انتقادات یک مدیر ارشد هسته ای به بیانیه لوزان؛
باز طراحی راکتور اراک،عقب گرد ۵ ساله با ده ها میلیارد هزینه خواهد بود
رییس سابق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران گفت:راکتور اراک را که قرار بود هم تحقیقات را توسعه دهد و هم در ساخت رادیو دارو جایگزین راکتور تهران شود را قرار است با همکاری غربی ها بازطراحی کنیم که حدود ۵ سال زمان و میلیاردها تومان هزینه در بر خواهد داشت.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از دیار آفتاب راکتور آب سنگین اراک از جمله موارد مهم در مذاکرات هسته ای کشورمان با ۱+۵ بوده و در بیانیه لوزان هم باز طراحی آن مطرح شده و قرار است این بازطراحی با مشارکت طرف غربی انجام شود اما جزئیات خاصی از آن ارائه نشده و مشخص نیست این بازطراحی به چه شکل، در چه بازه زمانی و با چه نوع تکنولوژی صورت می گیرد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, دیار آفتاب,,
این مسائل مواردی هستند که متخصصان فنی صنعت هسته ای کشورمان پس از مذاکرات لوزان درباره آن ابراز نگرانی کرده و خواستار پاسخ روشن و دقیق تیم مذاکره کننده به آن هستند.
,,
چنانچه مهندس حسین آب نیکیاز مدیر ارشد و سابق هسته ای کشور در پاسخ به سوال رجا نیوز در خصوص اینکه آقای ظریف مطرح کرده بودند در بازطراحی قرار است از تکنولوژیهای جدیدی استفاده شود، البته به صورت بومی و قرار است انتقال تکنولوژی از طرف غربیها انجام شود و ادعا کرده اند که وضعیت بهتر می شود،بیان کرد:غربیها به ما تعهد ندادهاند چه تکنولوژیی را در اختیار میگذارند؟ در چه مدتی این بازطراحی انجام میشود؟ در طول فرآیند بازطراحی چه کمکی به ما میکنند؟ و هیچ موردی را در این خصوص رسماً متعهد نشدهاند، اما ما فرآیند تکمیل این راکتور را طی یک سال و نیم گذشته متوقف کردیم و در ادامه نیز پذیرفتیم که قلب راکتور را خارج نموده و و بعد از آنکه با کمک آنها بازطراحی کردیم، دوباره آن را بسازیم و نصب و راه اندازی کنیم، به نحوی که هدف آنها را محقق سازد و رضایت آن ها جلب شود، و صرفا آنها گفتهاند در این فرآیند به ما کمک میکنند، اما معلوم نیست کمک آنها دقیقاً چیست و قرار است چه تکنولوژیی را در اختیار ما قرار بدهند؟ کجای بیانیه لوزان گفته که طرف غربی تکنولوژی نسل های برتر راکتورهای هسته ای را به ما می دهد که از آن تکنولوژی برتری که ما قرار است دریافت کنیم سخن می گوییم.
,,
آب نیکیاز همچنین در رابطه با وضعیت پروژه راکتور اراک ادامه داد:این پروژه بیش از ۹۰ درصد پیشرفت کرده بود و داشت مراحل پایانیاش را طی میکرد، ما برای اینکه رآکتورمان را راه اندازی کنیم تکنولوژی لازم را در اختیار داشتیم و نیاز تکنولوژیکی به آن ها نداشته و نداریم. تا الان دستمان برای گرفتن تکنولوژی رآکتور آب سنگین اراک پیش غرب دراز نبود و خودمان این کار را انجام میدادیم و این توان را داشتیم که با دانش بومی این پروژه را به پایان برسانیم و آخرین مراحل این پروژه هم داشت سپری میشد. حالا باید پروژه را متوقف و بخشهایی از آن را جدا کنیم و با فرآیند، تکنولوژی و طراحیای که مدنظر آنها است بازطراحی کنیم، این یعنی حداقل سه تا پنج سال وقت و حداقل دهها میلیارد تومان هزینه! کسی تعهد نداده است فناوری Hi-Tech به ما بدهد. بلکه این محصول خوشبینی ما به غربی هاست که بر خلاف دیدگاه مقام معظم رهبری و غیر منطقی است.
رییس سابق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران گفت: طرف غربی و آمریکاییها قابل اعتماد نیستند، و حتی وقتی تعهدی را مکتوب می نویسند و امضا می کنند، بارها و بارها آن را نقض می کنند، نمونه آن تحریم هایی است که بعد از توافق ژنو و بیانیه لوزان وضع کردند، آن وقت ما با یک وعده سر خرمن شفاهی بیاییم دل خوش کنیم و جشن بگیریم که کجا نشسته اید که فناوری نسل نوین راکتورهای هسته ای دنیا از گرد راه رسیده و بزودی پیش کش ما می شود!!
