بحران شکاف بین نسلی دلایل و راهکارها
آنچه که در فیلم نشان داده می شود با آنچه که واقعیت های جامعه است، متفاوت می باشد و غالب این شبکه ها و فیلم ها، بصورت برنامه ریزی شده و جهت دار پخش می شوند بنابراین در قالب تبلیغات، سرگرمی، کارتن و انیمیشن، سریال و... الگوی خاصی را ترویج می کنند که سبب می شود بسیاری از ارزش های فرهنگی و دینی و حتی قومی، نادیده گرفته شوند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از مُکریان، در زمانه ای زندگی می کنیم که هر نسل که می آید با نسل های قبل تر از خود احساس غربی بیتشری می کند، هر جا که پای درد دل هم نسلهایمان می نشینیم از تفاوت های بیشمار دروان کودکیشان با کودکانشان می گویند. این نسل، نسل رسانه و اینترنت است! جمله ای که بارهای بار از زبان نزدیکان و شاید فرزندانمان شنیده ایم. تفاوت ها به اینجا ختم نمی شود، بنیان های ارزشی هم در حال تغیر هستند، دیگر ارزشهای نسلهای گذشته کم کم دارند برای نسل های جدید به ضد ارزش تبدیل می شوند و ارزهای مورد پسند قاطبه جوانان و نوجوانان عصر حاضر، نا هنجاری و ضد ارزشهای نسل های گذشته بوده و هستند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, مُکریان,از نوع لباس پوشیدن گرفته تا موسیقی و ادبیات گفتاری، احترام به بزرگترها، دلخواسته ها و ایده آلها.
,اختلاف نظر و تفاوت نگرش موجود بین فرزندان و والدین در خانواده ها که بخشی از این اختلاف نظرها به توقعات دو طرف باز می گردد.
,به گفته کارشناسان این توقعات باعث چالش بین دو طرف می شود و این پدیده، عاملی برای ایجاد شکاف بین نسل ها می شود.
,متاسفانه ، سرعت و شتاب جوامع در مسیر توسعه یافتگی، باعث شده که آنچه از آن به عنوان فرهنگ و رسوم یاد می شود، به فراموشی سپرده شود و همین امر منجر به ایجاد شکاف عمیق "بین نسلی" شده است.
,دور افتادن نسل امروز از عقاید و افکار نسل گذشته، پایه های خانواده های سنتی و اصیل را متزلزل کرده و این نکته ای است که جامعه شناسان و اندیشمندان علوم اجتماعی بر آن تاکید نموده و حساسیت خاصی بر روی آن دارند.
,مفهوم شکاف نسلی به چگونگی تداوم فرهنگی یک جامعه از نسلی به نسل دیگر مربوط می شود. اگر در فرایند اجتماعی کردن، فرهنگ یک جامعه تا حد مطلوبی از نسلی به نسل دیگر منتقل شود و بازتولید فرهنگی به نحو احسن صورت گیرد، میزان اشتراک فرهنگی دو نسل بالا می رود، اختلاف فاحشی بین دو نسل بوجود نمی آید، در این صورت تفاهم بین دو نسل قدیم و جدید برقرار می شود و بحران هویتی نیز برای نسل جدید روی نمی دهد. در مقابل اگر فرایند اجتماعی کردن بنا به علل داخلی و خارجی دچار مشکل شود و به طور ناقص انجام گیرد و فرهنگ جامعه در حد مطلوبی به نسل بعد منتقل نشود، تداوم فرهنگی جامعه دچار مشکل می شود و بین نسل جدید و قدیم شکاف می افتد.
,یک کارشناس ارشد مطالعات فرهنگی در این باره می گوید: شکاف نسلی مختص ایران و زمانه ی ما نیست.این مشکل همیشه و همه جا وجود دارد، سرعت تغییرات در جهان، این پدیده را تا حد گسست نسلی خطرناک و حاد کرده است.
,"عزیز زنده باد" معتقد است، شکاف نسلی را نمی توان پدیده ی روزگار نو دانست، اما آنچه که امروز آن را مهمتر جلوه می دهد تغییرات سریع و عمیق آن است. شبکه های ارزشی و متعارض باعث تزلزل عاطفی و عواطف انسانی خانواده نیز می شود و دل انسان ها را از همدیگر دور می کند و خانواده که قرار بوده محل امن و آرامش باشد، تبدیل به مکان جنگ و تعارض می شود و اهمیت موضوع شکاف نسل ها را بیشتر مشخص می کند.
,وی از وجود دو نوع دیدگاه در رابطه با شکافنسلها می گوید و در این باره می افزاید: یکی خوشبینانه و یکی بدبینانه. کسانی که دیدگاه خوشبینانه دارند معتقدند این پدیده به معنای حرکت جامعه بوده و نشان دهنده ی تفاوت و پویایی جامعه است، این گروه می گویند باید کاری کرد که بزرگسالان به سمت جوانان بیایند که به این پدیده«جامعه پذیری بزرگسالان» می گویند و باعث می شود جوانان از بیگانه بودن و غریب بودن از ازمنه ی خود فاصله گرفته و موجب همگرایی و گفت و گو در خانواده نیز می شود. خوشبینان همچنین معتقدند شکاف نسلی اگر وجود داشته باشد، چرخشی است و نباید درباره ی آن نگران بود.
,به عقیده ی وی، اغلب جوانان به خاطر احترام به بزرگتر، قداست پدر و مادر و ساحت خانواده چندان شکاف نسل ها را قبول ندارند، اما آنچه در شکاف نسل ها نمود پیدا می کند این است که دو نسل زبان گفتار و رفتار یکدیگر را متوجه نشده و همین موضوع مشکل ساز می شود. در این مواقع است که ما با پدیده ای به نام«فرزند بیرونی» مواجه می شویم. بدان معنا که فرزندان از شبکه های اجتماعی، رسانه ها و مدرسه تاثیر بیشتری می پذیرند تا از خانواده. در حقیقت جوانان از نظر فیزیکی نزد خانواده ی خود هستند، اما حوادث بیرون را دنبال کرده واز نظر ارزشی به بیرون تعلق دارند.
,"زنده باد" وظیفه ی جامعه شناسان و فعالان حوزه مطالعات فرهنگی را ایجاد انسجام میان نسل ها و به وجود آوردن شرایطی می داند که در آن از افراط جوانان و تفریط بزرگسالان جلوگیری شود. پدر و مادر تغییرات جامعه را بپذیرند، جوانان نیز دچار از خود بیگانگی نشوند و فرهنگ خود را خوار ندانند. ما بایستی جوانان را از طریق مدارس، دانشگاهها و رسانه ها به گونه ای تربیت کنیم که به ایرانی بودن خود افتخار کنند تا بتوانیم به انسجام خوبی در بین نسل ها برسیم.
,تفاوت شکاف بین نسلی با فاصله بین نسلها
, تفاوت شکاف بین نسلی با فاصله بین نسلها,شکاف بین نسل ها با فاصله بین نسل ها فرق می کند. فاصله بین نسل ها وجود داشته است. در گذشته مجبور بودند از یک فرهنگ اصیل و سنتی پیروی کنند و این باعث ایجاد فاصله می شد ولی در حال حاضر از آن فرهنگ اصیل و سنتی فاصله گرفته وبه عقاید مشخص خود رجوع می کنند بنابراین به دلیل تفاوت نسلها دو دیدگاه و دو آرمان ایجاد شده و این باعث شکاف بین آنها شده است.
,به گفته جامعه شناسان شکاف بین نسلها وجود دارد و این امر باید در عرصه های اجتماعی، فرهنگی، اقتصادی، سیاسی، مذهبی مورد بررسی قرار گیرد و پس از علت یابی راهکار ارائه شود .
,"غفور شیخی" دارای دکترای جامعه شناسی است وی در این باره می گوید: نسل امروز با استفاده از امکانات دیجیتالی، ماهواره ای، اینترنتی و تلفن های هوشمند بزرگ شده و می شوند و نسل پیشین با نصیحت و حضور بزرگتر و حداقل امکانات زندگی سروکار داشته اند. این دو سبک بزرگ شدن، دارای تفاوت ها و اختلاف های زیادی هستند. یک گوشی موبایل هوشمند یا یک تبلت، تنها یک دستگاه نیست بلکه با خود هزاران مفهوم و معنی و کارکرد دیگر مثبت و منفی به همراه دارد.
,اینترنت و ماهواره نیز به همان ترتیب دارای اثرات و کارکردهای مختلف هستند. بنابراین نتیجه بزرگ شدن در این دو سبک، دو نسل متفاوت خواهد بود. نسل اول (مثلا والدین 40ساله) از نسل دوم (مثلا فرزندان دختر و پسر 16-17ساله) از نظر تکنیک های جدید زندگی عقب می ماند و این فاصله تبدیل به شکاف می شود. همین فاصله و شکاف سبب می شود تا مفهوم های یکسان و مشترک بین این دو نسل کمتر شوند. مثلاً تعریفی که نسل قبل از احترام، عشق، زن، خدا و... دارد با تعریفی که نسل جدید از این مفاهیم دارند بسیار متفاوت است. وقتی مشترکات کم شوند به آن معناست که بی تفاوتی و اختلاف ها زیاد می شوند. در نتیجه عدم درک متقابل و عدم تفاهم به وجود می آید که منجر به نوعی بیگانگی با چاشنی بی خیالی و برچسب نفهمی می شود.
,پدر و مادر (نماینده نسل قبل) برایشان قابل هضم و حل نیست که دخترشان با پسری رابطه دوستی داشته باشد اما برای رابطه پسرشان با دخترهای مردم چندان واکنشی نشان نمی دهند. دختر و پسر(نماینده نسل جدید) برایشان قابل هضم و حل نیست که والدینشان به نحوه پوشش و آرایش و نوع دوستان و رفت و آمدشان گیر دهند و بازخواست نمایند.
,پدری، غصه دخترش را می بیند اما غرورش اجازه نمی دهد سر صحبت را با او باز کند و راهنماییش کند. مادر، توصیه هایی به دختر تحصیل کرده اش می کند که بختش باز شود که دختر را به تمسخر و خنده وا می دارد. تمامی این موارد نشان از شکاف نسلی و اختلاف نظر والدین و فرزندان دارد که در بسیاری از وضعیت ها تبدیل به دلخوری و ایجاد مشکل و حتی آسیب و فرار از خانه و اقدام به خودکشی و نزاع خانوادگی می گردد.
,از منظر این مدرس دانشگاه، مهم ترین عوامل موثر و مرتبط بر بروز این مشکلات خانوادگی والدین با فرزندان یا فرزندان با همدیگر عبارت اند از:
,-الگوگزینی از ماهواره: آنچه که در فیلم نشان داده می شود با آنچه که واقعیت های جامعه است، متفاوت می باشد و غالب این شبکه ها و فیلم ها، بصورت برنامه ریزی شده و جهت دار پخش می شوند بنابراین در قالب تبلیغات، سرگرمی، کارتن و انیمیشن، سریال و... الگوی خاصی را ترویج می کنند که سبب می شود بسیاری از ارزش های فرهنگی و دینی و حتی قومی، نادیده گرفته شوند و برای فرزندان نوعی کهنه پرستی و سنتی گرایی تلقی شود در حالی که برای والدین، اصول لازم الاجرا هستند. مثلا نوع پوشش در خانه و معاشرت با مهمانان.
, -الگوگزینی از ماهواره: ,- به روز نبودن والدین و بزرگترها: بزرگترها مسئول و موظف اند که خود را با دانش روز مجهز کنند و از تحجر و پوسیدگی ذهنی و بسته بودن افکارشان جلوگیری کنند و با فرزندان و کوچک ترها توان بحث و گفتگو و استدلال داشته باشند تا همچنان ابهت و مشروعیت خود را در راستای تعلیم و تربیت فرزندان حفظ و تقویت نمایند. غالباً شنیده می شود که فرزندان در هنگام عصبانیت به والدین خود می گویند:« تو اینو نمی فهمی، تو هنوز توو روستایی، اینی که می گی مال هزارسال پیشه و...»
, - به روز نبودن والدین و بزرگترها: ,- کمبود مراکز آموزشی- تفریحی: فرزندان نیاز به یادگیری مهارت های جدید (مثل دوست یابی، تصمیم گیری) و تحلیل مسائل ویافتن پرسش های ذهنی شان (در مورد خود، خدا، زندگی، عشق، دنیا و...) دارند تا به انحراف کشیده نشوند و انرژی ها و هیجانات شان تخلیه گردد و راضی و خرسند باشند اما متاسفانه این امکانات وجود مراکز آموزشی، تفریحی، پاسخ به سوالات، رفع شبهات، راهنمایی و ارشاد، مشاوره های روان پزشکی و... یا وجود ندارند یا بسیار کم اند در نتیجه فرزندان به سمت پرخاشگری، انزواطلبی و کم امیدی پیش می روند و در رفتار و تعامل با اعضای خانواده ای که چندان به آن افتخار نمی کند، دچار تنش می شود.
, - کمبود مراکز آموزشی- تفریحی: ,"شیخی" در اینباره پیشنهاد می دهد که کلاس های آموزشی سازمان تبلیغات اسلامی، کانون بانوان فرمانداری و فوق برنامه آموزش و پرورش و کمیته فرهنگی سپاه همسو و هم افزا گردند تا متناسب با نیازهای جامعه بوکانی، اثربخشی آنها مضاعف و تعمیق گردد.
,این جامعه شناس بوکانی ضمن تاکید بر جایگاه علمای دین می گوید: روحانیت معزز مساجد به اهتمام مرکز بزرگ اسلامی، به علوم رسانه ای روز مجهز گردند تا بتوانند به والدین آموزش دهند، توصیه های لازم را گوشزد نمایند و متذکر شوند که خانواده ها در برابر هر نوآوری و تغییری بر سنت های نه چندان مهم و ضروری پافشاری نکنند و تاکید و کنترل و نظارت آگاهانه تری بر ماهواره و مصرف اینترنت در خانواده داشته باشند.
,کارگروهی با هماهنگی شورای حل اختلاف، دادگستری و مشاورنیروی انتظامی و متخصصان حوزه علوم تربیتی و جامعه شناسی و روان شناسی تشکیل گردد و پرونده های مربوط به مشکلات خانوادگی را تحلیل محتوا و تحلیل ثانویه نمایند تا مهم ترین مشکلات و عوامل آنها اولویت بندی گردند و راهکارهای عملیاتی آن را با توجه به قوانین، بودجه و نیروی انسانی موجود تعیین گردند.
,مسئولان و برنامه ریزان جامعه باید با ارائه آموزشهای مناسب و دادن آگاهی به خانواده ها و فرزندان مانع افزایش فاصله میان آنها شوند و محیطی امن را برای زندگی راحت فرزندان در خانواده ها فراهم کنند چرا که در آینده پیامدهای ناگوار این فاصله جبران پذیر نخواهد بود.
,در اصل دهم قانون اساسی آمده است: "از آنجا که خانواده،واحدی بنیادی در جامعه اسلامی است، همه قوانین، مقررات و برنامه ریزی های مربوط باید در جهت آسان کردن تشکیل خانواده، پاسداری از قداست آن و استواری روابط خانوادگی بر پایه حقوق و اخلاق اسلامی باشد".
,این اصل قانونی، نشان از قداست و اهمیت خانواده در جامعه ایرانی دارد و اینکه پایگاهی به نام خانواده هرگز نباید تضعیف و نابود شود.
,رسول گلباخی
,انتهای پیام/
,]
ارسال دیدگاه