علت اختلاف نظر مراجع تقلید در اعلام عید فطر چیست؟
مگر نه اینکه همه ی مراجع از یک قرآن و منابع در صدور یک فتوا و امر استفاده می کنند؟ پس دلیل این اختلاف و عدم مغایرت فتواهای مختلف ایشان چیست؟[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از مباحث، این روزها که در اواخر ماه مبارک رمضان به سر می بریم شیعیان با سوالی مواجه شده اند که علت اختلاف نظر مراجع مختلف در اعلام اول ماه و عید فطر چیست؟ مگر نه اینکه همه ی مراجع از یک قرآن و منابع در صدور یک فتوا و امر استفاده می کنند؟
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, مباحث,پس دلیل این اختلاف و عدم مغایرت فتواهای مختلف ایشان چیست؟
,در ابتدا اشاره ای میکنیم بر شرح جایگاه ولی فقیه و مرجع تقلید در خصوص این امر:
,فقاهت به معنای توانایی استنباط احکام اولیه شرعی از منابع و متون دینی، امر مشترکی است که هم در مرجعیت و هم در قضاوت و هم در ولی فقیه مورد نیاز است، و فقاهت در همه این شئون متفاوت، به یک معنا است.
,مهم ترین شئون یک مرجع تقلید، به دست آوردن احکام فرعی شرعی از طریق استدلال از منابع دینی و قرار دادن آن به عنوان فتوا در اختیار مقلّدین خود است، و تقلید از او از باب رجوع غیر متخصص به متخصص و جاهل به عالم فقط در احکام فرعی شرعی فقهی بوده و در موضوعاتی که نیاز به استنباط ندارد، تقلید بر مکلف واجب نیست؛ و رؤیت هلال چون از موضوعات بوده، از شئون مرجع تقلید نیست.
,مهمترین شئون ولی فقیه، افزون بر شئون یک مرجع، مانند فقاهت، اداره جامعه براساس معیارها و ارزش های اسلامی است، و می تواند براساس موازین در جامعه حکم کرده و اطاعت از احکام حکومتی او بر همگان واجب است.
,بنابراین؛ اگر چه رؤیت هلال ماه صرفاً از امور حکومتی نیست و با شهادت عدول و یا اطمینان خود انسان و دیگر موارد ذکر شده در توضیح المسائل، نیز اثبات می شود ولی حکم به اول ماه ، از شئون ولی فقیه است.
,همچنین دو سوال دیگر را مورد بررسی قرار می دهیم:
,در روایت آمده علم را اگر در چین هم باشد، به دست آورید. در جای دیگر داریم: علمی که برای مردم مفید نیست، علم نیست. پس چرا علمای ما برای دیدن هلال ماه رمضان از تکنولوژی روز استفاده نمیکنند، در حالی که میدانیم دانشمندان میتوانند خسوف و کسوف را در چند سال آینده به دقت مشخص کنند، چرا نباید از این امکانات استفاده کنیم؟
,درباره اوّل و آخر ماههای قمری بر اساس ظاهر روایت (صُمْ للرؤیه وافْطْر للرؤیه) ملاک، رؤیت و دیدن مردم هر منطقه با چشم عادی است این بدان معنا خواهد بود که اگر با چشم عادی، رؤیت صورت نگرفت، تکلیفی بر انسان نخواهد بود. این مسئله اگر چه امروزه مشکلاتی در اختلاف نظریات بهوجود آورده، اما اصل مسئله در واقع به معنای آسان بودن مسئله و برداشته شدن تکلیف در صورت عدم رؤیت با چشم است. اخیراً برخی از فقهای عظام همچون: فاضل لنکرانی و رهبر معظم انقلاب اسلامی فتوا دادهاند که رؤیت هلال در ماه مبارک رمضان و شوّال و… منحصر به دیدن با چشم ظاهری نیست. اگر با چشم مسلّح دیده شود، اشکال ندارد و احکام شرعی بر آن مترتب میشود.
,البته مقایسه اوّل و آخر ماه با خسوف و کسوف شاید صحیح نباشد، ولی در هر صورت استفاده از تکنولوژی و صنعت برای به دست آوردن موضوعات احکام شرعی مشکلی ندارد. در بسیاری از موارد فقها برای تشخیص برخی از موضوعات به متخصصان مراجعه میکنند، مگر آنکه در احکام دینی تصریح شود که ملاک و معیار، ابزارهای ظاهری باشد، نه استفاده از دستگاهها و به دست آوردن از راه آنها.
