چهارمحال و بختیاری، از این جا مانده و از آن جا رانده

چهارمحال و بختیاری، از این جا مانده و از آن جا رانده
چه شد که ظرفیت روستائی ما به فراموشی و اغماء فرو رفت و اینک آخرین نفس های خود را می کشد ؟ چه عللی سبب شد که افراد بسیاری از کارهای روستایی دست بکشند بی آنکه جایگزینی برای آن یافته باشند ؟
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از  بام ایران خبر، با نگاهی گذرا به آمار و توزیع جمعیتی در ایران حکایت از آن دارد که جمعیت روستایی رو به کاهش فاحش داشته است. ( از حدود 70 درصد به 25 درصد از سال 1335 تاکنون ) اضافه بر این تعداد قابل توجهیی از روستاها به شهر تبدیل شدند . چه آن ها که از روستا به شهر می آیند و چه روستاهایی که به شهر تبدیل می شوند هر دو این گونه می پندارند که این دو امر از نشانه های توسعه است در حالی که واقعا در کشور و استان ما این چنین نبوده و نیست. ای کاش سیاست ها به ویژه در استان ما به جای تبدیل روستاها به شهر به سمت توسعه روستاها و توسعه روستایی جهت می یافتند تا از مهاجرت ها نیز جلوگیری می شد و معضل گسترش بی رویه بعضی از شهرها و مشکلات حاشیه نشینی نیز جلوگیری به عمل می آمد. و این امری بوده که کشورهائی چون هند ، مالزی ، چین و امریکا به خوبی از عهده آن برآمدند .

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, بام ایران خبر,
باید پذیرفت که یا سیاستی در این مورد نبوده یا اگر بوده کارآمد نبوده است زیرا در غیر این صورت می بایست شاهد مهاجرت معکوس و افزایش تعداد روستاها و توسعه روستایی می بودیم که البته نیستیم. اگر توسعه روستایی رخ می داد آن گاه هر روستا به یک مجموعه تولیدی کشاوری ، دامداری ، دامپروری و ... تبدیل می شد و هر خانواده یک واحد تولیدی می گشت که بسیاری از نیازهای خود از فرش زیر پاه تا لبنیات و نان وگوشت و حبوبات و مرغ و تخم مرغ و صنایع دستی و... را تامین می نمود و مازاد آن را به شهر عرضه می کرد.

جالب این که ما این زیرساخت ها را به طور طبیعی داشته ایم بعد در پی ایجاد ساختارهای غیر منطبق با فرهنگ و زیرساخت های مزبور برآمده ایم و به همین دلیل با عدم اقبال روبرو شده ایم . ویا توسعه صنعتی را بدون لوازم آن پیشنهاد دادیم و جامعه روستائی را در سراب شهری و صنعتی شدن معطل نگه داشتیم و همین شد که واحدهای صنعتی مان به لحاظ عدم رقابت در فن آوری های نوین یکی پس از دیگری ورشکست شدند . و شدیم از این جا مانده و از آن جا رانده !

اما چه شد که خانواده های روستایی مخصوصا در استان ما از چنین وضعی برخوردار نیستند ؟ چه شد که ظرفیت روستائی ما به فراموشی و اغماء فرو رفت و اینک آخرین نفس های خود را می کشد ؟ چه عللی سبب شد که افراد بسیاری از کارهای روستایی دست بکشند بی آنکه جایگزینی برای آن یافته باشند ؟چه شد که کشاورزان از 5/55 درصد در سال 1335 به 18 درصد در سال 1385 تقلیل یافتند ؟
 در هرصورت چنین وضعی به عدم مدیریت مطلوب موضوع برمیگردد.

با این حال امروز هم چاره ای جز رویکرد نوگرایانه به توسعه و اقتصاد روستایی نداریم زیرا بسترهای آن فراهم است هر چندکه فرهنگ آن نیست . اقتصاد و معیشت روستائی یعنی تلاش ، صداقت ، قناعت ، صفا و سادگی که البته همه این ها در فرهنگ و زندگی امروزی شهری زده - و نه شهری شده - به  گونه ای قدیمی تلقی می شوند و جای خود را به مصرف زدگی  و سرگرمی های پر زرق و برق با چاشنی دوز و کلک های شرم آور داده اند .
به هر حال در هر خانه روستایی امکانات اولیه و نیروی انسانی و وقت نگه داری یک گاو و چند گوسفند و مرغ و صنایع دستی و باغداری وجود دارد که اگر با تلاش و همت و قناعت همراه و با تدبیر و برنامه ریزی ها حمایت شود وضع بهتری را برای همه به ویژه برای بسیاری که چشم به کارهای دشواریاب و گاه کاذب دولتی و صنعتی و تجارت دوخته اند فراهم می کند آن هم در شرایطی که برای هر فرصت شغلی بیش از ده متقاضی وجود دارد و کشور باید خود را در این سال با موج 5/4 میلیون نفری بیکارانی که 70 در صد آن ها تحصیل کرده اند مواجه ببیند .

در کنار وضعی که بیان شد دانشگاه ها هم بی تقصیر نیستند زیرا نتوانستند دانش آموختگان خود در رشته های کشاورزی و دامپروری و دامپزشکی و ... را که عمدتا از روستانشینان بوده یا امکانات روستایی دارند در عمل به علمی که آموخته اند هدایت کنند. و یا به آن ها علم توسعه کمی و کیفی و ارزش افزوده بر محصولات روستائی را بیاموزاند . البته این قصه پر غصه مقصران دیگری هم دارد از جمله نهادهایی که ابزار و امکان مدیریت فرهنگ جامعه را برعهده دارند. این نهادها به ویژه در استان نتوانستند به یاری و نجات زندگی و اقتصاد روستائی بشتابند و نگذارند موج شهرنشینی های بی حاصل ، رمق از نقطه اتکاء مان بگیرد .

دکتر نادر پورارشد، عضو هیئت علمی دانشگاه و عضو بنیاد ملی نخبگان چهارمحال و بختیاری

انتهای پیام/ر
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,

 

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه