بررسی یکی از نگرانی های مراجع تقلید؛
اخذ جریمه دیرکرد و معمای بانکداری بدون ربا !
طی سالیان اخیر ، علما و مراجع تقلید ، بارها و بارها نسبت به مشکل دار بودن اخذ جریمه دیرکرد تسهیلات بانکی هشدار داده اند اما ...![
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از پایگاه خبری تحلیلی قم فردا، "وام"، کلمه ای است که مردمان ما خصوصاً از نوع اهل و عیال دار آن سال های سال است که با سختی ها و دشواری ها و البته در مواقعی شیرینی هایش آشنایند و به قول معروف با چند و چون و انواع و اقسامش مأنوس!
, شبکه اطلاع رسانی دانا, پایگاه خبری تحلیلی قم فردا، ,
در این چند سال کمتر فردی پیدا می شود که گذرش به بانک نیفتاده باشد و مراحل سخت دریافت تسهیلات همچون ارایه درخواست، سپرده گذاری، تائید مبلغ وام، معرفی ضامن و از همه مهم تر، از دست دادن زمان طولانی برای رسیدن به مقصود مورد نظر را درک نکرده باشد.
نکته حائز اهمیت در این خصوص ناظر به اصل گرفتن وام نیست بلکه گرفتن هزینه ای به عنوان دیرکرد از مشتریان است. رفتاری که امروز به طور وسیع در جامعه بانکداری کشور صورت میگیرد و در قبال وامهایی که دیرتر مسترد میشوند یا به تعویق میافتند، هزینه دیرکرد محاسبه و اخذ می شود هیات وزیران در جلسه مورخ 1/7/1388 به استناد ماده 5 «قانون تسهیل اعطای تسهیلات بانکی و کاهش هزینههای طرح و تسریع در طرحهای تولیدی و افزایش منابع مالی و کارآیی بانکها مصوب 1386»، آییننامهای درباره چگونگی وصول مطالبات موسسات اعتباری تصویب کرد که در آن به بانک مجوز گرفتن هزینه ای به نام وجه التزام داده شده و آنان میتوانند از مشتریانی که سرموقع بدهیهایشان را پرداخت نمیکنند، جریمه دیرکرد بگیرند ، ضمن آن که با استناد به ماده 228 ق.م. نیازی به اثبات تاخیر مشتری در بازپرداخت نمی باشد.
, ,
گلایه های علما و مراجع تقلید
این هزینه تا جایی پیش رفته که موجبات نارضایتی و گله مندی علما مراجع معظم تقلید را هم در آورده است، چنان که آیت الله مکارم شیرازی در این رابطه گفته است:" در رابطه با مسئله اخذ جریمههای دیرکرد اقساط بارها و بارها تذکر داده شده ولی نمیدانیم چرا آن را به صورت ریشهای حل نمیکنند."
آیت الله نوری همدانی نیز همین چند روز پیش طی سخنانی در دیدار مدیران و معاونان موسسه مالی اعتباری کوثر اظهار داشت: "دیرکرد در بانکها حرام است و نوعی رباخواری محسوب میشود، مگر اینکه از ابتدا شرط شود که اگر در زمانی معین اقساط پرداخت نشد این میزان جریمه میشوید، نه اینکه بابت هر ساعت یا روز تاخیر جریمه در نظر گرفته شود."
آیت الله علوی گرگانی نیز علاوه بر انتقاد نسبت به اجرایی شدن برخی برنامه ها در بانک ها، آن را مطلوب ندانسته و ابراز داشت:" برنامه ای مانند اخذ دیرکرد مردم و جامعه را فلج کرده است."
با نگاهی به انتقاد های وارده از طرف علما و مراجع در می یابیم، بانکداری ما در شرایطی برچسب بانکداری اسلامی را بر دوش خود دارد، که به نظر در خیلی موارد نتوانسته مطابق با معیارهای اسلامی عمل کند!
ریشه مشکل کجاست؟
چند سال پیش آیت الله مکارم شیرازی در دیدار با طهماسب مظاهری رئیس کل وقت بانک مرکزی به وی گفته بود: "مشکل مهم بانکداری فعلی این است که نظام کنونی یک نظام وارداتی غربی است که از آغاز براساس ربا خواری بنا شده و آنها که برای اصلاح آن کوشیدند به جای اینکه نظام مزبور را از ریشه دگرگون کنند به اصلاح صوری آن پرداخته اند. بر پایه آیات صریح قرآن، ربا مطلقا حرام است"
این در حالی است که ما همچنان به یک عنصر واحد بانکداری بدون ربا دلبستهایم حال آنکه شاید به واقع به طور کامل آن را عملیاتی نکرده باشیم، چرا که تا زمانی که نگاهها در حوزه تأمین مالی و سرمایهگذاری کشور ما بر اساس منافع غیر دینی باشد، این موضوع با چالشهای مبتنی بر خود همراه است.
چند نمونه از استفتائات
,
,
,
,
,
,
, ,
,
حال در این بخش به چند نمونه پاسخ به استفتائات که در این مورد ذکر شده می پردازیم تا بیشتر با این مقوله از نظر اسلام آشنا شویم؛
س) آیا پول هایی که بانک به عنوان دیرکرد قسط از مردم می گیرد، ربا محسوب می شود؟
,
پاسخ: آیت الله خامنه ای : "عملیات بانکى که بانک ها بر اساس قوانین مصوّب مجلس شوراى اسلامى و مورد تأیید شوراى محترم نگهبان، انجام مىدهند، بىاشکال است."
آیت الله سیستانی : "بله، ربا و حرام است"
آیت الله مکارم شیرازی : "جریمه دیرکرد شرعاً اشکال دارد؛ ولى بر بدهکاران لازم است بدهى خود را به موقع بپردازند، و گرنه گناهکارند."
,
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه