سومین جشنواره انگور چی چست؛

جشنواره ای به وسعت و عظمت فرهنگ ارومیه

جشنواره ای به وسعت و عظمت فرهنگ ارومیه
سومین جشنواره انگور ارومیه، جشنی است به وسعت فرهنگ مردمان ارومیه در بحث معیشت و کشاورزی و فرصت بسیار مغتنمی است که نقبی به گذشته پرفروغ خود زده و آئینهای آبا و اجدادی خویش را برای خودمان یادآوری کنیم.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از اروم نیوز، انگور گرچه در ظاهر به عنوان محصولی کشاورزی و در آذربایجان غربی و به ویژه ارومیه به عنوان محصولی استراتژیک محسوب می شود اما این تمام جنبه های این میوه بهشتی را شامل نمی شود.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اروم نیوز,

باغداری انگور، تهیه فراورده های مختلف از آن و همچنین آداب و رسوم شکل یافته از این محصول چندین صدساله و بلکه هزارساله در ارومیه باعث شده که نام و آوازه انگور نه تنها در بحث کشاورزی این شهرستان مطرح شود بلکه در فولکلور و تاریخ این دیار نیز نفود کند.

,

نمی دانم برای چه و چرا؟ اما هر وقت که صحبت از ارومیه ، انگور و تاکستانهایش می شود یاد شعر معروف آشیق قربانی( از شعرای هم عصر با شاه اسماعیل صفوی) می افتم که در وصف ارومیه به انگورش اشاره کرده است:

,

اورمو کروانی نین یوکو اوزومدور
اورمونون یوللاری دوزوم دوزوم دور

,
,

گرچه 500 سال از سروده شدن این شعر در وصف ارومیه می گذرد اما نشان دهنده آن است که در گذشته ارومیه را با انگور می شناخته اند و اصلی ترین بار تجاری که به وسیله کاروانها به اقصی نقاط کشور و منطقه ارسال می شده، انگور بوده است.

,

انگور علاوه بر این شعر که نشانگر و معرف ارومیه در سده های گذشته بوده، در فرهنگ، آداب و رسوم این دیار چنان نفوذ کرده که ناگسستنی است و تعداد زیادی از بایاتی های ارومیه که به عنوان بستر و زیربنای فولکلور آذربایجان محسوب می شوند با این میوه آراسته شده اند:

,

باغلاردا اوزوم قالدی
درمه دیم گؤزوم قالدی
گولوم سنه دئیه سی
بیر کلمه سؤزوم قالدی

,
,
,
,

و یا

,

امامزادا باغلاری
آچیبدیر یارپاقلاری
نذیریم قبول اولسون
یاندیریرم چیراقلاری( در ارومیه به تاکستان انگور باغ می گویند)

,
,
,
,

اینها همه و همه نشان دهنده عمق نفوذ و تأثیر انگور بر معیشت و زندگانی مردمان این دیار است که اگر نمی بود به فرهنگ آنها نیز راه پیدا نمی کرد.

,

از طرفی انگور به عنوان میوه ای بهشتی تنها در فصل برداشت استفاده نمی شود، بلکه بازه زمانی طولانی می توان از محصولات فرعی و فراورده های آن بهره جست.

,

اورموی ها انگور با قورا و مؤویارپاغی( غوره و برگ مو برای دلمه)، آبغوره، دوشاب، میلاخ، کشمش و سبزه هم می شناسند و هرساله با شور و اشتیاق خاصی در پایان فصل برداشت خود را برای آئیینهایی همانند دوشاب پزی و تهیه آن آماده می کنند. آئینهایی که چندین صدساله و خودآن نیز حاصل میراثی هزاران ساله است و در گذشته هایی نه چندان دور جشنهای پرطمطراقی برای شکرگزاری و همچنین شادی برداشت محصول ترتیب می یافت.

,

همچنان که گفته شد در گذشته فصل برداشت انگور، دوشاب پزی و ... با شور و اشتیاق خاصی برگزار می شد اما با ماشینی شدن زندگانی بشر و تغییر و تحولات جامعه انسانی،آئینهای گذشته نیز در ورطه فراموشی قرارگرفته و در سراشیبی نابودی بودند.

,

گرچه تلاشهایی هرچند ضعیف و محدود از طرف افراد حقیقی برای زنده نگه داشتن و یا حداقل ثبت این آئینها انجام می گرفت ولی یقیناً نمی توانست کافی و مثمرثمر باشد. در سالهای گذشته شهرداری ارومیه با اتخاذ رویکردی فرهنگی سعی در زنده نگاه داشتن و یادآوری سنتهای گذشته شهر انگور و تاکستان کرد و ما امروزه شاهد آن هستیم که دیگر فرزندان این دیار حداقل در سطح نمایشگاهی هم شده با گذشته خود احساس غریبی نمی کنند.

,

جشنواره انگور و آن هم سومین دوره اش که اتفاقاً نسبت به سالهای گذشته بسیار درخور شأن ارومیه و فرهنگ متعالی آن است، فرصت بسیار مغتنمی است که نقبی به گذشته پرفروغ خود زده و آئینهای آبا و اجدادی خویش را برای خودمان یادآوری نماییم، چرا که تاریخ و فرهنگ ارومیه با انگور گره خورده و اصلاً آبادانی ارومیه از انگور بوده است و در کتب تاریخی بسیاری بدین مهم اشاره شده است.

,

سومین جشنواره انگور ارومیه، جشنی است به وسعت فرهنگ مردمان ارومیه در بحث معیشت و کشاورزی. در این جشنواره گوشه هایی از وَرَزَن، تهیه دوشاب، میلاخ، عرق گیری از گیاهان معطر، پختن رب گوجه فرنگی، تهیه غذاهای سنتی را به زیبایی هرچه تمامتر که در معرض دید عموم قرار گرفته است را می توان دید. همچنین می توان بزرگ و دانای ایل یعنی آشیقها را ساز بدست و نصحیت و حکمت بر زبان در بطن جشنواره مشاهده کرد، گویی در گذشته سیر می کنی و آشیق با حلاوت سخنش و زیبایی کلامش تو را به صدها سال پیشتر می برد و آتشفشان جوشان دلش را با تو در میان می گذارد و در جایی دیگر بؤیوک توی(دهل و سرنا) این سنت اصیل و محبوب ارومیه ای ها که جشنهایشان را بدون آن برگزار نمی کنند، خودنمایی می کند و انبوه مردمانی که مشتاقانه دور این دو نوازنده جمع شده و هنرنمایی های آنان را تماشا می کنند و با پایان یافتن اجرا با حسرتی ماندگار بر دل صحنه را ترک می کنند.

,

نمادها و سازه های ساخته شده از جمله کند ائوی(خانه روستایی)، قالاخ، چرز، چارداق، منگنه و ... نیز پلی و پیوندی است میان کودکان امروزی با اجداد دیروزی شان که بدانند و بفهمند که گذشته شان چه بوده و پدرانشان چگونه زندگی می کردند. این کار هم از لحاظ اجتماعی و هم از لحاظ روانشناختی برای کودکان آینده این سرزمین مقدس مفید خواهد بود و قطع به یقین نتیجه اینگونه اقدامات فرهنگی مؤثر را در سالهای آینده مشاهده خواهیم کرد و با نسلی روبرو خواهیم بود که با گذشته و آداب و رسوم خویش بیگانه نیستند و حتی سعی بر حفظ آنان خواهند کرد.

,

گفتنی است که در بسیار از کتابهای تاریخی همیشه وقتی از ارومیه نامی برده شده، انگور هم در کنار آن معرفی شده و تاکستانهای آن نمادی از برکت و آبادانی قید شده است.

,

امروزه نیز مسئولان برگزار کننده این جشنواره مهم از لحاظ سیر تاریخی و فرهنگی ارومیه، آغازگر و همچنین ادامه دهنده راهی بسیار پرافتخار هستند که امید است همه با یاری هم بتوانیم شهرمان را در سطح کشوری و حتی جهانی مطرح کنیم و بدین طریق علاوه بر جذب گردشگر برای ارومیه، نام آن را به عنوان شهر انگور ثبت و ماندگار سازیم.

,

قطعاً اینگونه جشنواره ها علاوه بر تأثیر مثبت در اقتصاد و معیشت مردمان منطقه به واسطه حضور گردشگران می تواند مشوقی نیز برای باغداران سخت کوش و زحمت کش باشد و تلنگری بر دولتمردان که ارومیه قطب انگور کشور است و باید صنایع تبدیلی و فراوری گسترده ای در این شهر مستقر شود و امیدواریم که برگزاری چنین جشنواره هایی با معرفی توانمندیهای ارومیه و آذربایجان غربی، این مهم را میسر کند.

,

سخن آخر اینکه امروز ارومیه را باید با انواع انگورش بشناسند از آغ اوزوم، عسگری، خلیلی، گؤی ملیکی، تبرزه، گزن دایی، گلین بارماغی، زهره بیستی گرفته تا گئچی امجگی و کل اتی و قطعاً حسینی، دیزماری، قره شانی، لال بیدانا، موسولو، دسترچین، گرمیان، جیغان، رزقی، ریش بابا، قره اوزوم، فخری، ایریجین، آغ ایریش بابا، مایامؤو، سلطانی، قارا شیره نیز در سالهای آینده با نام ارومیه مشهور و انشاء الله ثبت و ماندگار خواهند شد.

,

انتهای پیام/

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه