گزارشی از معماری شهری در قم؛
مرگ معماری قم زیر سایه سکوت
معماری اصیل قم که از یکسو ذوق و سلیقه مردمان این شهر و از سوی دیگر تأثیر نمادهای اسلامی در آن بهشدت مشخص است با گذشت زمان و هجوم شهرسازی غربی به یاد فراموشی سپرده شده و متأسفانه برخی نهادهای دولتی بهجای جلوگیری از آن، خود نیز مروج معماری غربی شدهاند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پایگاه اطلاع رسانی فرهنگ نگار، قم قدمتی بسیار طولانی دارد و مورخان در خصوص سابقه این شهر نظرات فراوانی ارائه دادهاند که یکی از معروفترین این نظریات در خصوص شکلگیری این شهر آن است که این منطقه دارای سبزهزار بوده و ساکنان اولیه آن در این منطقه خانههایی به شکل «کمه» میساختند و به همین علت به این منطقه «کمه» میگفتند که بهمرورزمان به «کم» و سپس معرب گردیده و «قم» نامیده شد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه اطلاع رسانی فرهنگ نگار,با گذشت زمان این شهر تغییرات فراوانی به خود دید و با ورود اسلام به ایران و شهر قم، معماری آن تفاوت زیادی کرد ولی تا چند دهه قبل ابعاد جغرافیایی محدودی داشت و باوجوداین قدمت تاریخی گسترش چندانی نیافت.
,اما ظرف 60 سال گذشته و خصوصاً پس از انقلاب محدوده این شهر بهشدت وسعت یافته اما متأسفانه نکتهای که شاید در این گسترش و رو به کلانشهر رفتن قم کمتر به آن توجه شده، معماری اصیل این شهر است.
,این معماری که از یکسو ذوق، سلیقه و مهارت مردمان این شهر و از سوی دیگر تأثیر نمادهای اسلامی در آن بهشدت مشخص است با گذشت زمان و هجوم شهرسازی غربی به یاد فراموشی سپرده شده و امروز خانههای یکشکل اما خالی از روح زندگی اصیل این منطقه، شهر را بزرگ و بزرگتر میکند.
,چیزی که بود، چیزی که هست
, چیزی که بود، چیزی که هست,تا همین چند سال قبل کسانی که با آرزوی زیارت به قم میآمدند و هنوز از عوارض نگذشته بودند بزرگترین بنایی که میدیدند، رسیدن به آرزویشان یعنی زیارت حرم مطهر بانوی کرامت بود اما امروزه ساختمانهای بلند بانکها و مراکز تجاری دیدن نگین طلایی قم را سختتر کرده و اگر به همین شیوه بگذرد دیگر نباید انتظار داشت که حتی از نزدیکیترین میدانها به حرم هم بتوانیم آن را ببینیم!
,طبق بررسیهای انجامشده، در طول تاریخ و در شهرهای اسلامی، هیچگاه بنایی بلندتر از مساجد و یا حرمها ساخته نشده است و در قم نیز نمونه بارز این ادعا را میتوانیم در سازههای قدیمی شهر حتی آنان که با فاصله دوری نسبت به حرم ساخته شدهاند، مشاهده کنیم.
,
, بازار بزرگ قم، بازار گذرخان، شادقلی خان و دیگر بناهای قم هیچگاه ارتفاعی بلندتر از حرم کریمه اهلبیت نداشتهاند و این احترام به امکان مذهبی جزئی از معماری شهری قم بهحساب میآمد که بهراحتی خلاف آن را در معماری نوین، خانهسازی و شهرسازیهایمان میبینیم.
, ،,خداحافظی با کوچههای دوستی؛ سلام خیابانهای غریبی
, خداحافظی با کوچههای دوستی؛ سلام خیابانهای غریبی, ,یکی از ویژگیهای بارز در طراحی و ساخت شهرهای قدیم ایران که قم نیز از آن مستثنا نبود، ساخت کوچههای باریک و پیچدرپیچ بود تا همسایهها حواسشان به یکدیگر باشد، از حال و احوال هم با خبر بوده و دوستی و با هم بودن را فراموش نکنند.
,اما خیابانها و کوچههای عریض امروز شهر ما که پر از شلوغی و صدای انواع وسایل نقلیه است، مردمان شهر را نسبت به هم غریبه کرده است تا جایی که مانند غربیها دیگر از حال و احوال همسایه دو خانه بالاتر خبری نداریم و با مشکلات همسایه روبرویی غریبهایم و متأسفانه کمکم باید بگوییم که برخلاف سبک زندگی اسلامی و ایرانیمان، دیگر سایهای برای همسایه نیستم!
,ساختمانها مدرن میشوند!
, ساختمانها مدرن میشوند! ,یکی از مواردی که در معماری امروزی کمتر به آن توجه میشود، خود ساختمانها است که از خانههای ویلایی به سمت آپارتمانها و آسمانخراشها پیش میرود و نمای ساختمانها هم برای بهروز بودن اثری از معماری زیبای ایرانی در خود ندارد و مراکز دولتی و مؤسسات خصوصی نیز برای اینکه خود را پیشرو نشان دهند، سعی میکنند بهگونهای از معماری اصیل و بومی فاصله بگیرند.
,
, چند سالی است که در زبان مسئولان مختلف کشوری و استانی سخن از تدابیری برای بازگرداندن معماری شهر به معماری اسلامی- ایرانی است اما متأسفانه باید گفت که برخی از این نهادها خود طرحهای جدید که برگرفته از اصول و مبانی غربی است را به معماری اصیل این مرزوبوم، ترجیح دادهاند.
,اسامی غریب، برای شهری که کلانشهر میشود!
, اسامی غریب، برای شهری که کلانشهر میشود!,متأسفانه نامگذاری بسیاری از مغازهها و مراکز تجاری برای مردم نامأنوساند و در برخی از آنها نشانی از فرهنگ اسلامی و ملی ما ندارد؛ شاید صاحبان آنها فکر میکنند که برای مدرن شدن و پیشرفت کردن باید نامی از غرب به عاریت بگیرند اما غافل از این مسئله هستند که مردم با آن اسمی بیشتر ارتباط برقرار میکنند که در زندگی خود آن را لمس کنند نه آنکه حتی برای بازگو کردن آن نام با مشکل مواجه شوند.
, .,از هاپیرمارکت گرفته تا سیتی سنتر که کمکم به قم راه پیدا کردهاند و جایگاه واژههای مردم را نیز تحت تأثیر قرار دادهاند و بهشدت در فرهنگ این شهر تأثیر منفی گذاشتهاند.
,معماری اصیل با امکانات نوین
, معماری اصیل با امکانات نوین,آنچه در این گزارش مطرح شد، مسئلهای مهم در حوزه شهری و اجتماعی به حساب میآید که زندگی مردمان این سرزمین را بهشدت تحت تأثیر قرار میدهد، همانگونه که متأسفانه باید گفت تا به امروز نیز نادیده گرفتن همین موارد زمینهساز تغییرات نامطلوب بسیاری در زندگی امروز شهروندان شده است.
,سخن این نیست که به ساخت خانههایی با امکانات پیشینیان بازگردیم بلکه باید با امکانات امروزی معماری اصیل خود را بازیابی کنیم و بدانیم که هرگونه سازه و المان در شهر مستقیماً با اخلاق، آدابورسوم اجتماعی و حتی دین مردم در ارتباط است کما اینکه رهبر انقلاب در دیدار شهردار و شورای شهر تهران در دیماه سال 1392 فرمودند: باید هرچه ممکن است محیط زندگی شهر، بهگونهای طراحی و ساخته شود که تحقق سبک زندگی اسلامی راحتتر، امکانپذیر باشد.
,به نظر میرسد با وجود تأکیدات فراوان رهبر معظم انقلاب در خصوص سبک زندگی اسلامی ایرانی و جاری شدن آن در زندگی مردم و رابطه مستقیم معماری شهری با سبک زندگی مردم، مسئولان ذیربط باید اقدامات فوری و مهمتری در این خصوص انجام دهند.
,انتهای پیام/پ
]
ارسال دیدگاه