اعتیاد یک بیماری پیچیده مغزی است نه یک لغزش اخلاقی

بخش اول
اغلب افرادی که در پروسه درمان اعتیاد قرار می‌گیرند به این باور می‌رسند که مصرف مواد مخدر، کنترل اداره زندگی را از اختیار آنها سلب کرده و به‌ عبارت دیگر تمامی زوایای زندگی، اعم از روابط زناشویی، روابط خانوادگی، تعاملات روزمره اجتماعی و شخصیت فردی آنها در قدرت میل و اراده مواد مخدر قرار دارد؛ یعنی مواد مخدر تصمیم می‌گیرد که یک فرد معتاد چه ساعتی به منزل بازگردد یا در محل کار خود حاضر شود و یا در برخورد با همسر، فرزندان، پدر و مادر و اعضا خانواده و یا دوستان و همکاران چه رفتاری را از خود به نمایش بگذارد.

در برنامه‌ریزی بودجه خانواده، اختصاص مبلغی برای خرید مواد مخدر نسبت به دیگر مایحتاج ضروری خانواده، در اولویت قرار دارد و یا در بررسی شرایط رفتن به مسافرت ابتدا موقعیت مکانی مصرف مواد مخدر مورد بررسی قرار می‌گیرد و در صورت نبود شرایط، تمام قول و قرارهای مسافرت و شادی و لبخند فرزندان به فراموشی سپرده می‌شود.

دکتر علی بخشنده، پزشک عمومی و از باسابقه‌ترین درمانگران و فعالان حوزه اعتیاد در سطح شهرستان تنکابن و حومه ضمن گفت‌وگوی اختصاصی با خبرنگار تنکابن 24 در ادامه تشریح مفهوم اعتیاد اظهار کرد: پندار اغلب افراد، قبل از تجربه نخستین بار مصرف مواد، مقایسه حالات جسمی و روحی خود با یک معتاد کارتن‌ خواب است آن‌گونه که تصور می‌کنند، معتاد فردی است که برای تهیه و مصرف مواد مخدر اقدام به دزدی و یا فروش لوازم و ابزار منزل خود کرده و با لباس‌های کثیف و پاره و دست و صورتی آلوده در انظار عمومی ظاهر می‌شود.

گروهی دیگر از افراد جامعه، معتاد را فردی گوشه‌گیر و منزوی تصور می‌کنند، فردی که در گوشه‌ای خلوت و پشت درب‌های بسته یک اتاق تنگ و تاریک، خود را محبوس کرده و با شک و یأس و ناامیدی به سرنوشت تلخ و چگونه تهیه کردن و مصرف خود فکر می‌کند و در این میان همه و همه، مگر خودش را مقصر اصلی شرایط فعلی خویش می‌پندارد.

البته با توجه به اینکه موارد ذکرشده از نشانه‌های ظاهری و از ویژگی‌های روحی و روانی یک فرد معتاد است ولی در دهه اخیر به دلیل تغییر در شیوه تولید و مصرف مواد مخدر، حالات روحی و چهره ظاهری مصرف‌کنندگان نیز تغییر کرده است.

تولید مواد مخدر و محرک صنعتی و آزمایشگاهی در دو ده اخیر و جایگزین شدن آنها به‌جای مواد مخدر سنتی و متداول درگذشته ازجمله موضوعاتی است که به دلیل گرایش درصد بالایی از جوانان و نوجوانان، به یکی از اصلی‌ترین معضلات و نگرانی‌های مسئولان و به‌ویژه خانواده‌ها تبدیل شده است.

انتشار باورهای غلط از طریق تبلیغات دروغین در میان نوجوانان و جوانان مبنی بر عدم وابستگی این‌گونه مواد افیونی، از ترفندهای تولیدکنندگان این قبیل مواد مخدر و محرک صنعتی و آزمایشگاهی است.

انتشار تبلیغات دروغینی چون مصرف مواد محرک باعث کاهش اشتها و پائین آمدن وزن در افراد چاق می‌شود و یا مصرف مواد باعث بیداری در شب‌های امتحان و بالا رفتن قدرت حفظ مطالب و کمک به درک بهتر دروس می‌شود و یا اینکه مواد محرک هیچ‌گونه اعتیاد و وابستگی و یا اجبار به مصرف نداشته و افراد هر زمان که اراده کنند به‌راحتی می‌توانند مصرف آن را قطع کنند و یا شادی‌بخش بودن و ایجاد حس نشاط و از بین بردن افسردگی در افراد، همگی از دسیسه‌های دروغین سوداگران مرگ بوده که با نهایت تأسف، بسیاری از دختران و پسران جوان و اقشار تحصیل‌کرده و حتی درصد بالایی از دانشجویان، پزشکان و مهندسان جامعه نیز فریب این تبلیغات کذب را خورده و به دام بیماری خطرناک اعتیاد گرفتار شدند.

بخشنده در ادامه مطالب پیشین افزود: فرد معتاد، با افزایش مقدار و وعده‌های مصرف و ایجاد احساس وابستگی و اجبار به مصرف، متوجه ابتلا به بیماری اعتیاد خود می‌شود و با اولین بار تجربه ناخوشایند خماری و ضعف بدنی و احساس نیاز مبرم به مصرف مواد خود، به دنبال راه چاره‌ای جهت رهایی از این جهنم سوزان می‌افتد.

وی با تأکید بر اینکه قطع مصرف مواد مخدر و یا درمان جسمی فرد معتاد به معنی رهایی از بیماری اعتیاد نیست، تصریح کرد: اغلب افراد معتاد، قطع مصرف مواد مخدر و بهبود وضعیت جسمانی و بازگشت به وضعیت ظاهری قبل از دوران مصرف را به‌منزله بهبودی کامل تلقی می‌کنند، درحالی‌که این‌گونه نیست، چراکه درصد بالایی از افرادی که برای نخستین بار و بدون اطلاع از ریشه‌های بیماری خود اقدام به قطع مصرف می‌کنند، پس از مدت کوتاهی دوباره به سمت مصرف مواد مخدر سوق می‌یابند و سر از خانه اول درمی‌آورند.

بخشنده ادامه داد: بازگشت مجدد فرد معتاد به سمت مصرف و یا به‌اصطلاح رایج در میان بهبودیافتگان "لغزش"، ازجمله آثار و نشانه‌های نداشتن اطلاعات و آگاهی کافی نسبت به بیماری اعتیاد و راهکارهای پیشگیری از بازگشت مجدد به سمت مصرف مواد مخدر است.

وی بیان کرد: نتیجه تحقیقات صورت گرفته در حوزه اعتیاد حاکی از آن است که قطع مصرف مواد مخدر و بهبود جسمی فرد معتاد تنها سه درصد از مراحل درمان را تشکیل می‌دهد و فرد معتاد جهت تداوم بهبودی خود ملزم به شناخت کافی از بیماری اعتیاد و به‌کارگیری از راهکارهای ارائه‌شده توسط درمانگران این حوزه است.

این پزشک معالج شناخت زوایا و ابعاد ناشناخته و گسترده بیماری اعتیاد را باهدف جلوگیری از مصرف مجدد و بازگشت به جایگاه قبل از ترک مواد را مستلزم مراجعه به پزشکان فعال در حوزه درمان بیماری اعتیاد، شرکت در جلسات روان‌درمانی و حضور در جلسات دوازده گام روحانی انجمن معتادان گمنام برشمرده و خاطرنشان کرد: دلایل بسیاری وجود دارد که پس از قطع مصرف، یک فرد معتاد را به سمت مصرف مجدد مواد محرک و مخدر مصرف خود سوق می‌دهد.

انتهای پیام/ج