معرق، هم نشینی چشم نواز قطعه های رنگی در دماوند
هنر معرق همان نقش ها و طرح های زیبایی است که از دوربُری و تلفیق چوب های رنگی و سایر مواد مثل چرم، استخوان، فلزات و سنگ روی زمینه چوب یا پلی استر سیاه شکل می گیرد. تاریخ پیدایش این هنر معلوم نیست؛ در واقع کاشی معرق، به نوعی تاریخ تکوینی پیدایش این هنر را مشخص می کند. گنبد سرخ مراغه در زمان ایلخانیان و کاشی کاری های معرق دوره صفویان، حدود تاریخی این هنر را به نوعی نشان می دهد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پایگاه خبری تارود، هنر معرق همان نقش ها و طرح های زیبایی است که از دوربُری و تلفیق چوب های رنگی و سایر مواد مثل چرم، استخوان، فلزات و سنگ روی زمینه چوب یا پلی استر سیاه شکل می گیرد. تاریخ پیدایش این هنر معلوم نیست؛ در واقع کاشی معرق، به نوعی تاریخ تکوینی پیدایش این هنر را مشخص می کند. گنبد سرخ مراغه در زمان ایلخانیان و کاشی کاری های معرق دوره صفویان، حدود تاریخی این هنر را به نوعی نشان می دهد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه خبری تارود, هنر معرق همان نقش ها و طرح های زیبایی است که از دوربُری و تلفیق چوب های رنگی و سایر مواد مثل چرم، استخوان، فلزات و سنگ روی زمینه چوب یا پلی استر سیاه شکل می گیرد. تاریخ پیدایش این هنر معلوم نیست؛ در واقع کاشی معرق، به نوعی تاریخ تکوینی پیدایش این هنر را مشخص می کند. گنبد سرخ مراغه در زمان ایلخانیان و کاشی کاری های معرق دوره صفویان، حدود تاریخی این هنر را به نوعی نشان می دهد.,برای معرفی این هنر و هنرمندان معرق کار، ابتدا سری به مرکز فنی و حرفه ای خواهران می زنیم و نزد استاد آموزش این هنر، هنر منبت و معرق می رویم.
,محبوبه قرائی نسب هستم، دانشجوی رشته صنایع دستی. ترم سوم دوره کاردانی را می گذرانم. معرق کاری را نزد خانم کُندی در سال ۸۱ و در مرکز فنی و حرفه ای آموزش دیدم. مدت ۳ سال هم درتهران نزد آقای علی بهمنی آموزش دوره پیشرفته را پشت سر گذاشتم. اکنون مدت ۴ سال است که در مرکز فنی و حرفه ای رشته معرق را آموزش می دهم.
,مواد اولیه چیست؟ از کجا تهیه می کنید؟
, مواد اولیه چیست؟ از کجا تهیه می کنید؟,عمده مواد چوب است با ۹۰ درصد رنگ طبیعی آن و موادی مانند صدف، فیبر و خاتم هم در کنار چوب در این هنر بکار می رود. چوب ها را بیشتر از شمال کشور تهیه می کنیم. گاهی هم در تهران و در مواردی در دماوند هم مواد اولیه کار معرق منبت و مشبک یافت می شود.
,علاقمندان برای آموزش گیری از کجا شروع کنند؟
, علاقمندان برای آموزش گیری از کجا شروع کنند؟,فراگیران می توانند از طریق مرکز فنی و حرفه ای شروع کنند. چون یک مرکز دولتی است و هزینه ای هم ندارد. خانم ها معمولا در اینجا راحت تر هستند. درجه ۲ معمولا در ۵۵۰ ساعت و درجه ۱ را در ۶۰۰ ساعت می گذرانند. کار با سه لایی و عمود بر، مقدماتی است. مزیت دیگر این کار این است که می توان آن را در خانه هم انجام داد. غیر از آن ساقه گردون، نقاشی روی چوب، سوخت نگاری و رشته های تلفیقی را هم آموزش می دهیم.
,از درآمد و بازار فروش بگویید.
, از درآمد و بازار فروش بگویید.,این کار درآمد ثابتی ندارد. کلاً کار هنری یک کار اداری نیست که بتوان در هر ماه مبلغ معینی را دریافت کرد. گاهی هنرمند یک کار زیبا و فوق العاده را می تواند به مبلغ یک میلیون تومان بفروشد و گاهی در طول یک ماه، تابلو به ارزش دویست هزار تومان هم نتواند بفروشد. بستگی به هنرش دارد و اینکه در کارش چه ابتکارهایی به خرج بدهد.
,برای بازار فروش هم باید گفت که کارآموز پس از یادگیری هنر معرق می تواند کارهای اولیه را به همسایه ها و اقوام و فامیل بفروشد. من خودم اوایل از این طریق خیلی از کارهایم را فروختم. بعداً می تواند از طریق سایت اقدام کند و به صورت پیشرفته و اینترنتی برای کارهایش مشتری پیدا کند. نمایشگاه های صنایع دستی هم برای سفارش گیری مکان خوبی است.
,آیا می توان کار معرق را یک شغل محسوب کرد؟
, آیا می توان کار معرق را یک شغل محسوب کرد؟,به نظر من همه که نمی توانند به دانشگاه بروند و مهندس یا دکتر شوند و از آن طریق شغلی برای خودشان دست و پا کنند. هنر معرق هم برای خودش شغلی می شود، در صورتی که حرفه ای کار کنند و برای کارشان بازار پیدا کنند. بازاریابی بسیار مهم است.
,از خانم قرائی تشکر می کنیم و با راهنمایی ایشان در کنار کارآموزانشان قرار می گیریم.
,,
, , ,
خودتان را به ترتیب معرفی کنید و بفرمایید چرا به مرکز فنی و حرفه ای آمدید؟
, خودتان را به ترتیب معرفی کنید و بفرمایید چرا به مرکز فنی و حرفه ای آمدید؟,عاطفه مرشدی هستم، کارشناس حسابداری. چون به کارهای هنری مخصوصاً چوب و کار با چوب علاقه داشتم. یک دوره دو ماهه آمدم. کار را با اره مویی و برجسته کاری یاد گرفتم. سعی می کنم در دوره های دیگر هم حضور داشته باشم.
,راحله ابراهیم پور هستم. ۲۴ سال سن دارم و صاحب مدرک دیپلم مدیریت خانواده. ما بصورت خانوادگی کار با چوب را دوست داریم. عمویم نجار است. من کارهایش را می دیدم، از چوب خوشم می آید. اگرچه نقاشی من خوب است اما کار با چوب را ترجیح می دهم.
,نجمه کرمانی هستم، لیسانس زیست شناسی. چون خواهرم به مرکز می آمد من هم علاقه مند شدم. دوست دارم در این رشته معروف شوم و شاگردان زیادی هم داشته باشم. استادم خوب درس می دهد و آموزش او راضی کننده است.
,نجردی هستم، دیپلم و خانه دار. من کلاس های دیگر را هم آمده بودم. دوست داشتم معرق کاری را هم بیاموزم. چون معرق احساس نزدیکی به طبیعت را در دل من زنده می کند. انواع چوب ها را در اینجا یاد گرفتم. کارهایی را که زده ام نمی فروشم، با علاقه نگهداری کرده ام.
,نوروزکریمی هستم، کارشناسی مدیریت. ازدوره راهنمایی به این کارها علاقه داشتم. به کانون پرورش فکری کودکان هم می رفتم. وقتی درس هایم سبک تر شد، آمدم اینجا. تقریبا دو سه سال می شود که به فنی و حرفه ای رفت و آمد دارم. چند کار زده ام و احساس می کنم.
,به حدی نرسیده ام که بخواهم کارهایم را بفروشم. شاید باورتان نشود، من این کار را از درس خواندن بیشتر دوست دارم.
,معصومه رستگار، لیسانس حسابداری. ۳ سال است که به اینجا می آیم، علاقه دارم. اگرچه در رشته حسابداری درس خوانده ام و با اعداد و ارقام سروکار دارم. اما کار چوب به من آرامش می دهد. به همه هم سن و سالانم سفارش می کنم به اینجا بیایند و آموزش بگیرند. از یادگیری در اینجا راضی هستم. استاد خوبی داریم و خوب آموزش می دهد.
,زهرا عرب سرهنگی، دانشجوی علوم سیاسی. بخاطر اینکه دایی من منبت کار بوده، کارهایش را می دیدم. کار با چوب به من آرامش می دهد. دوست دارم کار منبت و معرق را به صورت تلفیقی بیاموزم. توصیه می کنم بچه ها بیایند، مشبک و منبت معرق هنر خوبی است و خواهان زیادی دارد.
,از خانم قرائی و کارآموزانش تشکر می کنم. از مرکز فنی و حرفه ای بیرون می آیم. گیلاوند نزد آقای کمال فتاح دماوندی می روم. ایشان سالهاست که معرق را به دوستداران این هنر آموزش می دهند. علاوه بر آن، کار آموزش در زندان را هم به عهده دارند. زندانیان علاقمندی که دوست دارند پس از گذراندن دوره محکومیت، فعالیت مثبتی داشته باشند. ایشان را در کارگاه کوچک و هنری شان ملاقات می کنیم.
,,
, , ,
خودتان را برای خوانندگان ره آورد معرفی کنید.
, خودتان را برای خوانندگان ره آورد معرفی کنید.,کمال فتاح دماوندی هستم، دیپلم علوم انسانی. تقریباً ۱۶ سال است که در رشته معرق فعالیت دارم. بیشتر کار تابلو معرق انجام می دهم و تخته شطرنج و تابلوهای معرق برجسته و معرق منبت را هم در کارهایم می گنجانم. اگرچه اغلب با کار قاب سازی امرار معاش می کنم و همه مرا به عنوان کمال قاب ساز می شناسند.
,این هنر چه سابقه ای دارد و در کجاها انجام می شود؟
, این هنر چه سابقه ای دارد و در کجاها انجام می شود؟,گنبد سرخ مراغه، اولین کار معرق خاتم است. به شکل امروزی آن در سال ۱۳۱۰ توسط اساتیدی مثل احمد رعنا و شهمیرزادی انجام گرفته. در کشورهایی مثل هند و چین هم این هنر رونق دارد. در بین کشورهای آسیایی، بهترین کارها از هنرمندان ایران زمین است. شهرهایی چون شیراز، کرمان و تهران مخصوصاً شهر اصفهان که این هنر در آنجا استادکاران بنامی دارد.
,چه چوب هایی را به کار می برید؟
, چه چوب هایی را به کار می برید؟,انواع چوب ها با رنگ های متنوعی که دارند. برخی از آنها عبارتند از چوب گردو، زرشک، عناب، توت، اقاقیا، کرات، سنجد، تبریزی، اکالیپتوس، چنار، چوب انار، بادام، افرا، عرعر، نارنج، آزاد و …
,معرق کار چه مراحلی را برای خلق اثرش طی می کند؟
, معرق کار چه مراحلی را برای خلق اثرش طی می کند؟,ابتدا طرح را روی تخته سه لایی با چسب فوری می چسبانیم. سپس به اندازه طرح مورد نظر، زیر کار آماده می کنیم (از جنس نئوپان و چندلایی). بعد الگو را طوری از روی خطوط طرح می بریم که به طرح آسیبی نرسد و به قطعات کوچکتری تقسیم شود. بعد قطعات را در کنار هم، بوسیله میخ به زیر کار متصل می کنیم. قطعات الگو را با توجه به طرح و رنگ ها، روی چوب اصلی بریده و الگو را جدا می سازیم. و در نهایت قطعه را به زیرکار می چسبانیم. در مرحله آخر آن را با فرز می سابیم و با رنگ ساده یا پولیستری پوشش می دهیم.
,یک کارآموز چطور باید آموختن را شروع کند؟
, یک کارآموز چطور باید آموختن را شروع کند؟,بصورت استادشاگردی. استاد از برش کاری خطوط صاف شروع می کند و کم کم برش اشعار و آیات را پیشنهاد می دهد. برش تصویر مرحله کاملتری از کار است. بعد از آموزش کار تخت، کارهای برجسته یعنی معرق های منبت شده که یک کار تلفیقی و از نوع پیشرفته آن است آموزش داده می شود.
,این فرآیند چه مدت طول می کشد و چه میزان سرمایه لازم دارد؟
, این فرآیند چه مدت طول می کشد و چه میزان سرمایه لازم دارد؟,بستگی دارد به اینکه کارآموز بخواهد در چه سطحی مهارت بگیرد. در سطح مقدماتی معمولاً به مدت ۳ ماه باید کار کند و در سطح پیشرفته آن باید حداقل دو سال زمان صرف کند. هر چه بیشتر بیاموزد، کتاب بخواند و تمرین بکند، تجربه بیشتری می گیرد. کار را می توان با سرمایه کمی مثلاً یک میلیون تومان شروع کرد. این مبلغ را برای خرید ابزار و چوب هزینه می کنند.
,آیا کارآموزان شما از نظر تعداد به حد مطلوب می رسند؟
, آیا کارآموزان شما از نظر تعداد به حد مطلوب می رسند؟,بله، ما در این کارگاه و زندان علاقمندانی داریم. در طول سال اینجا به ده نفر هم می رسند و در زندان محدودیت جا و منابع داریم. اما اینجا دست ما بازتر است. البته بحث فروش هم در این مورد تاثیرگذار است. چون کارآموزان نمی توانند کار را بفروشند، کمی دلسرد می شوند. دولت باید حمایت کند و باید محلی برای عرضه هنر ایجاد شود.
,مشکل دیگر اینکه همه چوب های مربوط به کار ما در دسترس نیستند. بعضی از چوب ها از پاکستان یا هندوستان می آید. بعضی در منطقه جنوب کشور یا شمال وجود دارند که تهیه آن به سختی انجام می شود.
,از کمال فتاح دماوندی تشکر می کنم. از ایشان اجازه می گیرم که شماره دسترسی به ایشان را در گزارش ثبت کنم؛ ۰۹۱۹۲۰۵۵۰۵۵٫ خدمت دو هنر معرق کار می روم که در خانه مشغول فعالیت هستند. از کارهایشان تصویری تهیه می کنم و مصاحبه مختصری با این دو بزرگوار دارم.
,لطفا خودتان را معرفی کنید. چگونه این هنر را فرا گرفتید؟
, لطفا خودتان را معرفی کنید. چگونه این هنر را فرا گرفتید؟,سودابه قرائی نسب هستم. لیسانس علوم اجتماعی دارم. در معرق نوع چوب به مدت ۱۰ سال است که مشغول فعالیت هستم. کار را پیش خواهرم خانم محبوبه قرائی نسب یاد گرفتم. در ساختمان صنایع دستی به مدت ۶ ماه آموزش دیدم.
,برای کسانی که می خواهند وارد این حرفه شوند چه صحبتی دارید؟
, برای کسانی که می خواهند وارد این حرفه شوند چه صحبتی دارید؟,معمولاً کارآموزان و علاقمندان نباید به عنوان کسب درآمد، وارد این هنر شوند. چون تابلو معرق گران قیمت است و به این خاطر مشتری زیادی ندارد. یعنی هر کس قدرت خرید تابلو معرق را ندارد. اما معرق هنر زیبایی است. انسان با انجامش لذت می برد. من از اینکه از قطعات بیجان، کار یکپارچه را خلق می کنم و طرحی را زنده می سازم، لذت می برم وخوشحال می شوم.
,آموزش هم می دهید؟
, آموزش هم می دهید؟,خیر
,از مشکلات بگویید.
, از مشکلات بگویید.,هزینه تولید تابلو معرق بالاست، مخصوصاً وقتی که می خواهیم آن را رنگ بزنیم. همچنین بعضی ها به نام تابلو معرق یا میز معرق، کارهای بی کیفیت عرضه می کنند. در واقع یک کار هنری نیست. خریدار هم فرقی نمی گذارد، کار این شیادها به ضرر هنرمندان واقعی تمام می شود و بازارشان را می شکند.
,از خانم قرائی نسب تشکر می کنیم. در خدمت هنرمند دیگری هستیم تا حرف های ایشان را بشنویم.
,کبری فاقدی هستم، فوق دیپلم حسابداری. به مدت ده سال است که کار معرق روی چوب را انجام می دهم. به این کار علاقه دارم و توصیه می کنم که همه اگر نخواهند کاری انجام بدهند، حداقل آن را تجربه کنند.
,می توانید چند تا ابزار معرق کاری را نام ببرید؟
, می توانید چند تا ابزار معرق کاری را نام ببرید؟,بله، میز کار و یک قطعه کوچکی که به آن نصب می شود و پیشکار نام دارد. تیغ اره، کمان اره، صابون، چسب چوب و چسب آهن، چسب کاغذی و …
,مشکلات این کار از نظر شما چیست؟
, مشکلات این کار از نظر شما چیست؟,اینکه در منطقه ما رنگ کار قابلی نیست. هر کس کاری را به سرانجام می رساند، نمی داند کجا و چگونه باید آن را رنگ بزند. اینکه مکان عرضه برای کار هنری وجود ندارد. در حالی که جاهای دیدنی مثل چشمه اعلا و جاهای گردشگری دیگر، استعداد آن را دارد که چندین غرفه صنایع دستی در آن ایجاد کرد.
,تاکنون چه کارهای هنری درست کرده اید؟
, تاکنون چه کارهای هنری درست کرده اید؟,آثار زیادی خلق کردم. تابلوهای معرق، تابلونوشته، بیشتر کارهای عروسکی انجام می دهم که مورد توجه فامیل ها قرار گرفته و تعدادی را فروخته ام. مثلاً طرح هفت کوتوله و سفیدبرفی یا دو کودک سرخ پوست که مشغول طبل زدن هستند و کارهایی از این قبیل.
,از خانم فاقدی و همه هنرمندانی که در این گزارش هنر معرق را معرفی کرده اند، نهایت تشکر را دارم و برایشان موفقیت و بهروزی را آرزو می کنم. در پایان گزارش بیان یک نکته لازم می نماید، اینکه بحث آموزش و فروش دست ساخته های معرق و همه هنرهایی که صنعت دست محسوب می شوند با تغییر اوضاع و تغییر سلیقه ها و نگاه ها، باید روزآمد شوند. معمولاً تابلو معرق های یک سطح که کراراً توسط هنرمندان معرق کار خلق می شود چشم ها را سیر کرده و نگاه ها را به سمت خودش نمی کشد. لازم است در کارهای جدید هنرمندان تنوع و تغییر نگاهی بوجود آید تا بلکه رونق پیشین بازار برگردد. اگر بازار کار هنری رونق پیدا کند، می توان روی هنر دست به عنوان یک شغل، حساب ویژه ای باز کرد. به این ترتیب به تعداد آقایان علاقمند هم اضافه می شود و انگیزه ها را برای آموزش گیری بیشتر می کند.
,انتهای پیام/ج
,]
ارسال دیدگاه