وی با تاکید بر اینکه ما درخصوص استفاده از فناوری پیشرفته غربی در بازطراحی راکتور اراک جوری صحبت می کنیم که انگار قرارداد انتقال تکنولوژی بستیم و طرف غربی پول آن را دریافت نموده و تیم فنی و تجهیزات و دانش فنی در راه ورود به کشور است و باید به استقبال آن برویم افزود:وقتی آمریکایی ها در مذاکرات لوزان، علیرغم توافق جدی و تاکید بر پایبندی بر آن، فقط طی چند ساعت دو بار توافقات خود را تغییر داده اند حالا چطور می شود به گفته های آنها اعتماد کرد. بعلاوه، بازطراحی نیروگاه اراک قرار است با ایجاد یک شرکت مشترک با طرف غربی انجام شود.
مدیر ارشد سابق صنعت غنی سازی در ارتباط با مشارکت طرف غربی در بازطراحی نیز اظهار کرد:ایجاد شرکت مشترک و همکاری با طرف غربی در یک شرکت مشترک هسته ای چیز تازه ای نیست که ما تجربه آن را نداشته باشیم. ما قبل از انقلاب در صنعت غنی سازی فرانسه سرمایه گذاری کردیم و سهام چندین شرکت استخراج اورانیوم را خریدیم و تا الان نیز ما در برخی از اینها سهام دار هستیم. در طی ۳۶ سال پس از انقلاب طرف های خارجی نه محصول شرکت های مشترکی که ایران سهام دار آنها بود را به ما دادند، نه دانش فنی و اطلاعات غنی سازی را در اختیار ما گذاشتند، نه سانتریفیوژ و تاسیسات غنی سازی را به ما منتقل کردند، نه اجازه دادند از تیم فنی و کارشناسی آن شرکت ها استفاده نموده و انتقال تکنولوژی بدهیم، حتی اجازه یک بازدید ساده را به دانشمندان صنعت غنی سازی کشور ندادند و همواره تلاش کردند ما را از سهم مان در این شرکت ها محروم کنند، حالا ما اینقدر به همکاری با آنها و پایبندی به تعهداتشان خوشبین هستیم.
آب نیکیاز افزود:به هر حال همکاری هسته ای با ایجاد شرکت مشترک اقدام جدیدی نیست. ایران اسلامی ۳۶ سال تجریه عملی در این حوزه دارد. بعلاوه، در توافق ژنو همین غربی ها که قرار بود قطعات هواپیما به ما بدهند چقدر به تعهداتشان عمل کردند؟ هر چقدر قطعات هواپیما به ما دادند همان مقدار هم سوخت و تجهیزات راکتور اراک و سوخت ۲۰% راکتور تهران را به ما می دهند. اینهایی که سوخت ۲۰% به ما ندادند و جان یک میلیون بیمار ما را با مخاطره روبرو کردند تا ابزار فشاری بر ما باشد، آیا بعد از این به تعهداتشان بموقع عمل می کنند؟!!
,
,
,
,
,
,
,
,
,
وی در ارتباط با نحوه بازطراحی و امکان بازگشت قلب راکتور اراک توضیح داد:اینجور نیست که مثلاً با فشردن یک کلید راکتور را عوض کنیم و رآکتور دیگری ساخته شود و هر وقت دلمان خواست کلید undo را کلیک کنیم و همه چیز به ماقبل برگردد. بدیهی است ما مثل غربیها که مصوبهای را در کنگره میگذرانند و تحریمها را افزایش می دهند نمیتوانیم تجهیزات را به حالت اول برگردانیم.
همکار شهید احمدی روشن ادامه داد:بازطراحی زمانی را از ما خواهد گرفت و اگر غربیها بخواهند از تعهداتشان عدول کنند، مجبوریم مجدداً کار تکمیل راکتور را ادامه بدهیم. اگر بازگشت در مرحله طراحی نباشد و به مرحله اجرا رفته باشیم تغییرات و بازطراحیها توام با صرف هزینه بالایی است. مضافاً، زمان زیادی را در مرحله توقف فعلی، بازطراحی و اصلاح رآکتور، از دست داده و میدهیم. رآکتور اراک را برای کار تحقیقاتی نیاز داشتیم، بهویژه برای تولید بسیاری از رادیوداروها و نیز جایگزینی برای رآکتور تهران. بازطراحی از ما زمان میگیرد و چون قرار است غربیها بازطراحی ما را تأیید کنند تا بتوانیم اجرا کنیم، مجموع همه اینها توام با از دست دادن زمان قابل توجهی است، زیرا ممکن است طرف غربی بازطراحی ما را تأیید نکند و در مراحل مختلف بازطراحی و ساخت و راه اندازی کارشکنی کند و به بهانه گیری زمان ما را تلف کند و کار راه اندازی راکتور اراک را بسیار به تاخیر اندازد.
وی با اشاره به اینکه بازطراحی هزینه های زیادی را به ما تحمیل می کند، از فرصت سه تا پنج ساله ای که در راه اندازی راکتور اراک از دست خواهیم داد اظهار تاسف کرد و در پاسخ به این سئوال که اگر بازطراحی را قبول نمیکردیم، آیا از لحاظ فنی هزینه طراحی از صفر مطابق آنچه که آنها میخواهند از بازطراحی کمتر نمیشد؟ ( مثلاً تأسیسات اراک را پلمپ میکردیم...)گفت:
فعلاً نمیشود جمعبندی ویژهای کرد که چقدر هزینه میشود و اگر از ابتدا یک راکتورجدید با غربی ها بسازیم مقرون به صرفهتر است یا نه؟ ولی با گرفتاریها و اشکالاتی که غربیها در بازطراحی ایجاد میکنند، ممکن است هزینههای قابل توجهی بر ما بار شود و این هزینه جدی و قابل تأمل باشد. هنوز وارد این فرآیند نشدیم لذا نمیشود برآورد دقیق کرد، اما علاوه بر هزینه مالی و ریالی هزینه فرصت قابل توجهی بر ما تحمیل خواهد شد، ضمن اینکه نیروی انسانی را بیانگیزه میکند، چون پروژه یک سال و نیم متوقف شده است و طی سالهای بعدی هم دچار مشکلات و دو باره کاری و تغییرات فنی خواهد شد.
آب نیکیاز در خصوص تامین سوخت در بازطراحی راکتور اراک هم اظهار کرد:در بازطراحی مطرح شده که سوخت راکتور از اورانیوم طبیعی به اورانیوم غنی شده تبدیل گردد و این سوخت نیز باید توسط غربی ها تامین شود. این یعنی راکتور بومی که با سوخت اورانیوم طبیعی که به غنی سازی نیاز ندارد را کنار بگذاریم و راکتوری داشته باشیم که نیاز به سوخت اورانیوم غنی سازی شده دارد و در تامین سوخت آن نیز وابسته شویم. وقتی این نکات را کنار هم قرار دهیم نتیجه این خواهد شد که تصمیم گرفیتم راکتور تحقیقاتی و تولید رادیو داروی تهران که سوخت آن را نیز خودمان تولید می کردیم را با یک راکتور بومی با سوخت طبیعی غنی نشده جایگزین کنیم که این پروژه در سایت اراک تا بیش از ۹۰% پیش رفت کرد و در شرایط راه اندازی بود اما حالا آمدیم و توافق کردیم که غنی سازی ۲۰% را تعطیل کنیم (این در شرایطی است که تقریباً سوخت سه سال راکتور تهران که تولید رادیوداروی یک میلیون بیمار را بر عهده دارد را ذخیره کرده ایم و بعد از سه سال برای این راکتور سوخت نداریم.) و راکتور اراک را نیز که قرار بود هم تحقیقات را توسعه دهد و هم در ساخت رادیو دارو جایگزین راکتور تهران شود را نیز قرار است با همکاری غربی ها بازطراحی کنیم که حدود ۵ سال زمان و میلیاردها تومان هزینه در بر خواهد داشت.
رییس سابق مرکز توسعه سازمان انرژی اتمی ایران با اشاره به اینکه بازطراحی بگونه ای خواهد بود که این راکتور به سوخت غنی شده نیاز دارد و این در شرایطی است که ما محدودیت غنی سازی داریم و این سوخت را نیز باید غربی ها تامین کنند، ادامه داد:همه اینها یعنی هم ادامه فعالیت راکتور تهران دچار چالش و تردید شده و طی چند سال آتی از فعالیت باز خواهد ماند و وابسته به غرب می شود و هم راکتور اراک که اگر متوقف نشده بود بزودی راه اندازی می شد و ما دو راکتور داشتیم، از یک راکتور بومی با سوخت طبیعی بومی به راکتور وابسته به غرب، هم در ساخت و راه اندازی و هم در تامین سوخت تبدیل شده است. یعنی از استقلال و خودکفایی در ساخت راکتور، تامین سوخت و تولید رادیودارو و بستر تحقیقاتی به وابستگی کامل سوئیچ می کنیم.
آب نیکیاز با اشاره به اینکه اگر رآکتور اراک راه میافتاد، هم نوع رادیوداروها و هم ظرفیت تولیدمان به سرعت توسعه مییافت،خاطر نشان کرد:در سال های قبل میتوانستیم علیالدوام اورانیوم با غنای ۲۰ درصد را تولید و علاوه بر تأمین نیازهایمان تحقیقاتمان را هم سریعتر دنبال و تولید رادیوداروهایمان را توسعه بدهیم و حتی به صادرات رادیوداروها فکر کنیم. با مقدار سوخت ۲۰% ی که داریم، صرفا می توانیم تا حدود ۴ سال راکتور تهران را فعال نگه داریم، چون اجازه تولید سوخت ۲۰% را هم نداریم قطعاً باید مدیریت مصرف جدیی را اعمال کنیم. اینها محدودیتهایی است که بر ما تحمیل شده است و باید بپذیریم که به نحوی آنها را پذیرفتهایم.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
متن کامل این گفتگو را در اینجا ببینید.
انتهای پیام/ر
,
]
ارسال دیدگاه