کارشناس ارشد توسعه؛
توسعه یافته ترین کشورهای جهان و جایگاه ایران
نگارنده این مطلب با تعاریفی از توسعه و شاخص های توسعه یافتگی و مقایسه کشورهای مختلف از لحاظ میزان توسعه یافتگی به دنبال تعیین میزان توسعه ایران و راهکار های رشد و توسعه کشور می باشد.[
شبکه اطلاع رسانی راه دانا،/حسن اسعدی خوب:توسعه چیست؟ باید گفت به تعداد صاحبنظران و اندیشمندان رشته توسعه، تعریف از توسعه شده است. یک تعریف کلی از توسعه که اغلب اتفادق نظر دارند این چنین است: «توسعه یعنی رشد و پیشرفت در چهار زمینه اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و زیست محیطی».
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, /حسن اسعدی خوب:, حسن اسعدی خوب:, توسعه چیست؟, توسعه چیست؟,,
مفهوم کلی توسعه، یعنی زندگی بهتر، بهبود درآمد، کاهش فقر و بیکاری و نابرابری، دگرگونی در ساختارهای نهادی، اقتصادی، اجتماعی، اداری و تفکر و نظر مردم یا پیشرفت مستمر یک جامعه به سوی زندگی بهتر. اگر بخواهیم به صورت جزیی تعریف کنیم: آزادی سیاسی، عدالت اجتماعی، کاهش فقر، افزایش درآمد و اشتغال و نوآوری، افزایش ثروت، کاهش فقر و نابرابری، مردم سالاری، امنیت، رعایت حقوق نسلهای حاضر و آینده، افزایش کیفیت زندگی و دسترسی به خدمات و امکانات، افزایش سطح فرهنگ، بهداشت و آموزش. حفظ محیط زیست.
,,
بحث توسعه بعد از جنگ جهانی دوم، یعنی دهه 1950 میلادی (1330) مطرح گردید و البته انقلاب صنعتی در قرن هیجدهم نقطه عطفی در شکاف و طبقه بندی بین کشورهای جهان گردید. اساس توسعه هم علم و دانش بود.
, اساس توسعه هم علم و دانش بود., اساس توسعه هم علم و دانش بود.,,
بعد از جنگ جهانی دوم کشورهای جهان به دو دسته شمال و جنوب، یا توسعه یافته و توسعهنیافته، یا غرب و شرق، یا صنعتی و کشاورزی، مدرن و سنتی یا کشورهای جهان اول و جهان سوم تقسیم شدند. در این نوشتار مجال آن نیست که به طور کامل ریشه های عقب ماندگی کشورهای جهان سوم را بررسی نماییم.
,,
ابتدا توسعه یافته ترین و محروم ترین کشورهای جهان را معرفی می نماییم تا ویژگی های این کشورها را بررسی نماییم. سازمان ملل از سال 1990 میلادی (مطابق با 1370 شمسی) براساس چند شاخص درآمد سرانه ، بهداشت و آموزش کشورهای جهان را رتبه بندی میکند. این گزارش هرساله توسط سایت گزارش توسعه انسانی (Human Development Report) منتشر میشود.
, Human Development Report,,
در این رده بندی کشورهای جهان به سه دسته1- توسعه یافته،2- درحال توسعه و 3- توسعه نیافته یا جهان سوم دسته بندی می شوند. کشورهای 1- نروژ، 2- استرالیا،3- آمریکا، 4- هلند،5- نیوزلند، 6-کانادا، 7-آلمان، 8-ایرلند، 9-سوئیس، 10- سوئد در رتبه یک تا ده قرار دارند. کشورهای ژاپن، کره جنوبی، هنگ کنگ، ایسلند، دانمارک، بلژیک، اسرائیل، فرانسه، اتریش، ایتالیا و انگلستان در ردههای بعدی قرار دارند. کشورهایی مانند فنلاند و سنگاپور، اسلونی و امارت هم موقعیت بسیار خوبی دارند. باید یادآوری نمود که موقعیت این کشورها بسیار بهم نزدیک است و اختلاف چندانی باهم ندارند. به طور مثال میزان باسوادی در همه این کشورها به غیر از کشور امارت بالای 97 درصد و درکشورهایی مانند ژاپن و آمریکا و کانادا، میزان باسوادی 99 درصد میباشد. از نظر جغرافیایی کشورهای جهان به چند قاره آسیا، اروپا، آمریکای شمالی و جنوبی و آفریقا و اقیانوسه تقسیم میشوند. در کل به کشورهای اروپایی و آمریکایی، غرب گفته میشود و اغلب این کشورها توسعهیافته هستند. همچنین کشورهای اروپایی از نظر اقتصادی، رفاهی، بهداشتی، آموزشی و دسترسی به خدمات و امکانات در سطح بالایی قرار دارند و بسیار توسعهیافته میباشند. کشورهایی آسیایی هم به دو دسته تقسیم میگردند. 1- کشورهای شرق مانند (ژاپن، کره جنوبی، سنگاپور، هنگ کنگ، تایلند، مالزی). 2- کشورهای غرب آسیا مانند ایران، عربستان، قطر، امارات، لبنان، افغانستان، پاکستان، عراق و غیره... وضعیت کشورهای بلوک شرق بسیار بهتر از کشورهای غرب آسیا است و کشورهای شرقی از نظر صنعت و کشاورزی و تکنولوژی و ثروت بسیار فراتر از کشورهای غرب آسیا هستند. به طور مثال کشور ژاپن سومین اقتصاد برتر دنیا است و 99 درصد مردم این کشور باسواد و امید به زندگی(میانگین عمر در این کشور) 83 سال است که رتبه اول جهان میباشد. وضعیت کشور ایران بعد از انقلاب سال 57 در شاخصهای آموزش و بهداشت پیشرفت خوبی داشته است و ایران در بین کشورهای درحال توسعه و روبه توسعه یافتگی می باشد و رتبه ایران 76 جهان بوده است.
, , , 1- کشورهای شرق, 1- کشورهای شرق, 2- کشورهای غرب آسیا, 2- کشورهای غرب آسیا, ایران در بین کشورهای درحال توسعه و روبه توسعه یافتگی می باشد, ایران در بین کشورهای درحال توسعه و روبه توسعه یافتگی می باشد, ایران 76,,
اگر بخواهیم وضعیت ایران را با چند کشور مقایسه نماییم باید کشورهایی مانند ترکیه، برزیل، مکزیک، آرژانتین، چین، آذربایجان، روسیه، لبنان، اکراین، عمان، اکوادور، مصر، تونس و کلمبیا را مثال زد و موقعیت ایران مانند کشورهای نامبرده میباشد.
,,
بعضی فکر میکنند توسعه، یعنی ثروت. مثلا کشور قطر دارای ثروت بسیار زیادی میباشد، ولی ثروت به تنهایی کافی نیست و باید فرهنگ، بهداشت، خدمات، زیرساختها، آموزش، قانونمداری، آزادی بیان وسیاسی، احترام به حقوق زنان، کاهش فقر و نابرابری را حساب کرد و شاید کشور قطر با کشورهایی مثل سوئیس و نروژ و آلمان، نیم قرن فاصله داشته باشد و شکاف عمیقی بین کشور قطر با کشورهای اروپایی وجود دارد. امید به زندگی در کشور ایران 72 سال، میزان باسوادی 80 درصد و میانگین سال تحصیل در بین ایرانیان حدود 5/7 سال میباشد. درآمد سرانه هم حدود 12 هزار دلار آمریکا بوده است. ایران از نظر میزان ثروت در رتبه 18 جهان قرار دارد، ولی از نظر تورم در رتبه 161 جهان قرار گرفته است، در شاخص هایی مانند بیکاری و نابرابری و سطح تکنولوژی هم جایگاه مناسبی ندارد. اغلب کشورهای آفریقایی و غرب آسیا از شرایط بسیار اسفناک و ضعیفی رنج میبرند. کشورهایی مانند عراق، افغانستان، پاکستان، نیجریه، غنا، هند، ویتنام، اندونزی، کنگو، کنیا، بنگلادش، آنگولا، سنگال، یمن، سودان، سومالی، چاد و نیجر محرومترین کشورهای جهان و به اصطلاحی دیگر در بین کشورهای جهان سوم قرار دارند. وضعیت بهداشتی و آموزشی و تکنولوژی در این کشورها در سطح بسیار پایین قرار دارد. مثلا در بعضی از کشورهایی آفریقایی میزان باسوادی کل کمتر از 50 درصد و میزان باسوادی زنان حتی پایینتر از 30 درصد میباشد و وضعیت بهداشتی نامناسبی دارند. بیماریهای واگیردار و عمومی، جنگ، فقر، نابرابری، بیکاری، سطح پایین درآمد، ناامنی، دیکتاتوری و استبداد، محرومیت، در این کشورها رواج دارد. در ادامه فهرستی از کشورهای توسعه یافته و توسعه نیافته در قالب یک جدول ارائه شده است تا شکاف بین کشورهای توسعه یافته و محروم در چند شاخص مشخص گردد.
,,
,
|
نام کشور |
جمعیت به میلیون |
تولید ناخالص ملی میلیارد دلار |
متوسط سال تحصیلی بزرگسالان |
تورم به درصد |
امید به زندگی (میانگین عمر) |
درآمد سرانه (به دلار آمریکا) |
رتبه توسعه یافتگی یا جایگاه در جهان |
|
افغانستان |
37 |
25 |
3.1 |
11 |
49.1 |
600 |
175 |
|
بنگلادش |
160 |
115 |
4.8 |
7/10 |
69.2 |
1700 |
147 |
|
هند |
1200 |
1700 |
4.4 |
8/6 |
65.8 |
3500 |
136 |
|
پاکستان |
190 |
215 |
4.9 |
14 |
65.7 |
3000 |
146 |
|
اندونزی |
250 |
850 |
5.8 |
7/5 |
69.8 |
5000 |
121 |
|
آنگولا |
20 |
115 |
4.7 |
11 |
51.5 |
3500 |
148 |
|
نیجریه |
170 |
250 |
5.2 |
21 |
52.3 |
2600 |
153 |
|
غنا |
25 |
45 |
7 |
17 |
64.6 |
1500 |
135 |
|
مصر |
84 |
500 |
6.4 |
13 |
73.5 |
4500 |
112 |
|
چین |
1350 |
7500 |
7.5 |
4/5 |
73.7 |
8500 |
101 |
|
ترکیه |
80 |
780 |
6.5 |
8/7 |
74.2 |
14600 |
90 |
|
برزیل |
206 |
2500 |
7.2 |
7 |
73.8 |
11000 |
85 |
|
ایران |
78 |
600 |
7.8 |
22 |
73.2 |
12000 |
76 |
|
روسیه |
140 |
1900 |
11.7 |
9/8 |
69.1 |
17000 |
55 |
|
آرژانتین |
43 |
460 |
9.3 |
20 |
76.1 |
18000 |
45 |
|
مالزی |
29 |
300 |
9.5 |
3/3 |
74.5 |
16000 |
64 |
|
کره جنوبی |
50 |
1600 |
11.6 |
2/4 |
80.7 |
32000 |
12 |
|
ژاپن |
127 |
5900 |
11.7 |
5/0 |
83.6 |
36000 |
10 |
|
فرانسه |
65 |
2800 |
10.6 |
9/1 |
81.7 |
35000 |
20 |
|
آلمان |
82 |
3600 |
12.2 |
2 |
80.6 |
39000 |
5 |
|
انگلیس |
63 |
2500 |
9.4 |
8/2 |
80.3 |
36000 |
26 |
|
کانادا |
34 |
1750 |
12.3 |
5/1 |
81.1 |
40300 |
11 |
|
آمریکا |
315 |
16000 |
11.1 |
3 |
79 |
50000 |
3 |
|
استرالیا |
23 |
1500 |
12 |
3 |
82 |
49000 |
2 |
|
هلند
|
17 |
900 |
3/11 |
3/2 |
81 |
55000 |
2 |
نام کشور
جمعیت به میلیون
تولید ناخالص ملی میلیارد دلار
متوسط سال تحصیلی بزرگسالان
تورم به درصد
امید به زندگی (میانگین عمر)
درآمد سرانه (به دلار آمریکا)
رتبه توسعه یافتگی یا جایگاه در جهان
افغانستان
37
25
3.1
11
49.1
600
175
بنگلادش
160
115
4.8
7/10
69.2
1700
147
هند
1200
1700
4.4
8/6
65.8
3500
136
پاکستان
190
215
4.9
14
65.7
3000
146
اندونزی
250
850
5.8
7/5
69.8
5000
121
آنگولا
20
115
4.7
11
51.5
3500
148
نیجریه
170
250
5.2
21
52.3
2600
153
غنا
25
45
7
17
64.6
1500
135
مصر
84
500
6.4
13
73.5
4500
112
چین
1350
7500
7.5
4/5
73.7
8500
101
ترکیه
80
780
6.5
8/7
74.2
14600
90
برزیل
206
2500
7.2
7
73.8
11000
85
ایران
78
600
7.8
22
73.2
12000
76
روسیه
140
1900
11.7
9/8
69.1
17000
55
آرژانتین
43
460
9.3
20
76.1
18000
45
مالزی
29
300
9.5
3/3
74.5
16000
64
کره جنوبی
50
1600
11.6
2/4
80.7
32000
12
ژاپن
127
5900
11.7
5/0
83.6
36000
10
فرانسه
65
2800
10.6
9/1
81.7
35000
20
آلمان
82
3600
12.2
2
80.6
39000
5
انگلیس
63
2500
9.4
8/2
80.3
36000
26
کانادا
34
1750
12.3
5/1
81.1
40300
11
آمریکا
315
16000
11.1
3
79
50000
3
استرالیا
23
1500
12
3
82
49000
2
هلند
17
900
3/11
3/2
81
55000
2
نام کشور
جمعیت به میلیون
تولید ناخالص ملی میلیارد دلار
متوسط سال تحصیلی بزرگسالان
تورم به درصد
امید به زندگی (میانگین عمر)
درآمد سرانه (به دلار آمریکا)
رتبه توسعه یافتگی یا جایگاه در جهان
نام کشور
نام کشور
, نام کشور,جمعیت به میلیون
جمعیت به میلیون
, جمعیت به میلیون,تولید ناخالص ملی میلیارد دلار
تولید ناخالص ملی میلیارد دلار
, تولید ناخالص ملی میلیارد دلار,متوسط سال تحصیلی بزرگسالان
متوسط سال تحصیلی بزرگسالان
, متوسط سال تحصیلی بزرگسالان,تورم به درصد
تورم به درصد
, تورم به درصد,امید به زندگی (میانگین عمر)
امید به زندگی (میانگین عمر)
, امید به زندگی , (میانگین عمر),درآمد سرانه (به دلار آمریکا)
درآمد سرانه (به دلار آمریکا)
, درآمد سرانه (به دلار آمریکا),رتبه توسعه یافتگی یا جایگاه در جهان
رتبه توسعه یافتگی یا جایگاه در جهان
, رتبه توسعه یافتگی یا جایگاه در جهان,افغانستان
37
25
3.1
11
49.1
600
175
افغانستان
افغانستان
, افغانستان,37
37
,25
25
,3.1
3.1
,11
11
, 11,49.1
49.1
,600
600
,175
175
,بنگلادش
160
115
4.8
7/10
69.2
1700
147
بنگلادش
بنگلادش
, بنگلادش,160
160
,115
115
,4.8
4.8
,7/10
7/10
, 7/10,69.2
69.2
,1700
1700
,147
147
,هند
1200
1700
4.4
8/6
65.8
3500
136
هند
هند
, هند,1200
1200
,1700
1700
,4.4
4.4
,8/6
8/6
, 8/6,65.8
65.8
,3500
3500
,136
136
,پاکستان
190
215
4.9
14
65.7
3000
146
پاکستان
پاکستان
, پاکستان,190
190
,215
215
,4.9
4.9
,14
14
, 14,65.7
65.7
,3000
3000
,146
146
,اندونزی
250
850
5.8
7/5
69.8
5000
121
اندونزی
اندونزی
, اندونزی,250
250
,850
850
,5.8
5.8
,7/5
7/5
, 7/5,69.8
69.8
,5000
5000
,121
121
,آنگولا
20
115
4.7
11
51.5
3500
148
آنگولا
آنگولا
, آنگولا,20
20
,115
115
,4.7
4.7
,11
11
, 11,51.5
51.5
,3500
3500
,148
148
,نیجریه
170
250
5.2
21
52.3
2600
153
نیجریه
نیجریه
, نیجریه,170
170
,250
250
,5.2
5.2
,21
21
, 21,52.3
52.3
,2600
2600
,153
153
,غنا
25
45
7
17
64.6
1500
135
غنا
غنا
, غنا,25
25
,45
45
,7
7
,17
17
, 17,64.6
64.6
,1500
1500
,135
135
,مصر
84
500
6.4
13
73.5
4500
112
مصر
مصر
, مصر,84
84
,500
500
,6.4
6.4
,13
13
, 13,73.5
73.5
,4500
4500
,112
112
,چین
1350
7500
7.5
4/5
73.7
8500
101
چین
چین
, چین,1350
1350
,7500
7500
,7.5
7.5
,4/5
4/5
, 4/5,73.7
73.7
,8500
8500
,101
101
,ترکیه
80
780
6.5
8/7
74.2
14600
90
ترکیه
ترکیه
, ترکیه,80
80
,780
780
,6.5
6.5
,8/7
8/7
, 8/7,74.2
74.2
,14600
14600
,90
90
,برزیل
206
2500
7.2
7
73.8
11000
85
برزیل
برزیل
, برزیل,206
206
,2500
2500
,7.2
7.2
,7
7
, 7,73.8
73.8
,11000
11000
,85
85
,ایران
78
600
7.8
22
73.2
12000
76
ایران
ایران
, ایران, ایران,78
78
, 78, 78,600
600
, 600, 600,7.8
7.8
, 7.8, 7.8,22
22
, 22, 22,73.2
73.2
, 73.2, 73.2,12000
12000
, 12000, 12000,76
76
, 76, 76,روسیه
140
1900
11.7
9/8
69.1
17000
55
روسیه
روسیه
, روسیه,140
140
,1900
1900
,11.7
11.7
,9/8
9/8
, 9/8,69.1
69.1
,17000
17000
,55
55
,آرژانتین
43
460
9.3
20
76.1
18000
45
آرژانتین
آرژانتین
, آرژانتین,43
43
,460
460
,9.3
9.3
,20
20
, 20,76.1
76.1
,18000
18000
,45
45
,مالزی
29
300
9.5
3/3
74.5
16000
64
مالزی
مالزی
, مالزی,29
29
,300
300
,9.5
9.5
,3/3
3/3
, 3/3,74.5
74.5
,16000
16000
,64
64
,کره جنوبی
50
1600
11.6
2/4
80.7
32000
12
کره جنوبی
کره جنوبی
, کره جنوبی, کره جنوبی,50
50
, 50,1600
1600
, 1600,11.6
11.6
,2/4
2/4
, 2/4, 2/4,80.7
80.7
, 80.7,32000
32000
,12
12
,ژاپن
127
5900
11.7
5/0
83.6
36000
10
ژاپن
ژاپن
, ژاپن, ژاپن,127
127
, 127,5900
5900
, 5900,11.7
11.7
,5/0
5/0
, 5/0 , 5/0 ,83.6
83.6
, 83.6,36000
36000
,10
10
,فرانسه
65
2800
10.6
9/1
81.7
35000
20
فرانسه
فرانسه
, فرانسه, فرانسه,65
65
,2800
2800
,10.6
10.6
,9/1
9/1
, 9/1, 9/1,81.7
81.7
, 81.7,35000
35000
,20
20
,آلمان
82
3600
12.2
2
80.6
39000
5
آلمان
آلمان
, آلمان, آلمان,82
82
,3600
3600
,12.2
12.2
,2
2
, 2, 2,80.6
80.6
, 80.6,39000
39000
,5
5
,انگلیس
63
2500
9.4
8/2
80.3
36000
26
انگلیس
انگلیس
, انگلیس, انگلیس,63
63
, 63,2500
2500
, 2500,9.4
9.4
,8/2
8/2
, 8/2, 8/2,80.3
80.3
, 80.3,36000
36000
,26
26
,کانادا
34
1750
12.3
5/1
81.1
40300
11
کانادا
کانادا
, کانادا, کانادا,34
34
, 34,1750
1750
, 1750,12.3
12.3
,5/1
5/1
, 5/1, 5/1,81.1
81.1
, 81.1,40300
40300
, 40300,11
11
,آمریکا
315
16000
11.1
3
79
50000
3
آمریکا
آمریکا
, آمریکا,315
315
, 315,16000
16000
, 16000,11.1
11.1
, 11.1,3
3
, 3,79
79
, 79,50000
50000
, 50000,3
3
, 3,استرالیا
23
1500
12
3
82
49000
2
استرالیا
استرالیا
, استرالیا,23
23
,1500
1500
,12
12
,3
3
, 3,82
82
,49000
49000
,2
2
,هلند
17
900
3/11
3/2
81
55000
2
هلند
هلند
, هلند,,
,
17
17
,900
900
,3/11
3/11
,3/2
3/2
, 3/2,81
81
,55000
55000
,2
2
,,
منبع: UNDP, HDR, 2012
, UNDP, HDR, 2012,همانطور که اطلاعات داخل جدول نشان میدهد، کشورهایی توسعه یافته مانند آمریکا، انگلیس، کانادا، آلمان، ژاپن، هلند و غیره از نظر شاخصهایی مانند درآمد سرانه، امید به زندگی و آموزش در وضعیت بسیار مناسبی برخوردار میباشند. تولید ناخالص ملی، یعنی مجموع ارزش خدمات و فعالیت و تولیدات مردم یک کشور در طول سال. کشور هلند یا استرالیا که حدود 20 میلیون نفر جمعیت دارند، چند برابر کشورهایی آفریقایی و کشورهایی جهان سوم مانند افغانستان، پاکستان، آنگولا و غیره تولید ناخالص ملی دارند و میبینیم که درآمد سرانه یک فرد هلندی یا آمریکایی تقریبا صد برابر یک فرد افغانستانی است. آمریکا به تنهایی یک چهارم اقتصاد دنیا را در اختیار دارد. میزان تورم در کشورهای توسعه یافته بسیار پایین و کمتر از 3 درصد، متوسط سال تحصیلی بزرگسالان بالای 10 سال و امید به زندگی در اغلب کشورهای توسعه یافته بیش از 80 سال و درآمد سرانه هم بالای 30 هزار دلار می باشد.
,,
ویژگی های مشترک کشورهای جهان سوم و درحال توسعه
, ویژگی های مشترک کشورهای جهان سوم و درحال توسعه,دانشمندان اقتصاد و توسعه، جامعه شناسان، تاریخ دانان و سایر اندیشمندان نتواستند ریشه اصلی عقب ماندگی و نقطه اشتراک کشورهای جهان سوم و درحال توسعه را تعیین نمایند. همانطور که آمار نشان داد، تعداد جمعیت یا موقعیت جغرافیایی ارتباطی چندانی با سطح توسعه یافتگی یک کشور ندارد.
, .,,
مایکل تودارو یکی از نظریه پردازان معروف توسعه، در کتاب معروف خود «توسعه اقتصادی در کشورهای درحال توسعه»، ویژگی مشترک کشورهای توسعه نیافته و درحال توسعه را در چند عامل خلاصه نمود.
, .,,
1- پایین بودن سطح زندگی (فقر، کمبود مسکن، فقر بهداشتی، نرخ مرگ و میر بالا، پایین بودن امید به زندگی در هنگام تولد، پایین بودن بازدهی کار، ناامیدی و رنج) اغلب کشورهای عربی و آفریقایی دارای نرخ رشدی بالای 3 درصد هستند، اما در تمام کشورهای اروپایی و ژاپن و آمریکا و کانادا نرخ رشد جمعیت کمتر از یک است.
, 1- پایین بودن سطح زندگی ,,
2- پایین بودن سطح سواد. 3- پایین بودن سطح بهداشت عمومی و بالا بودن نرخ رشد جمعیت(سوء تغذیه، آب آشامیدنی، تسهیلات بهداشتی، مرگ و میر کودکان، محرومیت روستاییان، میزان کالری مصرفی). 4- فقر عمومی و پایین بودن سطح درآمد سرانه.
, .,,
5- غالب بودن بخش کشاورزی در این کشورهاو صادرات مواد به شکل خام. 6- بیکاری و کم کاری. مایکل تودارو اعتقاد دارد که در این کشورها کمکاری و کارهای بیارزش و با بازدهی پایین صورت میگیرد.
,,
7- موانع فرهنگی. 8- حکومتهای استبدادی و عدم ثبات سیاسی. 8 – نابرابری و عدم عدالت اجتماعی. 9- کشورهای آفریقایی و آسیا روزگاری مستعمره کشورهای اروپایی به خصوص بریتانیا، فرانسه، بلژیک و هلند و پرتغال بودند. 10- کشاورزی سنتی: در کشورهای جهان سوم کشاورزی به شیوه سنتی و غیرتجاری صورت می گیرد. مثلا میزان بهره وری یک کشاورزی هلندی یا آمریکایی یا فرانسوی تقریبا 50 برابر یک کشاورز آسیایی یا آفریقایی است. آمریکا کمتر از نیم درصد کشاورزان جهان را تشکیل می دهد، اما حدود 16 درصد از غذای جهان را به تنهایی تولید میکند.
, مثلا میزان بهره وری یک کشاورزی هلندی یا آمریکایی یا فرانسوی تقریبا 50 برابر یک کشاورز آسیایی یا آفریقایی است. آمریکا کمتر از نیم درصد کشاورزان جهان را تشکیل می دهد، اما حدود 16 درصد از غذای جهان را به تنهایی تولید میکند., مثلا میزان بهره وری یک کشاورزی هلندی یا آمریکایی یا فرانسوی تقریبا 50 برابر یک کشاورز آسیایی یا آفریقایی است. آمریکا کمتر از نیم درصد کشاورزان جهان را تشکیل می دهد، اما حدود 16 درصد از غذای جهان را به تنهایی تولید میکند.,,
11- پایین بودن سطح بهرهوری نیروی کار و تکنولوژی ضعیف. 12- وابستگی و آسیبپذیری در روابط بین المللی.
,,
علل توسعه یافتگی و توسعه نیافتگی از دیدگاه اقتصاد دانان برجسته جهان
, علل توسعه یافتگی و توسعه نیافتگی از دیدگاه اقتصاد دانان برجسته جهان,آدام اسمیت از اولین اقتصادانان کلاسیک در کتاب ثروت ملل علت توسعه اقتصادی یک کشور را ، بازار آزاد و کاهش دخالت دولت در اقتصاد، رقابت، تجارت با سایرکشورها، بهبود زیرساختها و گسترش تکنولوژی و تخصص میداند.
,,
دکتر هاگن، شخصیت فرهنگی، را اصلیترین عامل توسعه اقتصادی میداند.
,,
شوماخر اعتقاد دارد که توسعه با کالای مادی آغاز نمیشود، بلکه با آدمیان و تربیت آنها و با نظم آغاز میشود.
, .,,
روستو دانشمند انگلیسی، عمل توسعه را به پیش بردن علم، تمایل به کاربرد دانش، تمایل به زندگی مادی، برابری و نوآوری میداند.
,,
به طور کلی از نظر دانشمندانی مانند اسمیت، مارکس، لوئیس، انگلس، روستو، میسرا، تودارو، هیرشمن، پل باران، ماکس وبر، میردال، فریدمن و شولتز از جمله شرایط لازم برای توسعه، آموزش، افزایش پسانداز و سرمایهگذاری، رفع موانع فرهنگی، روحیه کارفرمایی و اختیارگرایی به جای جبرگرایی، تغییر عقاید درباره مادیات، حاکم شدن عقل و و خرد و دانش، انگیزه برای بهتر زیستن، بهداشت، تأمین رفاه و امنیت، ثبات سیاسی و اقتصادی، انگیزه برای برتری، احساس مسئولیت برای رستگاری بشریت، روحیه جمعگرایی به جای فردگرایی، میباشند. کسانی مانند مارکس هم معتقدند که مذهب پروتستان که روی خوش به دنیا نشان داد، موجب پیشرفت غرب شد، چون مذهب کاتولیک در خدمت کلیسا بود و همیشه دنیا را نکوهش و سرزنش و مذمت میکردند. دکترعلی شریعتی هم ریشهعقب ماندگی ملل جهان سوم را فقر فرهنگی و استعمار خارجی و استحمار داخلی میدانست. جلال آل احمد هم در کتاب غربزدگی، ریشه مشکلات را مربوط به غارت و چپاول و استعمار کشورهای غرب میداند. در ایران هم صنعت نفت محور اقتصاد قرار گرفت و نتوانست سایر بخشهای کشاورزی و خدمات را به دنبال خود پیش ببرد.
, اسمیت، مارکس، لوئیس، انگلس، روستو، میسرا، تودارو، هیرشمن، پل باران، ماکس وبر، میردال، فریدمن و شولتز , اسمیت, مارکس, لوئیس, انگلس, روستو, میسرا, تودارو, هیرشمن, باران, ماکس وبر،, میردال, فریدمن, شولتز,,
به طور کلی سه نظریه درباره علل عقب ماندگی کشورهای جهان سوم و درحال توسعه وجود دارد:
, به طور کلی سه نظریه درباره علل عقب ماندگی کشورهای جهان سوم و درحال توسعه وجود دارد:,,
1- کسانی که ریشه مشکلات را در درون و مربوط به خود کشورها میدانند.
,,
2- کسانی که علل عقبماندگی را کشورهای غرب و استعمارگر میدانند.
,,
3- کسانی که علل را مربوط به شرایط داخلی و خارجی میدانند.
,,
برای پی بردن به علل عقب ماندگی باید تاریخ و فرهنگ یک ملت را ورق زد و دلایل عقب ماندگی را جستجو کرد.
,,
ان شاءالله در نوشتاری دیگر به علل و ریشه های عقب ماندگی کشورهای درحال توسعه خواهیم پرداخت و راز توسعه یافتگی کشورهای غرب و شرق آسیا را خواهیم شکافت.
,1- تعریف مفاهیم:
, 1- تعریف مفاهیم:, :,2- توسعه: Development
, 2- توسعه: , Development, Development,3- درآمد سرانه: درآمد سرانه عددی است که از تقسیم تولید ناخالص داخلی بر جمعیت یک کشور بدست می آید و چون تولید ناخالص داخلی در برگیرنده ارزش مجموع کالاها و خدماتی است که طی یک دوران معین، معمولاً یک سال، در یک کشور تولید میشود پس معنای سادهتر درآمد سرانه این است که به ازای هر نفر در یک کشور چه میزان درآمد وجود دارد.
, 3- درآمد سرانه: ,,
4- تولید ناخالص داخلی: کل ارزش ریالی محصولات نهایی تولیدشده توسط واحدهای اقتصادی مقیم کشور در دوره زمانی معین ( سالانه یا فصلی ) را تولید ناخالص داخلی مینامند
, 4- تولید ناخالص داخلی: , نهایی,.
, .,5- نکته مهم: لازم به ذکر است که این اطلاعات ارائه شده در جدول از سایت بانک جهانی، سازمان ملل ، صندوق بین المللی پول و کتاب واقعیت های جهان گرفته شد و اگر تناقضی در آمار است به دلیل وجود اختلاف در منبع اطلاعات می باشد.
, 5- نکته مهم: ,,
ادامه دارد.....
, ادامه دارد.....,,
به قلم:حسن اسعدی خوب - کارشناس ارشد توسعه
, به قلم:حسن اسعدی خوب - کارشناس ارشد توسعه, -,,
منبع:آوای ماغر
, منبع:آوای ماغر, آوای ماغر,انتهای پیام/
, انتهای پیام/,]
ارسال دیدگاه