تحلیلی بر سخنان امام جمعه کبودراهنگ؛
علل ریشه ای تشریفات مجالس ختم و راهکارهای برون رفت از آن
سخنان امام جمعه کبودراهنگ در نماز جمعه و تاکید چندین باره وی بر مسئله حذف تشریفات زائد از مجالس ختم، ضرورت توجه به ابعاد و زوایای این آسیب اجتماعی را دو چندان می کند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا نقل از کورنگ: یکی از آداب و رسوم زیبای مردم مسلمان ایران برگزاری مراسم جهت تکریم اموات و یاد گذشتگان با هدف شادی روح اموات است. از سوی دیگر حجت الاسلام والمسلمین روحانی امام جمعه کبودراهنگ به کرات در چندین خطبه نماز جمعه بر ضرورت حذف تشریفات زائد از مجالس ختم تاکید کرده اند.
به این بهانه نگاهی گذرا به برخی آسیب هایی که این نوع تشریفات، سنت های حسنه ها را تهدید و تأثیر آنها را معکوس می می کنند، داریم.
تکریم اموات و یاد گذشتگان با هدف شادی روح آنان یکی از آداب و رسوم زیبای ملت مسلمان ایران است که ورود و نشو و نمای برخی سنتهای غلط و گاه فرهنگ غربی به آن تا جایی پیش میآید که این سنت حسنه را به یک معضل فرهنگی و اجتماعی تبدیل می کند.
هدف از طرح ابعاد این مسأله بررسی نقاط مثبت و منفی این پدیده فرهنگی و اجتماعی، مشخص کردن عرف جامعه اسلامی و باورهای دینی برای جلوگیری از شیوع و توسعه ابعاد منفی آن است.
یکی از علل رواج تشریفات زائد در مجالس ختم و مراسم سوگواری، عدم شناخت افراد از فرهنگ ناب اسلامی است. بسیاری از مردم هدف دستور اسلام برای برگزاری مراسم سوگواری را نمی دانند. متاسفانه برخی از مردم به جنبههای ظاهری و صوری زندگی مادی و نمودهای آن مانند تفاخر و تکاثر که قرآن کریم نیز در آیات اولیه سوره تکاثر و آیه 20 سوره مبارکه حدید به آن اشاره کرده است گرفتار آمده اند، آنجا که می فرماید: اعلَموا أَنَّما الحَیاةُ الدّنیا لَعِبٌ وَ لَهوٌ وَ زینةٌ وَ تَفاخُرٌ بَینکُم وَ تَکاثرٌ فی الأَموالِ وَ الأَولاد یعنی؛ بدانید که جز این نیست که زندگی این دنیا بازی و سرگرمی و آرایش نمودن و فخرفروشی تان به یکدیگر و افزون طلبی از همدیگر در اموال و فرزندان است.
آنچه که ما در جامعه امروز شاهد آن هستیم، چشم و هم چشمیها و رقابتهای شدید در دامن زدن به تشریفات زائد در مراسم ختم اموات است و تأسف بیشتر جایی است که خانوادههایی که توانایی تأمین لوازم اولیه و ضروری زندگی خود را ندارند و گاه از تأمین زندگی عادی نیز محرومند گرفتار این مسابقه خطرناک میشوند و شاید تا سالها باید اقساط وامهای دریافتی را پرداخت کنند و فاجعه بارتر آنجایی است که امام جمعه محترم گفت: برخی های برای تامین این هزینه ها به دنبال نزول برای احسان به اموات خود می روند و توضیح داد که اینگونه اقدامات نه تنها احسان نیست بلکه گناه نیز می باشد.
گرچه حجت الاسلام روحانی در اقدامی قابل تقدیر برای رفع این آسیب اجتماعی چندین سال است آن را در تریبون نماز جمعه مطرح کرده و نتایج خوبی هم داشته است اما برای رفع این آسیب اجتماعی نیاز به یک عزم عمومی وجود دارد.
ایشان در بسیاری از سخنرانی های خود ضمن هشدار به مخاطبین به بیان زیانها و مضرات این بدعتهای ناروا پرداخته است و سنتها و آداب صحیح اسلامی را بیان کرده و در ارتقاء سطح آگاهی عمومی مردم اقدامات موثری داشته است گر چه در برخی موارد با عدم استقبال صاحبان مجلس عزا و برخی مردم نیز مواجه بوده است.
از سوی دیگر اکثریت مردم طرح اینگونه مباحث را مفید می دانند و با توجه به اینکه غالباً گرفتار نتایج سوء این نوع تشریفات بوده اند، به دنبال راه حل هایی برای خلاص شدن از آن هستند.
به نظر میرسد آگاهی دادن به مردم بهترین راه حل برون رفت از این مشکل اجتماعی است و در این راستا بهترین مبنا استفاده از سیره معصومین علیهم السلام و منابع دینی و استفاده از ظرفیت ائمه جماعات و مبلغان دینی است.
شکی نیست که اصل برگزاری مراسم تعزیه و سوگواری امری نیکو و مورد پسند و سفارش اسلام است، اما در مقایسهای اجمالی وضعیت اینگونه مجالس در جامعه امروزی با سنتهای اصیل اسلامی متوجه می شویم که برخی ها امروزه حتی عمل کردن به سنتها و دستورات دینی را برای خود کسر شأن می دانند.
به هر حال فلسفه برگزاری مراسم سوگواری و تعزیه، شادی روح اموات و تسلای خاطر بازماندگان است که متاسفانه امروزه در بسیاری از موارد به شائبه ریا و تظاهر آلوده شده است و برخی ها با نگرش انتفاعی به آن می نگرند، یعنی اینکه افراد برای خوش آمد دوستان و آشنایان در این گونه مجالس حضور پیدا می کنند.
یکی دیگر از علل برگزاری مجالس ختم ، حقّ میّت بر بازماندگان و عموم مردم است که در این مورد نیز روایات فراوانی وجود دارد. از جمله این حقوق می توان به شرکت در تشییع جنازه مومنین و مراسم کفن و دفن میّت اشاره کرد. وقتی مؤمنین در حقّ میت با نیت خالص دعا کنند به نیکوکار بودنش شهادت دهند و برای مغفرتش در مجالس ترحیم، آیات نورانی قرآن را تلاوت کنند و به او رحمت بفرستند مسلّما تأثیر زیادی در وضعیت او خواهد داشت.
یکی دیگر از علل شرکت در مراسم تعزیه و سوگواری، تنبّه و بیداری خود افراد است. چرا که شرکت در اینگونه مراسمات باعث یاد مرگ و قیامت می شود که در خود سازی و بیداری انسان از خواب غفلت مفید و سازنده است.
به هر حال آیا سفرههای رنگین و زرق و برق های مجالس ختم که در کنار آن خبری از فقرا نیز وجود ندارد و گاه با نزول ترتیب داده شده است، احسان محسوب می شود؟ ناگفته نماند هیچ کس منکر ثواب خیرات به اموات با نیت خالص و مال حلال برای فقرا نیست.
برای نیل به این هدف ضمن روشنگری ائمه جمعه و جماعت به یک عزم مردمی نیاز است که هر کس بدون توجه به حرفهای دیگران ابتدا باید از خود و خانواده اش شروع کند.
انتهای پیام/پ
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه