گاوخونی در پنجه نیستی و بی تدبیری گرفتار است؛
بنویسیم تالاب، بخوانیم شوره زار
تالاب ها نزدیک به ۶ درصد از کره زمین را در بر می گیرند و همواره سفره خانه ی مهمان نوازی برای انسان ها بوده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز،تالاب ها با قابلیت زادآوری، نقش مهمی در بقای گونه های بی شماری از گیاهان و جانوران وابسته به خود ایفا کرده و ذخیره گاه مهمی برای انبوه پرندگان، خزندگان، دوزیستان، ماهیان و بی مهرگان هستند.
, شبکه اطلاع رسانی دانا , صاحب نیوز,ایران ٢٢ تالاب بینالمللی دارد که نام همه آنها در کنوانسیون رامسر به ثبت رسیده است ؛ ” گاوخونی” نام تالابی است در فلات مرکزی ایران در انتهای رودخانه زاینده رود و در فاصله ۱۴۵ کیلومتری جنوب شرقی شهر اصفهان و در ۳۰ کیلومتری شهر ورزنه قرار دارد.
,تالاب بین المللی گاو خونی در سال ۱۳۵۴ هجری شمسی با وسعت ۴۳ هزار هکتار در فهرست کنوانسیون جهانی تالابها به ثبت رسید.
,
, , این تالاب دارای پوشش گیاهی شامل گونههای متفاوت از جمله نی، لوئی، بارهنگهای آبی، علف بوریا و انواع جلبک و درفصل مهاجرت میزبان پرندگان مهاجر همچون فلامینگو و حواصیل بود.
,تالاب بین المللی گاوخونی در گذشته بهعلت داشتن شرایط مناسب برای رشد و تکثیر حشرات، کرمها و سایر بیمهرگان از لحاظ تنوع گونهای غنی بوده است اما هماکنون بهعلت نبود نظارت و جلوگیری از حقابه تالابها به کویر و شوره زار تبدیل شده است.
,در حالی که پیش از این کارشناسان نسبت به بحرانی شدن وضعیت تالاب بینالمللی گاوخونی هشدار داده بودند که در صورت ادامه این روند نام این تالاب در معرض مونترو کنوانسیون رامسر(تالابهای در فهرست تغییرات شدید اکولوژیکی ) قرار خواهد گرفت، سرانجام این تالاب خشک شد.
,این روزهای گاوخونی تنها یک جاده است که تا عمق خلوت و خاموش تالاب راه می پیماید و یا گاهی سوت باد ولگردی پهنای خشکش را دور می زند. دیگر خبری از لانه مرغ کوری هم نیست.
,از ابتدا تا جایی که دیگر چشم کار می کند دو سوی یک جاده است و لوله هایی که اندام گاوخونی را به هم وصله پینه می کنند، از دوسوی جاده سرک می کشند، آبی برای انتقال نیست، تلالو بلورهای نمک است که زیر حلقوم لوله ها، در آب شب مانده چشم نوازی می کند.
,نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی یکی از مهمترین علتهای نابودی تالاب و باتلاق گاوخونی را کاهش میزان انتقال آب سد زاینده رود به پاییندست سد می داند و درباره تأثیرهای منفی خشک شدن تالاب گاوخونی، می گوید: خشک شدن باتلاق گاوخونی همه اکوسیستم منطقه به ویژه محیط زیست اطراف تالاب را با خطر روبهرو کرده است.
,
, , حمیدرضا فولادگر معتقد است خشک شدن تالاب گاوخونی باعث افزایش گرد و غبار میشود، مسأله ای که طی چند سال اخیر به یکی از مهمترین دغدغههای مسؤولان کشور بهویژه استانهای شرقی و جنوبی تبدیل شده است.
,وی تصریح می کند: تالاب گاوخونی بدون زایندهرود وجود ندارد و مسؤولان باید با یک برنامهریزی دقیق و اصولی نسبت به احیای رودخانه زایندهرود تلاش کنند.
,نماینده مردم اصفهان در مجلس شورای اسلامی می افزاید: تالاب بینالمللی گاوخونی تأثیرات بینالمللی نیز دارد اما تأثیرات اکوسیستمی و زیست محیطی تالاب گاوخونی زمانی است که آب در این تالاب وجود داشته باشد، در حالی که اکنون تالاب بینالمللی گاوخونی خشک شده است.
,وی تاکید می کند: مسؤولان اجرایی باید با اجرای طرحهای انتقال آب و جلوگیری از برداشتهای بیرویه نسبت به احیای رودخانه زایندهرود اقدام کنند.
,فولادگر با تاکید بر اینکه خشکسالیهای زایندهرود با اجرای طرحهای انتقال آب قابل برطرف شدن است، اظهار می کند: جلوگیری از برداشتهای بیرویه آب نیز با اجرای رژیمهای حقوقی امکانپذیر است.
,وی اظهار کرد: انجام این اقدامات به منظور خروج زایندهرود از وضعیت نامناسب فعلی ضرورت دارد و امیدواریم که امسال بارندگیهای بهتری در استان صورت بگیرد.
,محیط زیست اصفهان در احیای تالاب گاوخونی کوتاهی میکند
,کارشناسان در چند سال اخیر، جستجو خود را برای پیدا کردن منبع پیدایش گرد و غبار آغاز کردند و پس از مدتی در اظهار نظری تأمل برانگیز علت به وجود آمدن گرد و غبار را افزایش مناطق کویری در کشورهای عربی و بهویژه خشک شدن دریاچهها و تالابها کشور را اعلام کردند.
,
طبق اظهار نظر کارشناسان، تالاب گاوخونی نیز یکی از مناطق مستعد در تولید گرد و غبار است و در صورتی که مسؤولان برای حل مشکل خشکی تالاب گاوخونی برنامهریزی مناسبی را انجام ندهند، در آینده تالاب ۴۶ هزار هکتاری گاوخونی به یکی از اصلیترین مناطق تولید گرد و غبار تبدیل میشود.
یکی دیگر از علتهای اصلی خشک شدن گاوخونی، استفاده بی رویه از آب رودخانه زایندهرود در شالیزارها و صنایع استان اصفهان است.
,
در چند سال اخیر افزایش تعداد کارخانهها و صنایع بهویژه کارخانههای فولاد و ذوبآهن، موجب شده که کارخانهها برای افزایش فرآیند تولید محصولهای خود از آب رودخانه زایندهرود استفاده کنند، که این کار کاهش سطح آب رودخانه زایندهرود و به تبعآن نابودی تالاب گاوخونی را در پی داشته است.
,
, , نماینده مردم مبارکه در مجلس شورای اسلامی در گفت و گو با خبرنگار ما می گوید: احیای مجدد تالاب گاوخونی بر عهده حفاظت محیط زیست استان بوده، اما کوتاهیهایی از سوی این ادارهکل صورت گرفته است.
,علی ایرانپور با اشاره به اهمیت تالاب بینالمللی گاوخونی در سطح جهانی اظهار کرد: گاوخونی از تالابهای بینالمللی محسوب میشود ، حیات موجود در تالاب تأثیر بسیاری بر روی اکوسیستم منطقه میگذارد و هر زمانی که تالاب بینالمللی گاوخونی در وضعیت مناسبی قرار بگیرد، محدوده این تالاب و استان اصفهان نیز در وضعیت مناسبی قرار میگیرد.
,وی ادامه می دهد: جایگاه این تالاب بینالمللی و اهمیت آن بر هیچ شخص و مجموعهای پوشیده نیست و اداره کل حفاظت محیط زیست استان به عنوان متولی اصلی امور اصلاح وضعیت موجود است اما در حال حاضر انتظاراتی که مردم از ادارهکل حفاظت محیط زیست استان دارند، با اقدامات صورت گرفته از سوی این ادارهکل تفاوتهای چشمگیری دارد.
,نماینده مردم مبارکه در مجلس شورای اسلامی تاکید می کند: به صورت قطع این موضوع را در کمیسیون کشاورزی، آب، منابع طبیعی و محیط زیست مجلس شورای اسلامی مطرح میکنیم و پیگیریهای لازم را در این زمینه انجام میدهیم.
,وی افزود: بدون شک در کنار این مسائل وضعیت احیای رودخانه زایندهرود و احیای تالاب گاوخونی را مورد بررسی قرار میدهیم.
,احیای تالاب گاوخونی در گرو جاری شدن آب در زایندهرود
,احیای تالاب گاوخونی در گرو جاری شدن آب در رودخانه زایندهرود است و جاری شدن آب در رودخانه زایندهرود سبب تأمین آب باریکهای برای تالاب بینالمللی گاوخونی میشود.
,چندی قبل مشاور رئیس سازمان حفاظت محیط زیست کشور نیز اعلام کرده بود خارج شدن تالاب بین المللی گاوخونی از لیست بین المللی بودن در مقابل از دست رفتن این تالاب مساله ای نیست چرا که با از بین رفتن این تالاب این اکوسیستم و حیات زیستی، حیوانی و گیاهی این تالاب نیز از بین می رود.
,مدیرکل سازمان محیط زیست استان اصفهان نیزمعتقد است گاوخونی به یک تالاب خشک و منبع تولید ریزگردهای داخلی در استان و منطقه تبدیل شده است .
,کیومرث کلانتری می افزاید: با توجه به اینکه جاری شدن آب در رودخانه زاینده رود باعث حفظ اکوسیستم تالاب بین المللی گاوخونی می شود، تامین حقابه آب تالاب گاوخونی یک سهمیه اجتناب ناپذیر برای حفظ محیط زیست استان است.
,وی معتقد است تالاب بین المللی گاو خونی یک اکوسیستم منحصر بفرد در منطقه است و همه مردم ومسؤولان استان اصفهان باید برای حفظ این تالاب تلاش کنند تا حداقل نیاز آب برای حفظ حیات تالاب تامین شود.
,مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان هم با تایید قرار گرفتن تالاب بین المللی گاوخونی در فهرست قرمز کنوانسیون بین المللی رامسر گفت: قرار گرفتن این تالاب در این فهرست یک هشدار بین المللی است و باید برای نجات آن عزم و اراده ملی صورت گیرد.
,کیومرث کلانتری ندادن حقابه محیط زیست و تالاب گاوخونی استان اصفهان را یکی از دلایل اصلی این اخطارها عنوان کرد و افزود: باید در نظر داشته باشیم که اصفهان چندین سال است که از پدیده طبیعی خشکسالی رنج می برد. وی اظهار داشت: برای کارشناسان بینالمللی تخریبهای طبیعی و انسانی زیستگاههای حیوانات از اهمیت زیادی برخوردار بوده و در دادن اخطارهای بین المللی به شرایط منطقهای هم توجه میشود.
,وی درباره فرصت پنج ساله داده شده به تالاب گاوخونی تصریح می کند: تالاب ها به صورت دائمی در این فهرست قرار نمی گیرند بلکه با بهبود شرایط از آن خارج می شوند.
,مدیرکل حفاظت محیط زیست استان اصفهان با اشاره به عزم جدی دولت یازدهم برای حفظ عرصههای طبیعی ابراز امیدواری کرد که حفاظت از تالاب ها و ازجمله تالاب بین المللی گاو خونی در دستور کار هیات دولت قرار گیرد.
,
, , اهمیت تالاب گاو خونی
,تالاب گاوخونی به لحاظ شرایط جغرافیایی زیست محیطی و سه فاکتور هیدرولوژیکی ، بیولوژیکی و اکولوژیکی از نادرترین و کمیاب ترین تالاب های کره زمین است و علاوه بر آن در محدوده تالاب ( شهر ورزنه و بخش بن رود ) آثار باستانی فراوانی مانند قلعه خرگوشی ، ارگ قورتان ( دومین ارگ ایران از لحاظ وسعت پس از ارگ ویران شده بم ) ، کاروانسراهای عباسی ، آسیاب های آبی ، مسجد جامع بزرگ شهر ورزنه و مساجد تاریخی دیگر و پلهای تاریخی وجود دارد که حائز اهمیت است .
,در ۳۰ کیلومتری تالاب ، شهر ورزنه قرار دارد که آن را سفیدترین شهر ایران معرفی می کنند چرا که اولین چیزی که توجه هر رهگذری را جلب می کند زنان و دختران چادر سفیدی هستند که به جای پوشیدن چادر سیاه متداول ، چادری به رنگ کاملا سفید به سر میکنند .
,برخی معتقدند پوشیدن چادر سفید به خاطر مقابله با گرمای شدید تابستانی در این نقطه کویری است، عقیده برخی نیز بر این است که چون از زمان های گذشته ورزنه محل کشاورزی و کشت محصولاتی چون پنبه بوده است امکان تهیه چادر سفید از نخ آن به راحتی میسر بوده است .
,تپه های شنهای روان نیز به فاصله کمی در نزدیکی ورزنه و جنوب تالاب قرار دارد که به “شهرسبا ” معروف است .
,سکوت گاوخونی در انتظار اقدام مسؤولان
,از تالاب بینالمللی گاوخونی در حال حاضر تنها شورهزاری برجای ماندهاست و در زیر نور خورشید، درخشش بلورهای نمک که تا خط افق ادامه دارد جایگزین تصویر کوه سیاه در آب تالاب و پرواز پرندههای مهاجر و وحشی شدهاست.
,فتیله زندگی گاوخونی سالها پیش پایین کشیده شد و حالا دیگر نه صدای پای جنبنده ای و نه پرواز بالنده ای سکوت غمبار این روزهایش را می شکند. دست زاینده رود کوتاه شده وفریاد رسی نیست. تالابی که در پنجه نیستی گرفتار آمده در جوار کوه سیاه گرم کار مرگ است. خاک شور این حوالی حالا از لاشه گاوخونی سر برآورده، بیابان بیش از پیش پایش به تالاب مرده دراز شده، چشم ما تا دوردستها میدود به دنبال آب، گه گاه سراب بارقه امیدی می شود، راه می سپاریم، اما سراب پایانی ندارد.
,دیدار از گاوخونی از غربت غمبار میراث طبیعی ایران را بیشتر نمایان می کند، تالاب بخت برگشته اکنون آرام و بی صدا راه نیستی پیش گرفته است.
,مرگ خاموش تالاب، میزبان چشمان مبهوتی خواهد بود که ناباورانه مرگ زاینده رود را به نظاره ایستاده و فریاد نجاتش هم از سکوت شرمنده تر است.
,حالا مردم منتظر پروژه های انتقال آبی هستند که زاینده رود را پرآب کند و نفس دوباره بر گاوخونی بدمد؛ به امید آن روز …
,-----------------------------------------
,انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه