جشن یلدا وعادات مرسوم در خراسان شمالی
ایرانیان نزدیک به چند هزار سال است که شب یلدا آخرین شب پاییز را که درازترین و تاریکترین شب در طول سال است تا سپیده دم بیدار میمانند و در کنار یکدیگر خود را سرگرم میدارند تا اندوه غیبت خورشید و تاریکی و سردی روحیهٔ آنان را تضعیف نکند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانابه گزارش اترک،ایرانیان در این شب باقیمانده میوههایی را که انبار کرده بودند به همراه خشکبار و تنقلات میخوردند و دور هم گرد هیزم افروخته مینشستند تا سپیده دم بشارت روشنایی دهد زیرا به زعم آنان در این شب تاریکی و سیاهی در اوج خود است.
, شبکه اطلاع رسانی دانا,
جشن یلدا امروزه نیز با گرد هم آمدن و شبنشینی اعضای خانواده و اقوام در کنار یکدیگر برگزار میشود. متلگویی که نوعی شعرخوانی و داستانخوانی است در قدیم اجرا میشدهاست به این صورت که خانوادهها در این شب گرد میآمدند و پیرترها برای همه قصه تعریف میکردند.
,
آیین شب یلدا یا شب چله، خوردن آجیل مخصوص، هندوانه، انار و شیرینی و میوههای گوناگون است که همه جنبهٔ نمادی دارند و نشانهٔ برکت، تندرستی، فراوانی و شادکامی هستند، در این شب هم مثل جشن تیرگان، فال گرفتن از کتاب حافظ مرسوم است.
,
در خراسان واژه یلدا هرگز بکار برده نشده در تمام ادوار تاریخی تا آنجا که اسناد مکتوب وجود دارد شبچله یا چله نشینی بکار رفته و در این شب طولانی آیین های و مراسم های خاصی وجود داشته که به آن شب چراغانی یا شب چراغ می گفتند.
,
از آنجا که هر میهمانی برای رفتن به شب نشینی، چراغی را همراه خود می برده و بدلیل فراوانی چراغ ها عبارت چهل چراغ که نشانه کثرت است بکار می بردند.
, 
,
یکی از آیینهای ویژه شب چله در استان خراسان شمالی ، چله بردن برای خانواده عروس است این آیین هنوز نیز در خراسان شمالی اجرا می شود اما دیگر از سادگی گذشته خبری نیست و در برخی خانواده ها ها که از وسع مالی برخوردارند به آیینی تجملاتی تبدیل شده است.
,
با فرا رسیدن شب چله در سال های گذشته زنان طایفه داماد طبقهای آراسته میوه، شیرینی و کله قند تزیین شده را به رسم هدیه به خانه عروس جوان می بردند.
,
این طبق های هدیه که معمولا مسی است و روی آن با سفره های قرمز گلدوزی شده پوشانده شده، پر از ظرفهای بزرگ میوه پیچیده در زرورقهای رنگین با گل و نوارهای مواج می شود.
,
زنان این طبقها را بر سر گذارده و در پی یکدیگر راهی خانه عروس می شدند و خانواده دختر نیز به پاس قدردانی و به رسم یادبود لباس و یاقطعه پارچه های را برای خانواده داماد، در سینی خالی شده هدایا می گذاشتند.
,
اگر قبل از شب چله برف باریده باشد برخی از مردم شهر و روستا در این شب با خوردن برف شیره ( مخلوطی از شیره انگور و برف) ، با شیرین کردن کام با معجونی از بارش زمستانی، با سردی زمستان آشتی می کنند. همچنین بزرگترها با دادن حلوا قلقلی از کوچکترها پذیرایی می کنند.
,
در گذشته بازار حلوا فروش ها در چند روز مانده به شب چله حسابی گرم بود و تمام حلوای مصرفی مردم در شب چله و طول سال در حلوا پزی های سطح شهر تولید می شد. حلوا سنگی که از آرد ،شکر و کنجد به شکل حلوایی سفت تهیه می شد بازارش در این شب ها داغ بود.
, 
,
تنقلات و آجیل استفاده شده در شب چله دانه های خشک شده و بو داده (در اصطلاح عموم تف داده) کدو و هندوانه بود که مادران خانواده در در طول سال جمع آوری و خشک کرده بودند و غذایی که در این شب استفاده می شد استامبولی(قابلی) بود که در گذشته های دور آن را داخل یک سینی بزرگ می ریختند و بر روی کرسی ها قرار می دادند و همه افراد خانواده با دست از غذای داخل سینی می خوردند.
,
از دیگر آیینهای شب یلدا در خراسان شمالی آن است که خانواده ها در این شب نشینی شب یلدا تفالی نیز به دیوان حافظ می کنند که اینکار هم معمولا توسط بزرگ خانواده صورت می گیرد.
,
آنان دیوان اشعار لسان الغیب خواجه شیراز را با نیت بهروزی و شادکامی می گشایند و فال و مراد دل خود را از او طلب می کنند.
,
بازگویی خاطرات، قصه گویی پدر بزرگها و مادر بزرگها نیز یکی از مواردی است که یلدا را برای خانواده ها دلپذیرتر می کند.
,
اما برخی از افراد کهنسال و نیز آشنایان به فرهنگ مردم در خراسان شمالی همه این آیین و مراسم را بهانه ها و ترفندهایی برای گردهم آمدن خانواده ها، بجای آوردن صله ارحام و رفع کدورت های احتمالی بین خویشاوندان می دانند.
,
آنان بر این باورند که پیشینیان در هر فصل به بهانه ای سعی می کرده اند تا اقوام را جمع کرده و صلح، صفا و صمیمیت را در بین آنان حکمفرما کنند.
,
یکی از اتفاقات خوبی که در شب های چله در لابه لای این مراسم های شاد اتفاق می افتاد این بود که دختر و پسر های دم بخت فامیل در این شب ها نامزد می شدند .
, 
,
اگر چه آیین شب های چله در خراسان شمالی هنوز هم در بسیاری از خانه ها به سادگی و صمیمیت گذشته برگزار می شود اما تجمل گرایی که برخی از خانواده ها در برگزاری مراسم هایی از قبیل بردن چلگی برای نوعروسان رواج می دهند تهدیدی برای این سنت دیرینه است.
,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه