بررسی نهاد زن در جامعه اسلامی
دین اسلام راهنمای بشریت در رسیدن به سعادت ابدی است، این دین مبین برای زنان اهمیت زیادی قائل است، چراکه زنان مربی و تربیت کننده نسل ها هستند. برخی بر این باورند که به زنان در اسلام و جامعه اسلامی ظلم شده است و زنان از حقوق طبیعی شان بی بهره مانده اند، برخی معتقدند که خانه داری و فرزندآوری و تربیت فرزندان مانع پیشرفت و رشد نقش زنان شده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از زنان خبر در این گزارش به بررسی و تبیین جایگاه زن در اسلام و جامعه اسلامی پرداخته است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, زنان خبر,مقدمه
,فهیمه معماریانی– امروزه با توجه به پدیده های مهمی همچون افزایش شهرگرایی، رشد روز افزون علم، صنعتی شدن بیش از اندازه و… بررسی نقش زن در جامعه به مسئله ی مهمی تبدیل شده است، هرچند که اشتغال زنان از دیرباز در جوامع مختلف از جمله جامعه اسلامی وجود داشته است. از زمان پیامبر اسلام (ص) که زنان به مشاغلی مانند تجارت، کشاورزی، ریسندگی و بافندگی، آرایشگر، حصیربافی، دامداری و… تا به امروز که زنان موفقی در حیطه علوم مختلف از پزشکی، معلمی، مهندسی و… وجود دارد. اما امروزه حضور زنان در جامعه با آسیب های احتماعی مختلفی مواجه شده است که برای بحث درباره این موضوع ابتدا لازم است تعریفی جامع و کامل از نقش زن، ارائه گردد تا بتوان در مورد مسائل مطرح شده درباره حضور زنان در جامعه راه حلی مناسب ارائه داد.
, فهیمه معماریانی,نگاه دین اسلام به نقش زنان در جامعه
,دین اسلام راهنمای بشریت در رسیدن به سعادت ابدی است، این دین مبین برای زنان اهمیت زیادی قائل است، چراکه زنان مربی و تربیت کننده نسل ها هستند. برخی بر این باورند که به زنان در اسلام و جامعه اسلامی ظلم شده است و زنان از حقوق طبیعی شان بی بهره مانده اند، برخی معتقدند که خانه داری و فرزندآوری و تربیت فرزندان مانع پیشرفت و رشد نقش زنان شده است.
,خدای متعال در قرآن کریم فرموده است که در طی مراتب معنوی و الهی بین زن و مرد تفاوتی وجود ندارد و معیار صالح بودن افراد در پیشگاه خداوند تقوا است، در طول تاریخ نیز زنان فراوانی بوده اند که الگوهای مناسبی برای زنان در جامعه محسوب می شدند. بین زنان و مردان در اسلام هیچ تفاوتی وجود ندارد مگر در برخی موارد که آن هم براساس اقتضائات این دو جنس است. به عنوان مثال طبق فرمایش حضرت علی علیه السلام ” المراه الریحانه، لیس بقهرمانه”، می توان اینگونه برداشت کرد که زن به دلیل لطافتهایی که در روحش وجود دارد می تواند فرزندی که تازه به دنیا آمده است را در دامان خود پرورش دهد و او را با نوازش های مادرانه به انسانی صالح و با تقوا تبدیل کند.
,این فرمایش حضرت علی علیه السلام مانع از حضور زنان در جامعه نشده است، که اگر اینچنین بود، و اگر حضرت زینب(س) بعد از واقعه عاشورا به خطابه و سخنرانی در مجلس یزیدیان نمی پرداخت، شاید امروز از دین اسلام چیزی باقی نمی ماند و یا خطبه خوانی حضرت فاطمه زهرا سلا الله در فدک، که نشانگر این مورد است که زن در جایی که ضرورت دارد، واجب است که در جامعه حضور یابد و نقش خود را ایفا کند. همچنین زنان بزرگی که در طول انقلاب اسلامی در جریان انقلاب حضور داشتند و چه بسیار زنان دلیر و شجاعی که در زندان های ساواک جان خود را برای حفظ انقلاب اسلامی فدا کردند تا دین اسلام و ارزش های اخلاقی از بین نرود، همچنین در سالهای دفاع مقدس چه بسیار زنانی که با حضور فعال خود در پشت جبهه های جنگ به پرستاری و درمان رزمندگان اسلام پرداختند و همچنین مادرانی شجاع و دلیر که فرزندان برومند خود را با الگوگرفتن از حضرت زینب سلام الله علیها به جبهه ها می فرستادند تا از دین اسلام و انقلاب دفاع کنند.
