یادداشتی به بهانه روز کار آفرینی؛

آموزش کارآفرینی و تغییر نگرش خود اشتغالی دانشجویان

با ایجادنگرش کارآفرینانه در دانشجویان می توان به عنوان شرط لازم برای بروز رفتارکارآفرینانه و متعاقب آن خود اشتغالی ازسوی آنان گامی هرچند کوچک در تحقق فرمایش مقام معظم رهبری برداشت.

[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از تیتر آزاد، در راستای فرمایش رهبر معظم انقلاب که می فرمایند کارآفرینی نوعی عبادت و ارزش آفرینی است و توصیه های موکد معظم له در سنوات اخیر به اقتصاد مقاومتی ، تولید ملی وحمایت ازکارو سرمایه ایرانی و از سویی اوضاع نابسامان وضعیت اشتغال ، کارآفرینی و نقش آن در بستر سازی و آماده سازی زیر ساخت تولید ملی و سرمایه داخلی و جایگاه بی بدیل دانشگاه ها به ویژه دانشگاه فنی وحرفه ای در این رابطه از اهمیت و ضرورت دو چندانی برخوردارست .

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, تیتر آزاد,

با ایجادنگرش کارآفرینانه دردانشجویان می توان به عنوان شرط لازم برای بروز رفتارکارآفرینانه و متعاقب آن خود اشتغالی ازسوی آنان گامی هرچند کوچک در تحقق فرمایش معظم له برداشت. نگرش ها متأثر ازدو دسته عوامل درون دانشگاهی و عوامل برون دانشگاهی اند، عوامل برون دانشگاهی به طورغیرمستقیم نگرش دانشجویان راتحت تأثیرقرارمی دهد.عوامل درون دانشگاهی می تواندنگرش دانشجویان رابه طورمستقیم تحت تأثیرقراردهد.

به دلیل فقدان یک الگوی منسجم در آموزش کارآفرینی درسطح آموزش عالی کشور و از سویی اهمیت ونقش کارآفرینی ، مشکلات اقتصادی جامعه، ترویج و اشاعه ی کارآفرینی و تربیت کارآفرینان برای کشور ضرورت داردکه این امر،یکی ازوظایف وچشم اندازهای آموزش عالی بشمار آید(احمدپورداریانی،1385)یکی از مسائل اساسی جامعه کنونی مشکل اشتغال و بیکاری است که به دلیل افزایش رشد جمعیت از مهمترین چالش های اجتماعی محسوب می شود(تاج‏عبادی، 2008).
هدف آموزش عالی پرورش فارغ التحصیلانی است که پس از دوران تحصیل خویش بتوانند از منابع وفرصت های موجود برای ایجاد شغل مرتبط با آموخته‏های دانشگاهی خود استفاده نمایند (بارانی و زرافشانی، 1388).
شکاف بین آموزش‏های موجود و نیازهای واقعی بازار کار از مشکلات اشتغال کنونی است که با ارائه آموزش مناسب می توان در ررفع آن کوشید.(شفیع آبادی،1382)
دانشگاه‌ها می توانند باتشخیص نیازهای بازار کار و برآن اساس ازطریق توانایی‌های بالقوه خود متناسب باشرایط اقتصادی وفرهنگی ، به حل نیازهای بازارکار کمک نمایند.آموزش عامل توسعه و توسعه عامل افزایش اشتغال است.کارآفرینی می بایست به عنوان‏ اقدامی جدی در جهت اشتغال‏زایی ،در اولویت قرار گیرد.(شاه حسینی، 1388) .
امروزه کارآفرینی یکی از شاخص‏های توسعه در کشورهای رو به رشد محسوب‏ می‏شود. تعمیق و گسترش فرهنگ کارآفرینی به عنوان یکی از نیازهای ضروری جامعه،نیازمند توجه اساسی به امر آموزش در این‏ زمینه می‏باشد(کیا ونساج 1386).
کارآفرینی در دانشگاهای کشور به ویژه دانشگاه های فنی وحرفه ای ، فنی و مهندسی و علمی و کاربردی به دلیل رسالت ، اهداف ، ساختار و فرایندهای خاص خودنیازمند توجه جدی تری است در واقع می توان گفت در این بخش از آموزش عالی ، رشد و توسعه کارآفرینی دانشجویان و دانش آموختگان یک ضرورت به نظر می رسد که غفلت از آن نیل به اهداف آن را با مشکل مواجه نموده که فلسفه وجودی این دانشگاه ها را در جامعه مخدوش خواهد کرد.
سیر تحولات جهانی گویای حضور موثر کارآفرینان در عرصه توسعه فن آوری و اقتصادی جوامع پیشرفته است آموزش، یکی از جنبه‌های مهم در گسترش کارآفرینی است که مورد توجه قرار گرفته است. درحال حاضر آموزش کارآفرینی یکی از مهم‌ترین فعالیت‌های دانشگاهی است. ازآنجائی که بیشتر دانشجویان صرفا یک مدرک دریافت می کنند و تخصص فارغ‌التحصیلان نیز غالبا با نیازهای بازار کار همخوانی ندارد و از سویی به دلیل کاربردی نبودن درس های دانشگاهی بویژه در رشته‌های فنی، دانش‌آموختگان آمادگی برای کاردر جامعه را ندارند. انتظار می رود که فرهنگ کارآفرینی درسطوح گوناگون جامعه نهادینه شود . متأسفانه به جای ایجاد فرهنگ کارآفرینی و خوداشتغالی، فرهنگ کارمند پروری در جامعه رشد نموده است که با توجه به عدم ظرفیت جذب و بکار گیری نیرو مشکلات جدی درجامعه ایجاد شده است.
دانش آموختگان نظام آموزشی بجای راه اندازی شرکت های کسب وکار و ایجاد شغل برای خود و سایرین به دنبال استخدام هستند. با توجه به نقش کارآفرینی در گسترش فعالیتهای نوآورانه دانشگاه ها می بایست با تلاش بیشتری، برنامه‌های مناسب برای تربیت نیروهای متخصص و کارآفرین تنظیم و اجرا کنند. زیرا پایداری نظام آموزش عالی کشور، پرورش وتربیت نیروی انسانی کارآمد، شایسته و ماهر به منظور پاسخگویی به نیازهای واقعی جامعه درزمینه‌های گوناگون است.
خیل فارغ التحصیلان دانشگاهی و نیروهای متخصص جویای کار، معظل بیکاری واشتغال ، پایان پذیر بودن منابع و دخایر زیر زمینی نفت و گاز وامثالهم و استراژی کوچک سازی دولت و اهتمام به امرخصوصی سازی و تحقق اصل 44 قانون اساسی کشور و از سویی تحریم های دول استکباری ، همچنین نامگذاری سنوات اخیر از سوی رهبر معظم انقلاب و عنایت معظم له به اقتصاد مقاومتی و توصیه در عدم اتکای بودجه کشور به منابع و ذخایرنفتی و شرایط‌ کنونی‌ اقتصاد کشورمان ، پرورش‌ و آموزش‌کارآفرینان‌ در‌ کشور از اهمیت‌ خاصی‌ برخوردار است‌ و می توان از طریق آموزش کار آفرینی زمینه بروز خلاقیت و نوآوری و توسعه اشتغال مولد ، تولید ثروت و سرمایه در کشور رافراهم نموده تا استقلال و پیشرفت اقتصادی نظام که در توسعه وکمال همه جانبه کشور موثر است تکامل حقیقی یابد.
کارآفرینی‌ ازهمان ابتدای‌ خلقت‌ بشر و در تمام‌ مراحل مختلف زندگی‌انسان حضور داشته‌ ‌ است‌ وتعاریف‌ زیادی‌ از آن‌ ارائه شده‌ است‌.
ک اآفرینی عبارتست از فرایند خلق چیزی با ارزش و متفاوت ،از طریق اختصاص زمان وتلاش کافی ،همراه با ریسک مالی ، روانی واجتماعی که فرد پاداش مالی ورضایت از نتایج حاصله دریافت می کند(هیسریچ ،2004، به نقل از سلجوقی، 1389).
از نظرکارشناسان ‌اقتصادی، کارآفرین‌ کسی است که‌ منابع ، نیروی کار و سرمایه را با هم ترکیب ‌ می کند تا‌ ارزش‌ آنها را نسبت‌ به‌ حالت‌اولیه‌اش‌ افزایش‌ یابد . (احمد پور داریانی،1381 ).
از نظر روان شناسان ،کارآفرین کسی است که به وسیله ویژگی شخصی خود به پیش می رود ، ویژگی هایی از قبیل نیاز به کسب کردن یا رسیدن به چیزی ، تجربه نمودن و انجام دادن (سلجوقی ،1389).

,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,

نقش آموزش کار آفرینی در ایجاد اشتغال
یکی از عواملی که بر روی نگرش دانشجویان و انتخاب شغلی آینده آنها اثر دارد، آموزش شغلی و تخصص در زمینه شغلی است. یکی از روش های توسعه نیروی انسانی، آموزش شغلی است. منظور از آموزش فرایند تعلیم و تربیت شغلی در کلیه سطوح و دوره ها است .

,
,

وضعیت آموزش عالی و بیکاری کشور
آمارهای انتشار یافته توسط مرکز پژوهش و برنامه¬ریزی آموزش عالی کشور نشان می‌دهد که علی¬رغم تلاش و هزینه های صرف شده برای ارتقای شاخص های آموزش عالی در کشور، متاسفانه نرخ بیکاری در بین دانش آموختگان دانشگاهی بسیار بالا است که در مقابل نرخ بیکاری کل جامعه، رقم نسبتا بالاتری را شامل می‌شود که نشان دهنده فراهم نبودن بستر اشتغال متخصصان در کشور می‌باشد(آراسته، 1382).
نگرش:نگرش، ترکیب شناخت ها،ا احساس ها و آمادگی برای عمل به یک چیز معین رانگرش شخص نسبت به آن چیز گویند.(کریمی،1373) .

,
,
,

ابعاد نگرش:
1. شناختی 2. عاطفی 3. رفتاری
اعتقادات و باورها افراد نسبت به اشیاء و امور ( جزء شناختی ) اساس و پایه ی نگرش ها را فراهم می کند .احساسات شخص نسبت به اشیاء و امور ( جزء عاطفی ) اصل نگرش است. قصد یا نیت رفتاری یا عمل یک شخص ( جزء رفتاری ) جهت رفتاری شخص را مشخص می کندو عمل شخص محصول یا برآیند اعتقادات، نگرشها و تمایلات رفتاری است( مهرآرا، 1373)
نتایج تحقیقات، نشانگر این است که فرایندها و برنامه های آموزشی خاص می تواند با تغییر بینش و نگرش افراد و تجهیز آن ها به دانش و مهارت های خاص، یک کارآفرین بالقوه را به کارآفرین بالفعل تبدیل کند . آموزش های کار آفرینی موجب می گردند تا نگرش افراد تغییر کند و به سمت رفتار کار آفرینانه واشتغالی سوق یابد.

,
,
,
,

کارآفرینی در نظام ارزشی اسلام‏
دست‏یابی به زندگی شایسته و سالم، درگرو بهره‏گیری از معارف آسمانی، تفکر و فعالیت دوراندیشانه و مفید است. راه اصلی وصول به زندگی مطلوب، شکوفایی استعدادهای درونی وعملیاتی نمودن آنهاست. ضرورت آموختن یک کار و پیشه ازآموزه های دینی است . تجلی توحید در اقتصاد و کارآفرینی از دیدگاه قرآن کریم، تمام هستی و به ویژه انسان، منابع و ابزارهای تولید و تمامی فعالیت‏های تولیدی انسان، مخلوق خدا و نشان خداوندی‏اند و قرآن، همه آنها را آثار رحمت و فضل خدا می‏داند و کارآفرینان نیز تجلی‏گاه این ویژگی خدایند و هر روز، او دست‏اندرکار و نو آفرین است.
پیامبر اعظم (ص) می فرمایند: خداوند بنده‏ای را دوست دارد ، کار و پیشه‏ای را بیاموزد تا به وسیله آن، از مردم، بی‏نیاز گشته، از کابوس هراس‏انگیز فقر، رهایی یابد. حضرت ، کار کردن را ، در ردیف جهاد در راه خدا می دانند و مروج کار و کارآفرینی بودو مبدأ کار و کارآفرینی را خدا می‏دانست و همواره تأکید می‏کرد کسی که از دسترنج خود درآمد داشته باشد و کسب و کار و اشتغال داشته باشد، دوست خداوند است(خنیفر، 1386).

,
,
,

در تحقیقی بندپی (1389) نشان داد که میانگین رتبه دو گروه دانشجویان آموزش دیده درس کارآفرینی و دانشجویانی که این درس را نیاموختند تفاوت زیادی دارد. نتایج حاصل با 95 درصداطمینان، نشانگرتفاوت معنی در این دو گروه بود. بعبارتی آموزش مهارت های کارآفرینی بر نگرش افراد نسبت به بازار کار موثر است. همچنین پژوهش تام (2009) به نقل ازجعفری مقدم اثر آموزش کارآفرینی بر نگرش های کارآفرینانه ی دانشجویان را بررسی کرده و نگرش کارآفرینانه را به عنوان متغیر عملیاتی در نظر گرفته است. نتایج نشان دادکه آموزش کارآفرینی بر افزایش نگر ش کارآفرینانه اثرگذار بوده و تغییر قابل توجهی درنگرش کارآفرینانه ی دانشجویان، قبل و بعد از دور ه ی آموزش کارآفرینی مشاهده شد.

چارچوب مفهومی و تعاریف اجزای آن

ابعاد نگرش	بعد شناختی	بعد عاطفی	بعد رفتاری
ابعاد نگرش	مبین هر نوع نظر، شناخت و باور نسبت به موضوع نگرش و نیز اطلاعات، آگاهی ها و دانستنی ها و حقایق است	بیان گر هیجان ها درباره ی نگرش بوده وبه عبارت دیگراحساس منفی یا مثبتی است که به هنگام اندیشیدن و یا تصور کردن متعلق نگرش در شخص پدیدار می شود.	آمادگی و گرایش به اقدام عملی درباره ی نگرش است که بعد عملکردی و رفتاری نگرش را پدید می آورد.

مطالعات و تحقیقات موید این است که ویژگی های کارآفرینانه وخود اشتغالی اغلب اکتسابی هستند و نه ارثی. از این رو، با اجرای دوره های آموزشی در این زمینه می توان بر نگرش خود اشتغالی افراد تاثیر گذاشته و با رفع ابهام از آینده شغلی ، نیاز شغلی آینده آنان را برطرف نمود. لذا آموزش کارآفرینی را می توان یکی از مهم‌ترین و گسترده‌ترین فعالیت دانشگاه ها بشمارآورد.نتایج پژوهش های مختلف بیانگر این است که آموزش های کارآفرینی تاثیر مثبت و معناداری را بر روی نگرش خود اشتغالی دانشجویان داشته است و در بهبود این نگرش ها نسبت به مباحث کارآفرینی و خود اشتغالی موثر بوده است و می‏توان‏ این‏گونه نتیجه گرفت که با توجه به شرح جلسات آموزشی و مطالب ارائه شده و تأکید این‏ آموزش‏ها بر شناسایی فرصت‏ها و چگونگی بهره‏گیری از آنها و شناخت‏ نوع زندگی شغلی به آنها این امکان داده می‏شود تا برای چالش‏های پیش روی آینده خود راه حل‏هایی بیابند.
بنا به نتایج این تحقیقات ،مراکز آموزش عالی و مؤسسات آموزش فنی و حرفه‏ای در هدایت دانش‏آموختگان به بازار کار با توجه‏ به تناسب رشته تحصیلی آنان با مشاغل، و امکان شرایط مطلوب در محیط تحصیلی برای رشد و بروز قابلیت‏های آنان،می‏توانند بهره‏مند شوند.
بنابراین ،کارآفرینی و نگرش خوداشتغالی صرفا صفت ذاتی افراد نبوده ، بلکه از طریق آموزش و مهارت های کارآفرینی می توان نگرش کارآفرینانه و خود اشتغالی را در افراد شکل داده و تقویت نمود.
حال که به حول قوه الهی و با پی گیری مجددانه وهمت مسئولین محترم دانشگاه آزاد اسلامی واحد علی آباد کتول و سایر عزیزان ، رشته کارآفرینی درگرایش های مختلف در مقطع دکتری در استان گلستان ایجاد گردید و به آموزش دانشجو یان می پردازد انتظار می رود استاندارمحترم و نمایندگان گرامی مردم شریف استان در مجلس شورای اسلامی و سایر دست اندرکاران عزیز فرصت را غنیمت شمرده و با بهره مندی از این پتانسیل علمی وکم نظیر در کشور ،زمینه ترویج فرهنگ کارآفرینی و استفاده بهینه و موثر از همه فرصت های موجود در استان را مد نظر قرار داده و موجبات اشتغال ،توسعه و آبادانی همه جانبه استان و جامعه اسلامی عزیزمان ایران را بیش از پیش فراهم نمایند.

پبشنهادات
1) نهادینه کردن فرهنگ و تقویت ارزش های کارآفرینی وخود اشتغالی
2) برنامه ریزی مطلوب آموزشی درتمامی سطوح آموزشی متناسب باشرایط ونیازجامعه
3) توجه جدی و اهتمام دانشگاه ها به برگزاری دوره های آموزشی از قبیل مهارت های مختلف خود
اشتغالی ، مهارت عمومی کسب و کار و مهارت های کارآفرینی و...
4) برگزاری همایش وبرنامه های متعددی درطول سال تحصیلی جهت آشنایی دانشجویان با اهمیت
کارآفرینی وخود اشتغالی وچگونگی راه اندازی کسب وکار
5) معرفی کارآفرینان وخوداشتغالان برتر به خصوص دانشجویان موفق دراین زمینه به دانشجویان
6) تشکیل هسته مشاوره شغلی در دانشگاه ها و ارتباط مستمر با دانشجویان جهت آشنایی با مشاغل مرتبط رشته
تحصیلی، قوانین و نحوه راه اندازی کسب وکار، انجام پروژه‌های شغلی وارتباط دوسویه دانشگاه وصنعت
7) تدوین واحدهای درسی کارآفرینی(مبانی کارآفرینی، ایده یابی ،خلاقیت ونوآوری و طرح راه اندازی کسب وکار
وخود اشتغالی و...) متناسب با هر رشته تحصیلی واهتمام وحمایت جدی مدیران دانشگاهی به تحقق اهداف آموزشی آن
8) ارج نهادن به فعالیتهای اشتغالزای دانشجویان واعطای امتیازات لازم در جهت توسعه کسب وکار خویش
9)پشتیبانی دولت وارایه خدمات مناسب به کارآفرینان ودانشجویان مستعد وتوانمند

محقق و نویسنده: سید حسین حسینی غفاری - مدرس آموزشکده فنی وحرفه ای حضرت امام خمینی (ره) علی آبادکتول و دانشجوی دکتری کارآفرینی - آموزش عالی دانشگاه آزاد اسلامی واحدعلی آباد کتول

ابعاد نگرش	بعد شناختی	بعد عاطفی	بعد رفتاری
ابعاد نگرش	مبین هر نوع نظر، شناخت و باور نسبت به موضوع نگرش و نیز اطلاعات، آگاهی ها و دانستنی ها و حقایق است	بیان گر هیجان ها درباره ی نگرش بوده وبه عبارت دیگراحساس منفی یا مثبتی است که به هنگام اندیشیدن و یا تصور کردن متعلق نگرش در شخص پدیدار می شود.	آمادگی و گرایش به اقدام عملی درباره ی نگرش است که بعد عملکردی و رفتاری نگرش را پدید می آورد.

ابعاد نگرش

بعد شناختی

بعد عاطفی

بعد رفتاری

مبین هر نوع نظر، شناخت و باور نسبت به موضوع نگرش و نیز اطلاعات، آگاهی ها و دانستنی ها و حقایق است

بیان گر هیجان ها درباره ی نگرش بوده وبه عبارت دیگراحساس منفی یا مثبتی است که به هنگام اندیشیدن و یا تصور کردن متعلق نگرش در شخص پدیدار می شود.

آمادگی و گرایش به اقدام عملی درباره ی نگرش است که بعد عملکردی و رفتاری نگرش را پدید می آورد.

ابعاد نگرش

بعد شناختی

بعد عاطفی

بعد رفتاری

ابعاد نگرش

بعد شناختی

بعد عاطفی

بعد رفتاری

مبین هر نوع نظر، شناخت و باور نسبت به موضوع نگرش و نیز اطلاعات، آگاهی ها و دانستنی ها و حقایق است

آمادگی و گرایش به اقدام عملی درباره ی نگرش است که بعد عملکردی و رفتاری نگرش را پدید می آورد.

مبین هر نوع نظر، شناخت و باور نسبت به موضوع نگرش و نیز اطلاعات، آگاهی ها و دانستنی ها و حقایق است

آمادگی و گرایش به اقدام عملی درباره ی نگرش است که بعد عملکردی و رفتاری نگرش را پدید می آورد.

,
,
,
,

,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,

انتهای پیام/ج

]

یادداشتی به بهانه روز کار آفرینی؛

آموزش کارآفرینی و تغییر نگرش خود اشتغالی دانشجویان

ارسال دیدگاه

درباره ما

ارتباط با ما