,علت اختلاف در رویت هلال ماه رمضان و شوال چیست؟
, علت اختلاف در رویت هلال ماه رمضان و شوال چیست؟,
الف) در بعضی از سالها متخصصان علم نجوم ایران اعلام کردند، که از نظر علمی امکان رؤیت هلال ماه شوال در شب ۲۹ رمضان وجود ندارد و در عین حال بیش از هشت استان کشور همان شب ماه را رؤیت کردهاند.
این نشان از ضعف علمی مؤسسات نجومی است چرا که بهترین دلیل بر امکان چیزی، وقوع است و رؤیت در آن سالها واقع شد. حال آیا اگر شما به جای علما، بودید اعلام آغاز ماه نو نمیکردید؟
ب) در محافل علمی و مطبوعات، بحثها و نقدهای فراوانی حتی در حدّ تأیید و تکذیب بارها صورت گرفته است؛ اما مرکز یا مؤسسه علمی خاصی متکفل این گونه امور نیست.
,
,
ج) این اختلاف مربوط به همه ماهها است؛ ولی چون در ماه رمضان و ذیالحجه (به جهت اعمال حج و روزه و عید فطر) مسأله اهمیت بیشتری پیدا میکند، انعکاس عمومی و زیاد دارد.
د) اگر یقین پیدا کنید که عید فطر نیست، میتوانید به یقین خود عمل کنید؛ ولی ظن و گمان و امثال آن کافی نیست و از قول منجّمان فعلی ما هم حصول چنین یقینی ممکن نیست؛ زیرا بارها خلاف نظر آنها ثابت شده است.
,
علت اختلاف نظرمراجع معظم در مورد اعلام اول ماه چیزی نیست که تازه بوجود آمده باشد بلکه از گذشته مورد فکر و نظر بوده است.
مهم ترین علل آن بدین شرح است:
۱- اعتبار اتحاد افق در ابتدا لازم است اتحاد افق را توضیح دهیم بنا بر انچه در رساله اجوبه الاستفتائات رهبر معظم انقلاب (حفظه الله تعالی) امده است( در پاسخ به سوال۸۳۸)
منظور از اینکه دو شهر در افق متحد باشند این است که دو شهر در طول خط جغرافیایی واحدی باشند در نصف النهار
(طول خط در علم هیئت یا نجوم ذکر شده است)
حال که منظور از اتحاد افق روشن گردید باید بگوییم عده ای بر این باور اند که اگر هلال ماه در نقطه ای از زمین دیده شود که افق در انجا با جاهای دیگر تفاوت داشته باشد ولی در شب مشترک باشد اول ماه در آن مکان ها ثابت میشود.در مقابل این نظریه فقهایی هستند که اتحاد افق را معتبر می دانند و معتقدند:اگر هلال ماه در شهری دیده شود که افق آن با شهر یا کشور دیگر اختلاف داشته باشد اول ماه از نظر شرعی برای شهر دوم ثابت نمی شود.بدیهی است طبق نظر اول به طور معمول اول ماه یک روز زودتر ثابت می شود.
۲- اعتبار حکم حاکم :حجیت حکم حاکم نزد فقها عظام نظری مشهور است اما برخی حکم حاکم را در دیدن هلال ماه معتبر نمی دانند.
با توجه به توضیحات فوق مشخص شد که اختلاف مراجع در این مسیله به جهت اختلاف در یک سری اصول فکری و مبانی نظری است که در علم اصول و فقه مورد بحث و بررسی قرار می گیرد و البته به جهت اینکه ما به فرد متخصص(منظور مراجع تقلیدی هستند که جامعه مدرسین آنها را تایید کرده اند) مراجعه می کنیم معذور هستیم هم عقلا و هم شرعا
نظریه پردازی مختلف در ادبیات و اصول فقه برداشت متفاوت از آیات و روایات و اختلاف نظر در سند احادیث و شناخت راویان (که در علم رجال و درایه مورد بحث و بررسی قرار می گیرد)به طور طبیعی موجب تفاوت در بعضی فتواها شود
,
,
,
,
,
,
,
,
=======
,حجه الاسلام محسن کمالی
,
منابع مورد استفاده:
احکام روزه از سلسله کتابهای پرسش و پاسخ دانشجویی جلد۱۷
,
رساله اجوبه الاستفتائات رهبر معظم انقلاب (حفظه الله تعالی)
,توضیح المسائل مراجع عالیقدر
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه