یاران ایشان در کربلا و عاشورا می پرداخته است.
,,
وی ابراز می کند: پرده خوانی هم مصیبت خوانی و ابراز دلدادگی به اهل بیت(ع) و عزاداری هنرمندانه ایرانی و شیعی است و هم در مواقعی مانند دهه کرامت رویکردی شاد و شور انگیز دارد.
,,
حلیمی عنوان می کند: پرده های نقاشی پرده خوان ها در گذشته عموما به دو گونه تزئینی و تدریجی از جنس متقال یا کرباس و در ابعاد 1.5 تا 3 متر به شکل افقی تهیه و در هنگام اجرای برنامه با نصب بر در و دیوار در کوچه و خیابان مورد استفاده قرار می گرفتند.
,,
وی با اشاره به نقش های عامیانه پرده ها اظهار می کند: این نقش ها عموما حاصل تصور و تخیل برگرفته از گفتار توصیفی نقالان و قصه گویان واقعه کربلا و تحت تاثیر سبک نقاشی قهوه خانه ای ایرانی بوده که برخی محققان فرنگی از آن به نقاشی دراماتیک تعبیر کرده اند.
,,
حلیمی می افزاید: نوع دوم پرده ها یی بودند که تدریجا باز یا روکش آنها به کنار می رفت و در طول قصه گویی به نمایش در می آمد که این نوع پرده ها تعلیق و انتظار بیشتری در مخاطبان ایجاد می کرده است.
,,
وی عنوان می کند: متاسفانه این هنر تاثیر گذار و عمیق که یک هنر اصیل ایرانی بوده به دست فراموشی سپرده شده است.
,,
فراموشی پر شور ترین عزاداری های صفویه با ظهور رسانه های رنگارنگ
, فراموشی پر شور ترین عزاداری های صفویه با ظهور رسانه های رنگارنگ, فراموشی پر شور ترین عزاداری های صفویه با ظهور رسانه های رنگارنگ,,
حلیمی اظهار می کند: در پس دنیای پر زرق و برق امروزی و با ظهور رسانه های رنگارنگ هنر پرده خوانی که شاید از پر شور ترین انواع عزاداری ها به ویژه در دوره صفویه بوده به کناری رانده شده است.
,,
این کارشناس امور هنری می افزاید: پرده خوانی در گذشته در محرم و معرفی شخصیت ها و وقایع کربلا نقش بسیار موثری داشته است و تجربه نشان داده که اثر تربیتی بسیاری هم بر روی کودکان و نوجوانان و آشنایی آنها با بزرگان دینی دارد.
,,
غلامحسین طوسی یک کارشناس هنری می گوید: پرده خوانی از سابقه ای دیرینه در عرصه هنر های اسلامی ایرانی برخوردار است.
,,
وی می افزاید: در دوران های گذشته پرده خوانی به عنوان یک رسانه سنتی نقشی بیار برجسته در ارتباطات فرهنگی و اجتماعی این مرز و بوم داشته است.
,,
طوسی اظهار می کند: پرده خوان در جایگاه یک ناقل فرهنگی تاثیر گذار در متن زندگی اجتماعی حضور داشته و دارای ارتباطی قوی با جامعه و مردم بوده است.
,,
هنری که واسطه ارتباطی گذشته و حال است
, هنری که واسطه ارتباطی گذشته و حال است, هنری که واسطه ارتباطی گذشته و حال است,,
وی عنوان می کند: این هنر واسطه ارتباط گذشته و حال بوده و رویکردی تربیتی، اخلاقی و دین محور داشته است.
,,
این کارشناس هنری می گوید: پرده خوانی یک هنر آئینی در گذشته بوده که در متن جامعه با مردم ارتباطی بنیادی داشته و واسطه شناخت مخاطبین از زندگی و سیره معصومین(ع) بوده است.
,,
وی می افزاید: این هنر می توانسته مخاطب را به عمق ماجرا بکشاند و سعی پرده خوان بر این بوده که مخاطب را به آن سمت پرده برده و به عمق برساند.
,,
طوسی با اشاره به روند ظهور رسانه های مختلف در دوره معاصر و کاسته شدن از حضور این هنر اصیل ایرانی اسلامی تصریح می کند: می توان گفت این هنر به هنری فراموش شده در هنر های سنتی و جامعه هنری تبدیل شده است.
,
وی عنوان می کند: پرده خوانی هنری روایی که با اتکا بر زبان و کلام بر شیوه های نقلی استوار بوده و از روش های قصه گویی بهره می برد و دارای ساختار هنری جامعی از هنر های مختلف است که به آن جذابیت ویژه ای می بخشد.
,
,
,
این هنر علاوه بر جلب نظر مخاطبین در احیا و ارتقا ذوق و تخیل آنان موثر بوده و امکان ارتباط او را با موضوع فراهم می کند و شرایط عبور از سطح متن روایت شده به عمق معنا فراهم می سازد.
,,
لزوم احیای بیش از پیش این هنر اصیل ایرانی اسلامی که تاثیر گذاری بسیاری هم از نظر تربیتی و اخلاقی به ویژه بر کودکان و نوجوانان دارد بیش از پیش احساس می شود.
,,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه