یادداشت/
دلالان تحریم چه کسانی هستند؟
در تاریخ 36 ساله جمهوری اسلامی ایران و سو استفاده برخی افراد از بحث تحریم جهت پیشبرد سیاست های غلطشان و ایجاد رانت خواری ، می توان به این نتیجه رسید چه کسانی علاقه به ایجاد تحریم و تحت فشار گذاشتن جمهوری اسلامی داشته اند .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از ندای ارومیه، دلال در لغت به معنی "کسی است که با دریافت حق معینی واسطه ی مابین خریدار و فروشنده میشود" و یا به عبارتی "کسی که در مقابل اجرت ، واسطه ی انجام معاملاتی شده یابرای کسی که میخواهد معامله ای بکند طرف معامله پیداکند" دلال گفته می شود و در کل دلال کسی است که به عنوان میانجی در معامله برای خود هزینه ای دریافت می کند .
بعد از انقلاب اسلامی سال 57 و به خصوص بعد از جریان تسخیر لانه جاسوسی آمریکا در 13 آبان 58 ، به عنوان کشوری ضربه خورده از جمهوری اسلامی ایران همواره راه های متعددی برای جلوگیری از پیشرفت و در نهایت زدن شاهرگ ها و سقوط جمهوری اسلامی را برنامه ریزی و اجرا نمود . علاوه بر بحث ترور شخصیت های اصلی نظام وفتنه گری در داخل کشور ، تحریم هایی را علیه ایران وضع کرد و از همان اوان انقلاب ، جمهوری اسلامی چندین تحریم را با خود به همراه داشته و شاید مردم به سختی بتوانند جریان این تحریم ها را از یاد ببرند . اکنون پس از 36 سال جمهوری اسلامی همچنان تحریم های وضع شد علیه خود را همراه داشته و به همراه همان تحریم ها توانسته مراتب پیشرفت و ترقی را طی نماید .
اما بعد از گذشت این مدت حسن روحانی رئیس جمهور دولت یازدهم در عقیده خود پایبند به برداشتن تحریم های وضع شده علیه ایران بوده و همچنان کسانی که منتقد زیر سوال بردن گفتمان انقلاب به خاطر چند تحریم هستند را دلالان تحریم و کسانی که به خاطر تحریم ها برای خود نان در می آورند را با ادبیاتی که در شان ریاست جمهوری نیست ، مورد بحث قرار می دهد
اما شاید جالب باشد با بررسی کوتاهی از تاریخ جمهوری اسلامی دلالان تحریم ها را بهتر بشناسیم:
دوران نخست وزیری آقای فتنه گر و تحریم ها
همه می دانند که دوران نخست وزیری آقای فتنه گرمتقارن با جنگ تحمیل عراق بر ایران بوده ، جنگی که به صراحت می توان گفتدر آن زمان وقوع آن ایران باچند کشور جهانی به دفاع می پرداخت اما در بحبوحه همین جنگ شاید بهترین فرصت برای تحریم ایران و فلج کردن اقتصادی این کشور توسط آمریکا بود . آقای فتنه گر که نخست وزیری آن روز ها را در دست داشت در سخنان خود در همان زمان از تحریم های اقتصادی صحبت کرده و اذعان داشته بود "طبیعی است که وضع اقتصادی که ما در آن به سر می بریم باید آن را هم صحنه ای از جنگ خودمان علیه قدرت های استکباری جهان به سرکردگی آمریکا باید بشماریم این مسئله کاملا مشخص است که مسئله جنگ مسئله اقتصاد مسئله مقابله با آمریکا با ابعاد گوناگون انقلاب در آمیخته و از هم جدا نیستند. " وی همچنین دلیل اینکه ایران توسط آمریکا تحریم شده است را بیان کرده و سخنان خود را معطوف به این مسئله نموده است "...ولی زمانی که در تمام این عرصه ها منکوب شد وقتی که لانه جاسوسی تسخیر شد وقتی اراده ملت را دید که انقلاب سیاسی را به پیش می برد و تبدیل به یک انقلاب فرهنگی می کند و در نظام ارزشی خود و اخلاق خود و همچنین مصرفش دگرگونی به وجود می آورد وقتی که آمریکا دید ملت ما هرگز حاضر نیست از آن اصولی که به بهای خون های بسیاری در 15 خرداد ها و هفده شهریور ها به دست آمده بگذرد مصر شد که حداکثر فشاری که از نظر اقتصادی بر کشور ما وارد بیاورد و به این ترتیب محاصره اقتصادی را شروع کرد . به این ترتیب بلوکه کردن اموال ما در بانک های مختلف در آمریکا شروع شد و توطئه های پیچیده آمریکا به بازارهای بین المللی آغاز شد و آن چیزی که حیات اقتصادی ما به آن بستگی دارد در صحنه های بین المللی بتوانیم به دست بیاوریم با این ترتیب توطئه آمریکا با دست ایادی آمریکا در منطقه شروع شد که با اشباع بازارهای نفت مقابل آن را بگیرند که سهم لازم خود را در بازارهای نفت به دست بیاوریم و در نتیجه زیر فشار اقتصادی آمریکا قرار بگیریم و در نتیجه به زانو در آئیم این جنگ همان قدر بیرحمانه است که جنگ در جبهه های بستان."
شاید بررسی دوران نخست وزیری موسوی و بحث اقتصاد در دوران جنگ بسیار مهم و تاثیر گذار باشد اوضاع اقتصادی آن زمان به همراه تحریم های برنامه ریزی شده از طرف آمریکا مدیریت را در این شرایط سخت تر می کرد همچنین غیبت نخست وزیر از مسائل مربوطه شرایط را دشوارتر میساخت .
یکی از مسائلی که امام خمینی (ره) بارها در دوران نخست وزیری میر حسین موسوی به او تذکر داد اما او هیچگاه به تذکرات امام توجهی نکرد،مشارکت دادن مردم در امور اقتصادی اعم از تولید و تجارت و خدمات بود.آیت الله مهدوی کنی در این زمینه می گوید: دولت آقای میر حسین موسوی …دولت سالاری را در امور اقتصادی عملا ترجیح می داد و این سیاست تنها به خاطر جنگ نبود،بلکه اصلا سبک تفکر ایشان این طور بود… برداشت ما این بود که آقای موسوی می خواهد کلا دولت در تمام امور اقتصادی حضور داشته باشد و ما این را قبول نداشتیم.(خاطرات آیت الله مهدوی کنی –پیشین ،ص 323)
شاید دلیل اینکه تاکید موسوی بر اقتصاد دولت محور درزمان تحریم های آمریکا در زمان جنگ بتواند دلیلی بر دلالی تحریم ها باشد که در پایان همین نوشته و در بحث فتنه 88 ، نقش وی در تحریم ها محسوس و ملموس تر خواهد شد.
دولت سازندگی ، هاشمی و تحریم ها
تحریم های اقتصادی از زمان وضع در اوایل انقلاب اسلامی تا کنون ادامه داشته است ، با در نظر گرفتن روند صعودی تعداد تحریم ها و دولت های جمهوری اسلامی شاید دولت سازندگی نیز به نوبه خود از دولت هایی باشد که به شدت درگیر مسائل اقتصادی بوده و چرخ های توسعه اش بی تاثیر در معیشت و وضع اقتصادی موجود آن زمان همراه با تحریم ها نبوده است. اکبر هاشمی رفسنجانی رئیس جمهور وقت آن زمان ، برهه بعد از جنگ را در دست داشت و همین زمان نیز نیازمند توسعه و پیش رفت بوده اما در پس این توسعه و استفاده از تحریم ها در آن زمان ، جای بحث و تامل بسیار است ، بعد از دولت محوری اقتصاد در دوران نخست وزیری آقای فتنه گر و تذکر ویژه امام به دولت در این زمینه ، هاشمی با استفاده از این فضا به تغییر رویه اقتصادی کشور رو آورد . هاشمی سیستم اقتصادی را به خصوصی سازی یا همان استفاده از مردم در بحث مدیریت اقتصاد کشور تغییر داد اما سیستم تنها در دست سرمایه داران آن دوران افتاد و به نحوی با استفاده از تحریم های آن زمان و سیاست های اقتصادی این سرمایه داران ، مستضعفین علناً در گوشه و کنار کشور منزوی شدند.
خصوصی سازی سیاستی بود که در مقابل تحریم های خارجی آن زمان و حتی تحریم های محتمل آینده اجراگشت تا اینکه مردم رو به تولید ، صنعت وچرخش اقتصاد داخلی رو بیاورند اما سیستم سرمایه داری در دولت سازندگی به قدری روند افزایشی داشت که در آن شرایط می توانستند با برخی فعالیت های اقتصادی علناً سیستم اقتصادی کشور را دور زده و شرایط را به نفع خود تغییر دهند همین سیاست های غلط بود که باعث شد دولت سازندگی رکورد تورم را در تاریخ جمهوری اسلامی بزند.
مقام معظم رهبری در سخنان خود در زمان دولت سازندگی به بستن چاه های نفت تاکید کرده و تولید داخلی را بر سایر فعالیت اقتصادی ارجحیت می دادند اما لبخند تکنوکرات ها و عدم اعتنا به تولید داخلی باعث شد تا از آن زمان به بعد نفت به عنوان شاهرگ حیات اقتصادی ایران معرفی گردد.
مرحوم حجت الاسلام و المسلمین سید احمد خمینی در مورد وضع اقتصادی وحضور سرمایه داران بزرگ در عرصه اقتصادی در خاطرات خود این طور نوشته است :"متاسفانه امروز هم خون مستضعفین را سرمایهداران بزرگ و کوچک میمکند. بعضی خیال میکنند به بخش خصوصی بهاء دادن به معنای آزادی عمل سرمایهداران به شکلی است که هر اندازه خواستند خون مظلومین را در شیشه بکنند. این گونه نمیشود. امام راحل از اول گفتهاند که روحانیت به خون سرمایهداران زالو صفت تشنه است، زیرا آنها نمیگذارند مردم مستضعف زندگی عادی و سالمی داشته باشند. مشکل ما تنها این نیست که دولتهای غربی با ما مخالف هستند، اگر ما با سرمایهداران بزرگ به طور سنجیدهای برخورد میکردیم آنها نمیتوانستند در برابر دولت و ملت یک مسالهای را ایجاد کنند، از موقعی که سرمایهداران تحت لوای بخش خصوصی به تخریب اقتصادی مشغول هستند، هر روز سنگی در مقابل توان اقتصادی مردم مظلوم و مستضعف انداخته و هر روز سیاستهای اقتصادی دولت به بازی گرفته میشود هرگاه سرنخ این تخریبها دنبال شد، چند نفر سرمایهدار بزرگ را در پشت صحنه میبینیم. اگر ما با سرمایهداران همانند منافقین برخورد میکردیم اوضاع کشور به این صورت در نمیآمد، یک عده سرمایه دار زالو صفت به این بهانه که اقتصاد دولتی مضر است، به حال خود رها شده و به جان این ملت افتادهاند. کسی منکر این نیست که اقتصاد دولتی مضراتی دارد اما به این بهانه نباید لجام گسیختگی اقتصاد حاکم شود."
همین شرایط باعث شد تا در اوضاع تحریمی جمهوری اسلامی تعدادی از سرمایه داران بزرگ با سو استفاده از بستر اقتصادی هر روز ثروتمند تر و مستضعفین نیز هر روز فقیر تر شوند
دولت اصلاحات و تحریم ها
زمان دولت اصلاحات مقارن با اوج گرفتن بحث هسته ای جمهوری اسلامی در جهان شد ، جمهوری اسلامی ایران به عنوان کشوری که می خواهد اقتدار خود را به عنوان حکومتی دینی در جهان به دست بیاورد از هر جهت دست به توسعه و پیشرفت زده و همچنان در صدد است بتواند به عنوان ابر قدرتی اسلامی در جهان شناخته شود .فناوری هسته ای به عنوان یکی از ملاک های پیشرفت در عصر جدید مطرح شده که دوران دولت اصلاحات نیز در همین برهه با بحث تکمیل فرایند فناوری هسته ای ایران مواجه گردید. همین تکمیل فرایند هسته ای باعث شد تا آمریکا از این روند پیشرفت احساس خطر کرده و ایران در منگنه ی تحریم های دوباره تحت فشار قرار دهد .
از طرفی چون نفت به عنوان شاهرگ حیاتی ایران بود دست گذاشتن بر این مسئله دولت را متزلزل می ساخت.
سیستم اقتصادی دولت اصلاحات مبتنی بر واردات بوده و دولت چندان توجه ویژه ای به تولید داخلی نداشته است و همین عامل واردات یکسره باعث کاهش تورم در کشور می شد . مانور اساسی دولت بر بحث واردات حتی در کالاهای مصرفی باعث شد تا دولت ضربه سنگینی از تحریم های اقتصادی ناشی از فناوری هسته ای متحمل شود . به همین دلیل دولت ، دست بسته تن به مذاکره با آمریکا در این خصوص داد و این فکر اقتصادی غلط باعث شد تا اصلاحاتی ها گفتمان انقلاب اسلامی را زیر سوال ببرند.
اعتماد به دشمن از جمله عواملی بود که باعث تشدید تحریم ها علیه جمهوری اسلامی شد . دولت با اتکا به اینکه می تواند با اعتماد به غرب از تحریم ها عقب نشینی نموده و اوضاع اقتصادی را سامان دهد به مذاکره باآمریکا تن داد و علی رغم پذیرش پروتکل الحاقی ، تعطیلی مراکز هسته ای و ... پرونده هسته ای ایران به شورای امنیت منتقل و تحریم های جدیدی علیه ایران وضع شد .
به دلیل اینکه سیستم اقتصادی دولت اصلاحات مبتنی بر واردات بی رویه حتی در کالاهای مصرفی بوده و از طرفی تحریم ها نیز فشار مضاعفی بر همین سیستم اقتصادی غلط دولت وارد می کرد برخی سرمایه داران باز هم با طرح پروژه دور زدن کشور از تحریم ها سود بسیاری عاید خود نمودند . دولت نیز برای اینکه بتواند این اوضاع اقتصادی را تحت کنترل خود نگه دارد مجبور به تن دادن به سیستم سرمایه داری شد و در بحث خصوصی سازی نیز همین سرمایه داران وارد بحث خرید مراکز اقتصادی دولتی شدند تا بتوانند در سیستم اقتصادی جمهوری اسلامی تاثیر گذار باشند .
اتفاق افتادن این وقایع در دولت اصلاحات باعث شد که این سرمایه داران از بدنه دولت در فعالیت های اقتصادی در حوزه تحریم ها سو استفاده نموده و همچنان در بدنه کشور ماندگارشوند . البته گفتنی است که بعد ها اعلام شد که این سرمایه داران از نزدیکان رئیس جمهور دولت وقت اصلاحات و برخی نمایندگان مجلس ششم بوده اند
تیر 78 ، اصلاحات و بازی در پازل آمریکا
یکی از نقاط عطفی که در تاریخ جمهوری اسلامی هیچگاه از یاد ها نخواهد رفت جریانات تیر 78 است که مسئولین دولتی آن زمان مستنداً بی تاثیر در اتفاق افتادن آن نداشتند ، همگان واقفند که در وقایع تیر 78 عده ای از مسئولان با تحریک دانشجویان دست به اقداماتی علیه نظام زده و پازل آمریکایی کوی دانشگاه را تکمیل نمودند . ایجاد این وقایع توسط دولت باعث شد تا آمریکا در مراحل بعدی پازل خود توسط تحریم های جدید تر ، جمهوری اسلامی را تحت فشار قرار دهد
احمدی نژاد ، دولت نهم و تحریم
محمود احمدی نژاد رئیس جمهور دولت نهم سیاستی کاملا متفاوت با دولت اصلاحات در پیش گرفت . وی بر خلاف دولت اصلاحات که در سیستم اقتصادی خود وابسته به بیرون از کشور بود ، سیستم اقتصادی خود را بر مبنای ساخت و ساز و تولید پایه ریزی کرد و شاید دولت نهم بتوان در این مورد دولتی مثال زدنی عنوان کرد . احمدی نژاد با عدم اعتماد به برنامه های آمریکا و بی توجهی به تحریم ها سعی در اداره کشور داشت به نحوی که وی بدون اعتنا به بحث تحریم ها فناوری هسته ای را به بهترین نحو پیش برد و همین موضوع یکی از عوامل ترس آمریکا و دول غربی شد چرا که ایران در طی یک اقدام به تحریم ها بی اعتنا بوده و حتی به تهدید های نظامی اهمیتی نمی دهد این حرکت باعث شد تا آمریکا از موضع خود عقب نشینی کرده و بحث مذاکره با ایران به دستور کار خود بیاورد که البته در حوزه مذاکره نیز ایران به هیچ وجه از موضع خود در بحث هسته ای کوتاه نیامد
فتنه 88 و بازی جدید اصلاح طلبان در پازل آمریکا
دولت نهم به پایان رسید و موعد انتخابات برای دولت دهم شد . انتخاباتی که به نوبه خود برای همیشه در فکر وذهن و یاد مردم این کشور هک گردید . بررسی سخنان میر حسین موسوی در سال 88 با دوران نخست وزیریش تفاوت های بسیاری داشت وی که روزی دم از آمریکای جنایت کار زده و تحریم های اقتصادی آمریکا را ناعادلانه و برای ایستادن جلوی انقلاب اسلامی می دانست اکنون از ارتباط با وی و دوستی با اورا مطرح می کرد شاید با طرح چنین مسائلی وکنار هم قرار دادن آنها بتوان دریافت که این بازی ، پازلی از قبل تعیین شده بود که حتی رسانه های غربی آن را مطرح می کردند. کار به جایی رسید که فتنه 88 به وقوع پیوست و باری دیگر اصلاح طلبان این اجازه را به غربی ها دادند تا با استفاده از بازی آنها فشار های بیشتری بر جمهوری اسلامی وارد نمایند. علیرضا زاکانی نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی در این مورد می گوید: هرچند در فتنه سال 88 موسوی، کروبی و خاتمی در رأس بودند، اما معتقدم فتنه سال 88 یک کودتای تمامعیار اسرائیلی ـ آمریکایی بود که مقدمهای برای تحریمهای همهجانبه شد و کیان تاجبخش(یکی از عوامل فتنه) در دادگاه به یک نقشه 10 ساله از طرف مؤسسه «سورس» که اهداف براندازی نظام را با دینزدایی و تحول در حوزه فرهنگ ذکر کرده بود، اعتراف کرد.
از آن موقع بود که تحریم های علیه جمهوری اسلامی تقریباً دو برابر شد و بعد از آن بود که همان کسانی که در اواخر دولت اصلاحات وارد سیستم اقتصادی کشور شده بودند با بازی های سیاسی در برنامه آمریکایی ،جمهوری اسلامی را در منگنه فشار قرار دادند و از همان زمان به بعد تعداد تحریم ها بیشتر شده و برخی از همین سرمایه داران با نوسان دادن به بازار باعث افزایش قیمت ها شدند که با این سیستم در صدد عقب نشینی جمهوری اسلامی از سیاست های خود بودند .
دولت یازدهم ، انتخابات و مذاکره
بعد از 4 ساله دولت دهم که با مشکلات اقتصادی دست و پنجه نرم می کرد نوبت به دولت اعتدال حسن روحانی رسید . اولین گفتمانی که حسن روحانی در برنامه های انتخاباتی خود از آن نام برد بحث مذاکره ، مشکلات اقتصادی و مانور اساسی بر مسئله تحریم ها بود . دولت اعتدال در بحث های خود از تحریم ها به عنوان عامل همه مشکلات در کشور نام برده و تحریم ها را عامل اصلی عقب ماندن جمهوری اسلامی از جهان می داند وایستادن در برابر غرب به خصوص آمریکا را که در گفتمان انقلاب اسلامی نقش مهمی را ایفا می کند اشتباه دانسته و دوستی با جهان را مطرح می کند. همین گفتمان باعث شد تا دولت به مذاکره روی آورده تا تحریم ها را کاهش دهد و تا امروز که آمریکا از موضع خود در حوزه تحریم ها کوتاه نیامده است
خلاصه و نتیجه گیری
جمهوری اسلامی ایران از همان ابتدای انقلاب با تحریم های غرب به خصوص آمریکا مواجه شده است و همین تحریم ها به نوبه خود عاملی اساسی در سیستم های اقتصادی دولت های جمهوری اسلامی داشته است .
در زمان نخست وزیری موسوی ، وی اجازه خصوصی سازی را بر خلاف سخنان امام (ره) نداده و بر اقتصاد دولت محور تاکید داشته است که در شرایط تحریم و عدم چرخش سیستم اقتصاد داخلی کشورمی تواند ضرر بسزایی داشته باشد.در دولت هاشمی نیزسرمایه داران با استفاده از رانت های موجود و فاصله طبقاتی که در دولت سازندگی ایجاد شده بود توانستند با وجود تحریم ، بستر اقتصادی را به نفع خود مصادره نمایند. سیستم اقتصادی دولت اصلاحات وابسته به واردات بوده و از طرفی نیز با ایجاد بحران هایی و بازی در پازل آمریکا ، باعث شد تا تعداد تحریم ها ، روند صعودی پیدا کرده و دولت با مظلوم نمایی نظام را متهم به عدم سازش کند. در دولت نهم نیز بر خلاف دولت اصلاحات ، پرونده آمریکا و تحریم هایش کلا بسته شده و جمهوری اسلامی بر مواضعش تاکید کرد تا جایی که زمان فتنه 88 فرا رسید نخست وزیر زمان جنگ که از مقابله با آمریکا و سیاست های بد اقتصادی و تحریمی دم می زد در 88 طرفدار آمریکا و دوستی با وی بوده که این تغییر رویه در سیاست فردی ، نمایی از بازی جدید آمریکایی ها داشت ، تا جایی که بعد از وقوع فتنه 88 ، آمریکا و کشور های غربی به تبع آن تحریم های بیشتری علیه ایران اجرا کردند و این سیاست آمریکایی همچنان به هر بهانه ای ادامه داشت. از طرفی سرمایه دارانی که در زمان دولت اصلاحات وارد بدنه سیستم اقتصادی شده در بازی با همین پازل سیاسی باعث شدند که جمهوری اسلامی در فشاری دو چندان قرار گیرد. انتخابات دولت یازدهم فرا رسید ، حسن روحانی به عنوان مدعی دولت اعتدال اولین گفتمانی را که برای انتخابات مطرح نمود بحث تحریم ها و شکستن کمر اقتصادی کشور به وسیله همین تحریم ها را مطرح کرد .
با تحلیل و بررسی همه این مسائل پیش آمده در تاریخ 36 ساله جمهوری اسلامی ایران و سو استفاده برخی افراد از بحث تحریم جهت پیشبرد سیاست های غلطشان و ایجاد رانت خواری ، می توان به این نتیجه رسید چه کسانی علاقه به ایجاد تحریم و تحت فشار گذاشتن جمهوری اسلامی داشته اند .
اکنون باید از حسن روحانی رئیس جمهور پرسید : به راستی دلالان تحریم چه کسانی هستند ؟
,
,
,
, دوران نخست وزیری آقای فتنه گر و تحریم ها,
,
,
,
,
, دولت سازندگی ، هاشمی و تحریم ها,
,
,
,
,
,
, دولت اصلاحات و تحریم ها,
,
,
,
,
,
,
, تیر 78 ، اصلاحات و بازی در پازل آمریکا,
,
, احمدی نژاد ، دولت نهم و تحریم,
,
, فتنه 88 و بازی جدید اصلاح طلبان در پازل آمریکا,
,
,
, دولت یازدهم ، انتخابات و مذاکره,
,
, خلاصه و نتیجه گیری,
,
,
,
,
, اکنون باید از حسن روحانی رئیس جمهور پرسید : به راستی دلالان تحریم چه کسانی هستند ؟,
متین منتظمی
انتهای پیام/پ
,
]
ارسال دیدگاه