تاملی بر تاراج انگور سیاه سردشت
انگور سیاه از محصولات کاملا ارگانیک مزارع جنگلی سردشت است اما به دلیل غفلت معرفی به بازارهای ملی و جهانی و به خاطر استثمار از طرف کارخانجات مواد غذایی استان روز به روز شاهد کاهش قیمت آن و نادیده گرفتن کشاورزان هستیم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا نقل از بُلفَت، سردشت گوهری ناشناخته در صدف زاگرس، در شمال غرب ایران و در جنوب استان آذربایجان غربی می باشد. که در آن انگوری می روید که آنرا "تری ره شه " یا انگور سیاه می نامند. این نوع انگور یک محصول کاملا ارگانیک می باشد که در مناطق طبیعی شیبدار و کوهستانی تولید می شود و دارای کیفیت بالا، ماندگاری طبیعی و به دور از مواد نگهدارنده و شیمیایی می باشد ویژگی های منحصر به فرد این انگور آنرا به یکی از بهترین انواع انگور در جهان تبدبل کرده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, بُلفَت,انگور سیاه به گونههای مختلفی از جمله تازهخوری، آب انگور، مویز، شربت مویز، دوشاب و ... مصرف میشود که در صنایع تخمیری نیز بعنوان یکی از شاخصهای پراهمیت به حساب میآید. متاسفانه انگور سیاه سردشت با غفلت چند دهه ای برای معرفی به بازارهای ملی و جهانی و استثمار از طرف کارخانجات مواد غذایی مواجه بوده است. به دلیل سازگاری مناسب این نوع انگور به اقلیم منطقه و وضعیت آب و هوایی شهرستان، بخش اعظم کشت آن به صورت دیم می باشد.
,بطور کلی بدون استفاده ازسموم و کودهای شیمیایی تولید می شود که همین امر آنرا از سایر محصولات کشاورزی و انگورهای تولیدی در سطح کشور و جهان متمایز کرده است. در سردشت بالغ بر 5000 هکتار از اراضی به کشت انگور سیاه اختصاص یافته و سالانه بیش از 30 هزار تن انگور بصورت کاملا ارگانیک و بدون استفاده از سموم تولید می شود.
,که به عبارتی دارای متوسط عملکرد بیش از 5/5 تن در هکتار می باشد. شرایط مساعد محیطی برای پرورش انگور سیاه در این شهرستان و همچنین پرورش بدون استفاده از کود، سم و مواد شیمیایی، محصول انگور سیاه سردشت را به یکی از بهترین انوع انگور در جهان تبدیل کرده و به آن شهرت و اعتبار جهانی بخشیده است که موجب شده است درصد بسیار اندکی از آن به مصرف داخلی برسد و بخش اعظم آن به کشورهای اروپایی صادر گردد. متاسفانه از درآمد زیادی که از این انگور حاصل می شود، سهم بسیار اندکی به دست کشاورزان زحمتکش منطقه می رسد. در این سخن مروری بر وضعیت بازار و صنایع انگور سیاه در سردشت خواهیم داشت.
,بازار و صنعت انگور سیاه در سردشت
,در سردشت بالغ بر 5000 هکتار از اراضی به کشت انگور سیاه اختصاص یافته و سالانه بیش از 30 هزار تن انگور بصورت کاملا ارگانیک و بدون استفاده از سموم تولید می شود که این رقم بر اساس تجربیات و مطالعات انجام گرفته در صورت استفاده از سیستمهای آبیاری در باغات انگور سیاه تا چند برابر قابل افزایش است.
,انگور سیاه سردشت یکی از بی نظیرترین محصولات کشاورزی جهان است که بخش آن به وسیله کارخانجات کنستانتره خریداری و به بازارهای جهانی به ویژه ترکیه، فرانسه، اسپانیا و پرتغال صادر می شود. اگرچه در چند سال اخیر برخی کارخانجات اقدام به تولید آبمیوه انگور سیاه سردشت نموده اند، اما علی رغم آن هنوز درصد بسیار کمی از این محصول به مصرف داخلی می رسد.
,متاسفانه علی رغم تولید بسیار زیاد این محصول در این شهر و وجود ظرفیتهای بالقوه کافی جهت تولید بیشتر این محصول که به نوعی می تواند زمینه ساز اشتغال، کاهش بیکاری، قاچاق و کارگری مرزی در منطقه شود متاسفانه نشانی از وجود صنایع تبدیلی انگور سیاه در این شهر دیده نمی شود.
,البته این شهر علی رغم اینکه نماد مظلومیت ایران در سطح جهان می باشد؛ بطور کلی با صنعت بیگانه است و نشانی از صنعت در آن دیده نمی شود. به دلیل نبود صنایع تبدیلی و عدم وجود رقیب در سالیان گذشته این انگور به قیمت بسیار نازلی توسط کارخانجات انجصارگر استان از باغداران خریداری شده است که قیمت بسیار پایین آن در بسیاری از موارد کشاورزان را از فروش انگور منصرف می ساخت و انگور سیاه تولید شده هدر می رفت.
,زمانی بنیاد مستضعفان اقدام به تاسیس کارخانه کنسانتره در این شهر نمود، اما چه فایده که علی رغم آماده شدن ساختمان آن و خریداری تجهیزات آن از کشورهای اروپایی به دلایلی نامعلوم و در سکوت مردم شهر و مسئولین شهری، کارخانه واگذار گردید و دستگاههای خریداری شده در کارخانجات ارومیه مورد استفاده قرار گرفتند.
,اکنون کارخانه فوق به بهانه عدم توجیه اقتصادی فقط در فصل برداشت انگور سیاه و بصورت محدود کار می کند که این دلیل این سوال را در ذهن بوجود می آورد که آیا در ابتدا نیز بنیاد مستضعفان این کارخانه را با هزبنه میلیاردی فقط برای فعالیت در فصل برداشت انگور سیاه تاسیس نمود یا خیر؟ آیا تاسیس آن بدون برنامه ریزی و کار کارشناسی صورت پذیرفت؟
,به هر حال شهرستان سردشت، اولین شهرستانی است که کارخانه کنسانترهاش در چند قدمی خویش که با صرف هزینه میلیاردی تاسیس شده است شرمنده و روسیاه انگور سیاهش با شهرت جهانی شده است و درش را به روی خود بسته است تا چرخ کارخانههای ارومیه از چرخش نیفتد.
,کارخانجات ارومیه در سالیان گذشته به مانند یک انحصارگر خرید عمل کرده اند و در این بین دلالان منطقه نیز در راستای سودجویی های خود در این انحصار به آنان کمک کرده اند و افسوس که انگوری که هیچگونه تفاله و زبالهای ندارد؛ سودی برای صاحبانش ندارد.
,مشکلات پیش رو و راهکارهایی برای توسعه
,اگرچه در دو سال گذشته قیمت انگور سیاه تا حدودی افزایش یافته است اما هنوز با قیمت واقعی آن فاصله دارد. با توجه به وجود زمینه های سرمایه گذاری در صنعت انگور سیاه و سودآور بودن آن، تاسیس صنایع تبدیلی انگور سیاه، سردخانه ها و همچنین حمایت از سرمایه گذاری های بخش خصوصی در این شهرستان علاوه بر اینکه منجر به شکوفایی اقتصادی می شود، گسترش تولید انگور سیاه را به دنبال خواهد داشت که باعث کاهش بیکاری و همچنین کاهش اشتغال در اقتصاد زیر زمینی خواهد شد که مشکلات عدیده ای را برای این شهرستان بوجود آورده است.
,همچنین گسترش تولید انگور سیاه به نحوی می تواند از افزایش بی رویه و گسترش نامطلوب بخش کشاورزی در شهرستان جلوگیری کند و استفاده روز افزون از منابع آبی زیر زمینی را متوقف سازد. ایجاد صنایع تبدیلی فراوری و بسته بندی جهت صدور محصولات کشاورزی ، راهکاری اساسی برای ایجاد رقابت سالم در تولید و جلوگیری از کاهش قیمت انگور سیاه می باشد.
,از طرف دیگر انگور سیاه سردشت بصورت طبیعی و بر مبنای کشاورزی سنتی تولید می شود و در حالیکه آبیاری و استفاده از روشهای نوین آبیاری می تواند میزان محصول و بازدهی زمینهای زیر کشت انگور سیاه را تا حد بسیار زیادی افزایش دهد؛ متاسفانه به دلیل نبود امکانات لازم، درصد بسیار کمی از باغات انگور تحت پوشش آبیاری قرار دارند، لذا ضروری است که اداره جهاد کشاورزی و آبیاری تسهیلات ویژه ای را برای باغداران جهت احداث سیستمهای آبیاری در باغات انگور فراهم کنند.
,انگور سیاه در منطقه به وفور یافت می شود، کشاورزان به مقدار زیاد به کاشت درخت مو (انگور) بر دامنه ی کوه ها و روی زمین های کشاورزی خود پرداخته اند و شرایط محیط نیز برای این نوع کشت مناسب است، ولی به دلیل عمل آوری و بهره برداری سنتی، این محصول بهره ی زیادی را نصیب آنان نمی کند.
,مهمترین مشکلات و مسایل تاکستانهای شهرستان وجود محدودیتهای شدید در نظام بازرگانی و بازاریابی به منظور حفظ و توسعه بازارهای صادراتی انگور و مویز، کمبود منابع مالی برای عرضه در بازارهای داخلی و خارجی و وجود نارساییهای زیاد در تامین و عرضه کافی و بهنگام نهادههای کشاورزی از مهمترین مشکلات پیش روی این صنعت می باشد.
,بصورت کلی در راستای توسعه صنعت انگور سیاه سردشت، افزایش مصرف سرانه انگور سیاه در کشور و سازماندهی صادرات آن می توان موارد زیر را بیان کرد :
,تاسیس کارخانه کنسانتره در شهرستان بطوریکه در تمام فصول سال فعال باشد نه فقط یک یا دو ماه در سال !
,تاسیس کارخانجات صنایع تبدیلی انگور سیاه جهت استفاده بیشتر از ابن نوع انگور در سطح کشور
,تاسیس کارخانجات بسته بندی جهت توزیع مناسب انگور سیاه سردشت در سطح کشور و همچنین صادرات آن
,اعطای تسهیلات ویژه به باغداران جهت ایجاد سیستمهای مکانیزه آبیاری در تاکستانها و گسترش باغات انگور
,تشکیل تعاونی ها برای تثبیت جایگاه انگور سیاه سردشت، بازاریابی و رفع مشکلات این محصول
,تقویت تعاونیها و تشکلهای کشاورزی برای جلوگیری از فعالیت دلالان
,عرضه محصولات تبدیلی انگور سیاه در بورس کالا
,برگزاری جشن سالانه برداشت انگور سیاه و جشنواره انگور در شهرستان سردشت
,اعطای بیمه تامین اجتماعی به باغداران
,سخن آخر
,انگور سیاه سردشت یکی از بهترین انگورهای تولید شده در سطح جهان می باشد که ضروری است به تولید و توسعه آن بیشتر توجه شود تا به یک منبع درآمدی و همچنین زمینه ساز اشتغال برای مردم این شهرستان شود. در حالیکه شهرستان سردشت از محرومیت های شدیدی رنج می برد توجه به این نعمت خدادی و اعطای تسهیلات جهت توسعه و بهره برداری مناسب از زمینهایی که توانایی بالقوه زیادی در تولید انگور سیاه دارند؛ می تواند تا حدودی غبار محرومیت را از سیمای این شهرستان بزداید.
,عبدالصمد رحمانی *
,* دانشجوی دکتری علوم اقتصادی دانشگاه اصفهان (samad_rahmani@yahoo.com)
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه