مانیتورینگ یا کنترل تمرین بازیکنان !
کنترل تمرین را از چند جنبه می توان قابل اهمیت دانست که عبارتند از :به جهت اطمینان از رسیدن به اهداف تمرین مانند افزایش توان هوازی … قدرت … سرعت … چابکی … توان بی هوازی … و …،جلوگیری از آسیب دیدگی ورزشکاران …، جلوگیری از بیش تمرینی و در مرحله پیشرفته تر تمرین زدگی و به عنوان بازخوردی در تعدیل شدت و حجم تمرینات انجام شده.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از ورزش5؛شاید ابتدایی ترین مرحله در کنترل تمرینات در رشته فوتبال ارزیابی اولیه از بازیکنان باشدکه خود این ارزیابی ها میتواند انواع مختلفی نظیر ارزیابی های آنتروپومتریکی، جسمانی و روانشناختی و در موارد پیشرفته تر تکنیک و تاکتیک و از همه مهمتر ارزیابی های آزمایشگاهی را نیز شامل شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ورزش5,
ارزیابی های آنتروپومتریکی یا همان پیکرسنجی اطلاعات مفیدی را در ارتباط با توزیع توده چربی و بدون چربی … طول اندام … حدود مرکز ثقل ورزشکارو در برخی موارد در شناسایی برخی ناهنجاریهای قامتی که میتواند عملکرد ورزشکار را مختل کند مانند کیفوزیس (گوژ پشتی) در اختیار ما به عنوان مربی قرار میدهد.
,
معمولا هدف از این نوع ارزیابی های اولیه با تاکید بیشتر بر تعیین درصد چربی به عنوان یک عامل اضافه وزن در ورزشکاران می باشد.
,
چرا که درصد چربی بیشتر به معنی حمل وزن بیشتر و کاهش عملکرد خواهد بود.
,
در ارزیابی های جسمانی مهم است که تا سر حد امکان آزمون های ورزشی میدانی و یا آزمایشگاهی ما ویژه و خاص رشته مورد نظرمان باشد.
,
,
به عنوان مثال در گذشته نه خیلی دور بسیاری از مربیان آمادگی جسمانی که در تیمها فعالیت داشتند از تست کوپر به عنوان ارزیابی توان هوازی استفاده میکردند در حالی که ماهیت این تست خیلی مرتبط با ماهیت نیازمندیهای فیزیولوژیک و همچنین نیمرخ نیازهای جسمانی بازیکنان فوتبال نبود. بنابراین در ارزیابی های اولیه بازیکنان فوتبال مهم است که آزمون مورد نظر ما نسبت به رشته ما دارای ویژگی باشد.
,,
باز به عنوان مثال استفاده از تست هاف و یا پرتکل های آزمایشگاهی با استفاده از گاز آنالیزر جهت ارزیابی توان هوازی کاربردی تر میباشد. در بحث امروزمان سعی میکنیم خیلی وارد جزییات تست ها نشویم و انشالا در فرصتی مناسب آزمونها را به بحث خواهیم نشست.
,
در ارزیابی های روانشناختی که امروزه مورد توجه بسیاری از تیمها و مربیان و بازیکنان بزرگ قرار گرفته است باید اشاره کرد که در این زمینه نیاز به کار تخصصی با سابقه کاری بالا می باشد. آزمون های روانشناختی بیشتر با استفاده از پرسشنامه و یا مصاحبه صورت میگیرد، خروجی که این آزمون ها به ما میدهند بسیار مهم است.
,
چرا که به عنوان یک اصل کلی و پذیرفته شده خستگی روانشناختی همیشه بر خستگی فیزیولوژیک پیشی میگیردبنابراین وجود عواملی مانند انگیزه و اعتماد به نفس و …. میتواند بسیار سودمند باشد.
,
شاید به روزترین و مدرن ترین روش ارزیابی ، روش آزمایشگاهی باشد که با استفاده از تجهیز ات آزمایشگاهی گران قیمت و پیچیده انجام میگیرد. ابتدا به چند متغیر اثر گذار بر بحث پایش تمرین اشاره ای مختصر خواهیم داشت.
,
۱: ضربان قلب
۲: حداکثر اکسیژن مصرفی
۳: لاکتات(آنزیمی است از گروه اکسیدوردوکتازها که در گیاهان، حیوانات و پروکاریوتها یافت میشود. )
۴: نسبت کورتیزول به تستوسترون
۵: نسبت تبادل تنفسی
۶: برخی عوامل التهابی
۷: برخی عوامل آنزیمی و…
,
,
,
,
,
,
,
قدیمی ترین و ابتدایی ترین شاخصه که از زمان های بسیار دور جهت ارزیابی و کنترل شدت و مدت تمرین مورد استفاده بسیاری از مربیان و ورزشکاران قرار گفته است ضربان قلب می باشد. این شاخص جنبه اختصاصی داشته و بسته به سن و جنس و حتی زمان و محل اندازه گیری متفاوت می باشد. به عنوان مثال با فزاینده سن حداکثر ضربان قلبی که فرد میتواند در آن به فعالیت حداکثر خود ادامه دهد به ازای هر سال از گذران عمرش ، یک ضربان کمتر خواهد شد.
,
همچنین در ورزشکاران زن انتظار داریم بار کاری مشابهی را نسبت به مردان با ضربان قلب بیشتری به انجام برسانند. در بحث تمرینات که در ادامه به صورت جزئی تر بحث خواهیم کرد مهم است که یک مربی بتواند دامنه ضربان قلب مورد نظر را شناسایی کند و مهمتر اینکه بتواند فعالیت مورد نظر را در آن دامنه از ضربان قلب در مدت زمان مشخص حفظ کند.
,
به عنوان مثال در تمریناتی که ما در آن به دنبال افزایش توان هوازی هستیم دامنه ضربان قلب فعالیت ما بسیار متفاوت از دامنه ضربان قلب تمرینی است که به منظور افزایش سرعت و یا افزایش توان بی هوازی استفاده میشود. بنابراین شاید بهتر است چنین بیان کنیم که آنچه بین انواع تمرینات در نتیجه آنها تمایز قائل میشود دامنه ضربان قلب فعالیت در انواع مختلف تمرینات است.
,
,
بنابراین دستیابی و تجزیه و تحلیل دقیق و مناسب از ضربان قلب ورزشکاران شاخص بسیار مفید و خوبی به جهت کنترل تمرینات ما خواهد بود. اما آیا اینکه ضربان قلب بهترین شاخص خواهد بود یا نه پاسخ بنده خیر است، شاید بتوان گفت در دسترس ترین شاخص ضربان قلب می باشد. از مزایای استفاده از این شاخص همین بس که به راحتی و با کمترین هزینه و فقط با آموزشی کتاب به بازیکنان میتوان از آنان خواست تا ضربان قلب خود را بدست آورند. بهترین روش هم گرفتن نبض کاروتید یا نبض رادیال به مدت ۱۵ ثانیه و ضرب در ۴ می باشد. هر چند دستگاه ها و سیستم های پیشرفته ای وجود دارند که به صورت گروهی و انفرادی میتواند جهت ارزیابی تغییرات ضربان قلب استفاده شود. یکی از شناخته شده ترین کمپانی تولید کننده این تجهیزات برند پلار می باشد.
,
حداکثر اکسیژن مصرفی : این اصطلاح اشاره به این امر دارد که چه میزان از اکسیژن تنفس شده در بار کاری حداکثر مورد استفاده قرار می گیرد. به عبارت دیگر همبستگی بالا و مثبتی بین حداکثر اکسیژن مصرفی و مسافت دویدن در یک مسابقه فوتبال وجود دارد. به طور کلی بالاترین میزان حداکثر اکسیژن مصرفی در بین ورزشکاران رشته اسکی صحرا نوردی و ورزشکاران رشته سه گانه دیده می شود که خود این امر گواهی بر آمادگی هوازی بالای این ورزشکاران است. در رشته فوتبال ما به سطح معینی از حداکثر اکسیژن مصرفی نیاز داریم که این میزان به سطح لیگ و مسابقات، جنس و سن افراد بستگی دارد. طبق مطالعات انجام شده بالاترین میزان حداکثر اکسیژن مصرفی را بازیکنان لیگ قهرمانان اروپا و تیم های ملی کشور ها مشاهده شده است که میزان آن در دامنه ای بین ۵۸ _ ۶۵ میلی لیتر اکسیژن مصرفی به ازای هر کیلوگرم از وزن بدنشان می باشد. امروزه دانستن میزان حداکثر اکسیژن مصرفی بازیکنان برای مربیان بسیار لازم و ضروری است.
,
,
چرا که می تواند راهنمای اصلی طراحی یک برنامه تمرینی خوب و مناسب باشد. در ابتدای صحبتها عرض کردم که یکی از بهترین آزمون ها در حال حاضر جهت ارزیابی حداکثر اکسیژن مصرفی در بازیکنان فوتبال آزمون هاف می باشد.
,
آزمون هاف یکی از آزمون های میدانی در رشته فوتبال به جهت ارزیابی توان هوازی یا همان حداکثر اکسیژن مصرفی می باشد .
,
نتایج آزمون هاف به ما می گوید که حداکثر اکسیژن مصرفی بازیکنان ما در چه سطحی قرار دارد. از این نتیجه به دو جهت میتوان استفاده کرد : اول اینکه میتوان ارزیابی کرد کارایی تمرینات رو و دوم اینکه میتوان شدت تمرینات را بر حسب در صدی حداکثر اکسیژن مصرفی اعمال کرد. به عنوان مثال میتوان به این اشاره کرد که به جهت افزایش توان هوازی نیاز به تمرین با شدت ۸۰ درصد حداکثر اکسیژن مصرفی می باشد. بنابراین همانند ضربان قلب از حداکثر اکسیژن مصرفی نیز میتوان جهت کنترل تمرین استفاده کرد. اینکه ما چگونه درصدی از حداکثر اکسیژن مصرفی را به عنوان شدتی از بار کاری اعمال کنیم با استفاده از روش های مختلفی رخ میدهد مانند استفاده از فرمول های خاص.
,
لاکتات : لاکتات یا همان اسید لاکتیک به عنوان یک متابولیت در سیستم تولید انرژی بی هوازی جزء جدایی ناپذیر از ورزشکاران است چرا در رشته ای مانند فوتبال بخشی از تولید انرژی در طول یک مسابقه فوتبال توسط سیستم بی هوازی انجام میگیرد. به طور معمول و در شرایط استراحتی به دلیل متابولیسم بی هوازی گلبول های قرمز خون ما همیشه مقداری لاکتات در پلاسما داریم، درهمراستا با افزایش شدت فعالیت ورزشی به دلیل سوییچ کردن سیستم در گیر در تولید انرژی از هوازی به بی هوازی لذا ما افزایش در لاکتات در پلاسما را مشاهده میکنیم. در ارتباط با لاکتات و فوتبال مطالب بسیار گسترده و وسیع است کا انشالا در فرصتی مناسب به طور مفصل به آن پرداخته خواهد شد. پس به صورت غیر مستقیم میتوان تولید و تجمع لاکتات را به عنوان شخصی از شدت فعالیت در نظر گرفت بنابراین میتوان از سطوح لاکتات پلاسما نیز به عنوان فاکتوری به عنوان کنترل تمرین از نظر کارایی تمرین استفاده کرد. به عنوان مثال هرگاه هدف از تمرین افزایش توان بی هوازی است تمرینی که نتواند سطوح لاکتات را به بالاتر از حد آستانه تولید و تجمع لاکتات بالا ببرد از کارایی خوبی به این منظور برخوردار نیست. سنجش میزان لاکتات با استفاده از کیت های آزمایشگاهی و توسط برخی دستگاههای کوچک قابل حمل میتواند اندازه گیری گردد.
,
نسبت کورتیزول به تستوسترون : همراه با افزایش و کاهش شدت و مدت فعالیت های ورزشی تغییراتی را سطوح برخی هورمون ها در پلاسما رخ میدهد … برخی از این هورمون ها از برخی جهات دارای اهمیت ویژه تری هستند چرا که آنها علاوه بر نقش عملکردی خود بیانگر برخی حالات و اتفاقات هموستازی محیط داخل سلولی بدن هستند. رایج ترین این هورمون ها کورتیزول به عنوان یک هورمون کاتابولیک (تجزیه گر) و تستوسترون ( سازنده) می باشند. معمولا در شرایط ناشتایی شبانه و یا فعالیت های طولانی مدت مانند شرایطی که فرد هم ناشتا می باشد و هم به فعالیت طولانی مدت روی می آورد مقادیر کورتیزول به عنوان یک هورمون کاتابولیک افزایش می یابد و باعث در دسترس قرار گرفتن سوبستراهای تولید انرژی می شود در جهت عکس این شرایط و درست در حالت پس از تمرین و تغذیه مناسب ما شرایطی را تجربه میکنیم که تستوسترون به عنوان یک هورمون آنابولیک افزایش می یابد و نشان دهنده کسب سازگاریهای مثبت ناشی از تمرین می باشد.
,
اگر ورزشکار ما بنا به دلایل مختلف مانند عدم دانش کافی مربی و یا خود ورزشکار و یا فشردگی مسابقات و تمرینات و ناکافی بودن جلسات ریکاوری نتواند بازسازی خوبی را در بین جلسات تمرین انجام دهد در طولانی مدت ما همیشه در پلاسما شاهد مقادیر بالای کورتیزول نسبت به مقادیر تستوسترون خواهیم بود و این شرایط نشان دهنده شرایط کاتابولیکی بوده و میتواند منجر به آسیب و بیش تمرینی و تمرین زدگی ورزشکار گردد.
,
بنابراین با استفاده از سنجش مقادیر کورتیزول و تستوسترون پلاسما و همچنین کمی سازی این نسبت میتوان مانیتورینگ خوبی از شدت و مدت تمرین و همچنین میزان جلسات ریکاوری تیم و بازیکنان داشت.
,
نسبت تبادل تنفسی : نسبت تبادل تنفسی اشاره به این مهم دارد که به ازای تعداد مشخصی اکسیژن که با عمل دم وارد ریه ها میکنیم چه مقدار دی اکسید کربن را به هوای جو باز می گردانیم شاید در ابتدا در نظر خیلی ها این مورد خیلی کاربردی نباشد ولی اهالی فن به خوبی می دانند که چگونه از این شاخص میتوان جهت کنترل تمرین بهره گرفت.
,
در شرایط عادی میتوان نسبت تبادل تنفسی را در دامنه ای در حدود ۱ و .۰/۷ قرار داد که در آن ۱ شرایط کاملا بی هوازی و .۰/۷ شرایط هوازی را نشان میدهد ،هر چند ارزیابی های این شاخص نیاز به دستگاهها و امکانات آزمایشگاهی تجزیه تحلیل کننده گازهای تنفسی می باشد ولی اشاره ای مختصر به آن خالی از لطف نیست. بنابراین در صورت وجود امکانات میتوان شدت تمرین را با استفاده از نسبت تبادل تنفسی تعیین کرد.
,
در نسبت تبادل تنفسی معادل ۱ ما بیشتر سوخت مصرفی در موتور تولید انرژی بدنمان بیشتر کربوهیدراتها بوده و در نسبت تبادل تنفسی ۰/۷ ما بیشتر چربی ها را اکسید میکنیم.
,
همچنین همبستگی مثبتی بین نقطه تجمع لاکتات و نسبت تبادل تنفسی معادل ۱ وجود دارد.
,
برخی عوامل عفونی و التهابی : به عنوان یک اصل کلی باید در نظر داشت که عفونت به خودی خود همیشه مضر نیست همانطور که لاکتات بر خلاف عقیده و باور بسیاری از مربیان مضر نیست در واقع مقداری اندک از لاکتات در پلاسما به فعال نگهداشتن سیستم بافرینگ لاکتات در جهت مقابله با افزایش ناگهانی آن لازم و ضروری است در ارتباط با عفونت هم به همین روال می باشددر واقع مقدار کمی عفونت در بدن میتواند سبب بیدار باش سیستم های مقابله کننده با این عوامل باشد به طور کلی ما با شیوع عفونت مجاری تنفسی بیشتری در بین ورزشکاران نخبه استقامتی رو برو هستیم و همچنین در ورزشکاران حرفه ای فوتبال نیز شاهد عفونت های مزمن طولانی مدت هستیم که شاید مهمترین دلیل آن سرکوب سیستم ایمنی آنها توسط مقادیر زیاد برخی از عوامل ذکر شده مانند کورتیزول باشد.
,
بنابراین در ورزشکاران حرفه ای که با التهاب و عفونت بالا و طولانی مدت ما باید نسبت به تعدیل تمرینات از جنبه شدت و مدت تمرینات هر چه سریعتر اقدام کنیم و یا اینکه درمان پزشکی را مد نظر قرار دهیم که شاید یکی از دلایل تست های پزشکی قبل از فصل همین مورد باشد.
,
برخی عوامل آنزیمی : وجود برخی آنزیم ها در پلاسما نشان دهنده آسیب های ریز سلولی در غشاء تارها عضلانی می باشدکه می تواند عملکرد را محدود سازد … به عنوان مثال وجود آنزیم کراتین کنار و یا سایر مارکرهای آسیب سلولی نشان دهنده نوعی آسیب در نتیجه تمرینات می باشد و باید از سمت مربی فرصت کافی به جهت تعدیل تمرین و زمان ریکاوری کافی داده شود.
,
در پایان به عنوان جمع بندی مطالب ارائه شده می توان به این نکته اشاره کرد که راه ها و روش های گوناگونی به جهت کنترل تمرین وجود دارد تا بتوان یک برنامه تمرینی موثر و مفید را در طول یک فصل ارائه داد،بنابراین به راحتی و با بهره گیری از روش های ذکر شده میتوان بازیکنانی آماده و شاداب را در طول یک فصل فرسایشی به همراه داشت.
,
,
انتهای پیام/ر
]
ارسال دیدگاه