,طبق فرمایشات مقام معظم رهبری در مردادماه سال ۱۳۹۲ که در دیدار با جمعی از بانوان برگزار شد، تقویت نهاد خانواده و تکریم و احترام زن در محیط خانه از نیازهای اساسی و مهم جامعه، و بیان این مطلب که نقش زنان در عرصه دفاع از انقلاب اسلامی باید پررنگ تر از قبل باشد، تاکید کرده اند.
,طبق روایتی که بارها شنیده ایم پیامبر (ص) نیز کارهای خانه را بین حضرت علی علیه اسلام و حضرت فاطمه زهرا تقسیم میکردند که کارهای بیرون از منزل با حضرت علی و کارهای درون خانه و پرورش فرندان با حضرت زهرا (س) باشد. این موضوع نشان می دهد که همسرداری، خانه داری و مادری وظیفه ای خطیر و با اهمیت در جامعه اسلامی است. همچنین به بیان این مطلب می پردازد که دین اسلام تا چه حد به جایگاه خانواده اهمیت می دهد، خانواده کوچکترین واحد در نظام اجتماعی است.
,اگر نظام اجتماعی را به صورت هرمی در نظر بگیریم و حضور فرد را در نظام اجتماعی از آغاز بررسی کنیم، فرد ابتدا در خانواده رشد می کند و تربیت می شود، نقش پذیری، مسئولیت پذیری، احترام گذاشتن و دیگر ارزش های اخلاقی را می آموزد، با توجه به اینکه زن ستون و پایه یک خانواده است، اگر زن نتواند به ایفای نقش همسری و مادری در خانواده بپردازد، ستون ساختمان خانواده دچار مشکل می شود و ساختار خانواده با آسیب های مختلفی مواجه می شود. اگر نگاهی به آمار طلاق در سالهای اخیر بیندازیم مهمترین علت طلاق در سالهای اخیر طلاق عاطفی زوجین بوده است و در بررسی هایی که انجام شده از دلایل مهم این طلاق عاطفی اشتغال زنان در بیرون از منزل، می باشد. این مطلب بیان کننده مخالفت حضور زنان در جامعه نیست اما به این موضوع مهم اشاره دارد که اشتغال زنان اغلب منجر به تضاد نقش زنان شده است.
,به عنوان مثال خانمی که بخشی از ساعات روز را در بیرون از منزل در محل کار خود سپری می کند و فرزند خود را در مهد کودک یا سایرین می سپارد، درک درستی از بزرگ شدن فرزند خود ندارد، زیرا زمانی که به منزل بازمی گردد باید با تمام خستگی بتواند که همسر و مادر خوبی باشد، و اگر چنین نیز باشد فرصتی کافی و مناسب برای استراحت ندارد و در چند سال آینده به بازنشستگی زودرس دچار می شود و باید در آستانه چهل سالگی با انواع دردهای جسمی و روحی دست و پنجه نرم کند، البته اگر تا این زمان کانون خانواده اش برقرار باشد.
,اشتغال زنان در بیرون از منزل اغلب موارد بر روابط بین زوجین تاثیر بسزایی دارد، اگر زنی کوچکترین مسئله ای با همسر خود داشته باشد و نتواند به طور منطقی آن را حل کند گاهی پیش آمده است که در محل کار خود، ناخودآگاه به مقایسه همکاران مرد با همسر خود بپردازد و این موضوع به سردی روابط زوجین و گاه خیانت منجر می شود.
,همچنین اشتغال زنان در بیشتر موارد بر روابط بین فرزند و مادر تاثیر بسزایی دارد، مادری که بخشی از وقت خود را در بیرون از منزل می گذراند دیگر همانند مادری که تمام وقتش را با فرزند خود سپری می کند حال و حوصله برقراری رابطه مناسب با فرزند خویش را ندارد؛ زیرا زمانی برای استراحت و آرامش یافتن خود احتیاج دارد و ناچار است که این زمان را از فرزند خود بگیرد. کاهش اهمیت به تربیت فرزند و نقش مادری مخصوصا در چهارسال اول تربیت فرزند رشد آن کودک را با اختلالات فراوانی روبرو می کند، که این امر در آینده آن کودک تاثیر بسزایی دارد، و آن کودک در دوران نوجوانی و جوانی اش با آسیب های اجتماعی فراوانی از جمله ارتباط نامناسب با دوستان و همکلاسی ها، پرخاشگری و اختلالات روانی و در موارد حادتر دزدی، اعتیاد و حتی قتل روبرو می شود.
,از دیگر مواردی که اشتغال زنان می تواند به همراه داشته باشد، کاهش جمعیت است، اشتغال زنان در بیرون از منزل فرصت و توانی برای فرزندآوری باقی نمی گذارد و این امر جمعیت کشور را با افت فراوانی مواجه می گرداند.
,لازم به ذکر است که اشتغال زنان دارای آثار و پیامدهای مثبت فراوانی نیز می باشد که می توان افزایش آگاهی، تخصص یافتن به منزله زمینه اشتغال، اعتماد به نفس ناشی از حضور اجتماعی و استقلال مالی، بینش اجتماعی، تقویت پایگاه اجتماعی و در صورت نبود یا کم بودن فشار ناشی از نقشهای متعدد شادابی و نشاط را برشمرد. اما باید دقت کرد اگر زنی شغلی را در بیرون از منزل انتخاب می کند باید به تبعات و اثرات منفی آن نیز بیندیشد تا بتواند از آن ها پیشگیری کند.
,سئوالی در اینجا مطرح است که چرا زن در جامعه باید مادر باشد؟ همانطور که در ابتدای بحث اشاره شد برای داشتن جامعه ای سالم و بانشاط ابتدا لازم است که ستون و پایه آن جامعه که خانواده است سلامت کامل داشته باشد و مسئولیت اصلی این امر نیز به عهده زن است، زنی که بتواند نقش همسری خود را درست ایفا کند تا مرد خانواده در محیط کار از هر گونه نیازی اشباع باشد و این امر خود تضمین کننده سلامت جامعه است و از بسیاری آسیب های اجتماعی مانند خیانت، اعتیاد، فسادهای اقتصادی و… جلوگیری می کند. و طبق روایات مرد از دامان زن به معراج می رود.
,از آنجایی که مسئولیت فرزندآوری بنابر توانایی ها و ویژگی های جسمی و فیزیکی به زنان داده شده است زن باید مادر باشد، زن بنابر لطافت های روحی که خداوند در وجودش قرار داده است می تواند مربی خوبی برای فرزندش باشد، به او ارزش های اخلاقی را بیاموزد و فردی سالم و صالح برای جامعه تربیت کند. اما در ایفای نقش مادری همانطور که اسلام هم بر علم آموزی و افزایش شناخت و آگاهی تاکید فراوانی کرده است و در طلب علم بر مرد و زن تفاوتی قائل نیست حضور مادران باسواد و با ایمان لازم و ضروری است. همانگونه که مقام معظم رهبری تاکید کرده اند که زنان فعال، کارآمد، عالم، نویسنده واندیشمند در جبهه دفاع از انقلاب اسلامی باید حضور جدی تر و نمایان تری در صحنه داشته باشند.
,ما در زمینه مسائل زنان در جمهوری اسلامی ایران پیشرفت داشتیم ولی این پیشرفتها متناسب با نیازها و توقعات مورد نظر اسلام نیست و باید تلاش بیش از پیشی انجام گیرد اما مهمترین نقشى که یک زن در هر سطحى از علم و سواد و معلومات و تحقیق و معنویت میتواند ایفاء کند، آن نقشى است که به عنوان یک مادر و به عنوان یک همسر می تواند ایفاء کند؛ این از همهى کارهاى دیگر او مهمتر است؛ این، آن کارى است که غیر از زن، کس دیگرى نمی تواند آن را انجام دهد. گیرم این زن مسئولیت مهم دیگرى هم داشته باشد؛ اما این مسئولیت را باید مسئولیت اول و مسئولیت اصلى خودش بداند. بقاى نوع بشر و رشد و بالندگى استعدادهاى درونى انسان به این وابسته است؛ حفظ سلامت روحى جامعه به این وابسته است؛ سَکن و آرامش و طمأنینه در مقابل بیقرارىها و بىتابىها و تلاطمها به این وابسته است.
,,
در این میان دولت و نهاد سیاست گذاری نیز وظایفی را برعهده دارد تا بتواند نقش همسری و مادری را در جامعه پررنگ تر کند، به عنوان مثال وضع قوانین و سیاست هایی که به تکریم بیشتر زنان مخصوصا زنان خانه دار بپردازد و خانه داری را به عنوان شغلی مهم و خطیر تلقی کند زیرا اگر در خانه نظم، امنیت، نشاط، سلامتی و شادابی نباشد، افراد آن خانواده دچار رخوت و افسردگی می شوند و این امر خود انجام فعالیت ها را از سوی همسر و فرزندان به تعویق می اندازد و چرخ دنده اصلی جامعه کند می شود.
,سیاست هایی برای تشویق زنانی که فرزندآوری بیشتری داشته باشند، این موضوع مهمی است که می تواند از کاهش جمعیت نیز جلوگیری کند، ارائه وام ها و تسهیلاتی به این زنان و خانواده ها تا نگران مسائل اقتصادی خانواده پرجمعیت نباشند.
,ارائه سیاست هایی در راستای اهمیت دادن به شرایط روحی و امنیت عاطفی و جسمانی زنان خانه دار مانند تفریح های سالم، ارائه مکان هایی مناسب برای ورزش های مختلف، ایجاد کلاسهای مختلف مهارت های زندگی، تربیت فرزند، همسرداری و … به صورت رایگان از سوی شهرداری هر منطقه، مساجد و کانون ها امری ضروری است.
,آموزش به مردان در راستای حمایت های اقتصادی و عاطفی از همسران خویش که زنان مجبور نباشند به دلایل اقتصادی و حمایت نکردن همسر به اشتغال بپردازند و از نقش همسری و مادری خود غافل شوند.
,گسترش مشاغل خانگی بر حضور اجباری زن در بیرون از منزل و ایجاد فصت های شغلی بیشتر برای مردان.
,کاهش ساعت کاری تمام وقت به پاره وقت برای زنان.
,ایجاد فرصت انتخاب شغل های مختلف از سوی زنان بنابر استعدادها و توانایی ها و با تجربه لطافت های روحی زنان.
,فرهنگ سازی و بیان این مسئله که زنان از نظر تکمل روحی و معنوی هیچ تفاوتی با مردان ندارند و این احساس ضعیف نگاه داشته شده زنان که عقده تاریخی است را از بین بردن.
,محرومیت زنان از شغل، زنانی که عفت و تقوا را در محیط کار خود رعایت نمی کنند و زمینه بروز آسیب های اجتماعی را فراهم می کنند.
,در این میان رسانه ها نیز با پررنگ نشان دادن شغل خانه داری به عنوان شغلی حساس نقش مهمی می توانند در القای این امر به زنان جامعه داشته باشند و همچنین نشان دهند که همسر و مادر نمونه بودن می تواند جامعه ای سالم را به ارمغان آورد.
,نتیجه گیری
,با توجه به اینکه جامعه ایران روز به روز رشد افزونتری نسبت به قبل داشته است، داشتن خانواده سالم می تواند به این رشد و پیشرفت کمک شایانی کند و در این راستا اهمیت دادن به نقش زنان و همچنین اشتغال زنان ضرورتی دوچندان دارد. بناراین لازم است تا با توجه به راه حل های ارائه شده از آسیب های احتمالی حضور زنان در جامعه جلوگیری کرد تا بتوان در جهت ایجاد جامعه اسلامی موفق گام نهاد.
,انتهای پیام/ر
]
ارسال دیدگاه