قدمگاه؛ قدم در جاده انحراف/ مصوبه شورای فرهنگ عمومی هم به جایی نرسید
تعداد زیاد قدمگاه های خرافی در جنوب کرمان نشان از فقر فرهنگی دارد که متاسفانه دستگاه های مسئول نه تنها در خصوص فرهنگ سازی در این قضیه توفیق خاصی نداشتند بلکه مصوبه شورای فرهنگ عمومی در خصوص تخریب این مکان ها نیز به جایی نرسیده است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از دقیانوس «قدمگاه» برای ما جنوبیها واژهای شناخته شده است. مکانی که نزد بسیاری از مردم، قداست خاصی دارد. با وجود گستره جغرافیایی وسیع اسلام، در مناطق بسیارمعدودی، عدهای از مردم به سنت زیارت و نذر برای قدمگاه اعتقاد دارند. اما ریشه این اعتقاد به کجا بر میگردد و چرا با گذشت قرنها و توسعه ارتباطات در دنیای مدرن امروز، هنوز این سنت که نه پشتوانه عقلانی دارد و نه در سنت و سیره ائمه آمده، به شکل عجیبی زنده است. اینها سوالاتی بود که ذهن ما را به دنبال این سوژه کشاند تا هم برویم از نزدیک این قدمگاهها و اعمال مردم را ببینیم و هم از مسئولان فرهنگی مرتبط، اطلاعات بیشتری پیرامون این موضوع به دست بیاوریم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, دقیانوس,نمای بیرونی این مکانها، ساختمان گنبدی قدیمی شبیه محل عبادت صوفیها است، داخل پر از عکسهای منسوب به حضرت علی (ع)، امام حسین (ع) و حضرت ابوالفضل (ع) است دقیقا در وسط ساختمان ماکت سنگی یا فلزی یک مقبره و تعدادی سنگ سیاه کوچک که مقدس خوانده میشوند و مردم بر آنها بوسه میزنند، قرار دارد. چند صندوق به نام جمعآوری نذورات در داخل و بیرون ساختمان سبب بقای این مکان هاست.
,برای یافتن ریشه و علت گرایش مردم به این سنت به سراغ امامجمعه محترم شهرستان جیرفت حاجآقا کرمی پور رفتیم. همچنین به علت ورود اداره اوقاف به بحث قدمگاهها و نصب صندوق جمعآوری نذورات توسط این نهاد در بعضی زیارتگاهها، مصاحبهای با آقای مهدی محمدی فرد سرپرست جدید اداره اوقاف شهرستان جیرفت داشتیم که هر دو گفتگو در زیر میآید
,ما راه را به مردم درست نشان ندادیم درنتیجه سراغ قدمگاهها میروند
,حجت الاسلام کرمی پور در پاسخ به سوال خبرنگار ما پیرامون اینکه ریشه این مسئله کجاست و فرد چه احساس خلائی میکند که به قدمگاه میرود و تحت عنوان یک مکان مقدس آنجا را زیارت میکند؟ اظهار داشت: خداوند فطرت انسان را خداجو آفریده، انسان ذاتا خداجو و دنبال معنویات است. بنابراین این معنویات باید در وجود انسان تأمین شود، موقعی که از طریق صحیح نتوانست خودش را به معنویت برساند، از راههای غلط وارد میشود.
,وی افزود: موقعی که انسان آب سالم پیدا نکند، مجبور است آب ناسالم بخورد. وقتی غذای حلال پیدا نکند، مجبور است غذای حرام بخورد. روح انسان هم همین است؛ اگر ما معنویت صحیح به روح نرسانیم، فرد مجبور است که معنویت کاذب برای خودش پیدا بکند. این زیارتگاهها هم زیارتگاههای کاذب است. ما راه را به مردم درست نشان ندادیم. معنویت، قرآن است، معنویت اهلبیتاند وگرنه اینکه طرف برود در این مکانها و دوتا پارچه سبز هم بچسباند، این چه معنویتی است!؟
,امام جمعه جیرفت نیز در پاسخ به این سوال که چه کسی باید پیشقدم کار فرهنگی و آگاهی دهی به مردم شود؟ گفت: اولاً دستگاههای فرهنگی باید وارد شوند و مردم را توجیه کنند و بعد اگر مردم توجیه نشدند و عدهای هم دنبال سوءاستفاده بودند، قوه قهریه باید در مرحله دوم وارد عمل شود. با توجه به اینکه این مسئله خودش یک فتنه است در نهایت باید به حکم «و قاتلوهم حتی لاتکون فتنه» با آن برخورد شود.
,وی تصریح کرد: باید کار فرهنگی انجام شود، مثلا جایی که قدمگاهی درست شده، آیا ما نزدیک آنجا مسجدی ساختهایم که مردم بیایند آنجا و نماز بخوانند؟ الآن ما میگوییم مردم نیایید اینجا، خب کجا بروند؟ ما باید یک سالن، حسینیه یا تکیهای درست کنیم که مردم به آنجا بروند تا کمبود معنویشان جبران شود.
,حجت الاسلام کرمی پور در پاسخ به سوال خبرنگار ما که چرا باوجودی که ما دستگاه عظیم تبلیغاتی به نام منبر داریم که حداقل در ماههای رمضان و محرم در بسیاری از روستاها هم دایر میشود و روحانیون در آنجا فعال میشوند، چرا آگاهی سازی در مورد این مسئله، از این طریق صورت نمیگیرد؟ خاطرنشان کرد: روستاهایی که معضلات اینچنینی دارند، باید شناسایی شود و به آن منبری که آنجا میرود گفته شود و در لابلای منبرهای آن روحانی، شخصیتهای فرهنگی مثل امامجمعه هم برای آگاهسازی مردم به آنجا بروند. اینطوری دلهای مردم هم مطمئنتر میشود. اگر مردم با دین آشنا باشند، سراغ امور خرافی نمیروند و دستگاههای فرهنگی باید تلاش کنند که این خوراک روحی و معنوی به مردم داده شود. اگر امروز دست روی دست بگذاریم، روزی جوانها و مذهبیهای ما هم به این سمت کشیده میشوند و دیگر نمیشود جلو آن را گرفت.
,صندوقهای اوقاف در قدمگاهها برای مدیریت نذورات مردم است
,در بازدید از قدمگاه کت گرگ، صندوقی که اداره اوقاف برای جمعآوری نذورات در آن مکان گذاشته بود، نظرمان را جلب کرد. رویکرد «اوقاف» به این زیارتگاهها چیست؟ آیا این نصب صندوق توسط اوقاف به معنی تایید این سنت است؟
,مهدی محمدی فرد در پاسخ به این سوال خبرنگار ما اظهار داشت: بحث قدمگاهها بحثی خرافهای است که از قدیم شکل گرفته و متأسفانه نسل به نسل منتقل شده و امروز حتی بعضی جوانان هم که از کنار این مکانها عبور میکنند، دست به سینه میگذارند و بر سنگهای آن بوسه میزنند که از همین حرکتها وهابیت دارد علیه ما سوءاستفاده میکند؛ که شیعهها بتپرست و سنگ پرستاند.
,سرپرست اداره اوقاف جیرفت افزود: قبل از اینکه بنده سرپرست شوم هم اداره اوقاف پیگیر بود و ما در شورای تأمین دنبال این بودیم که مجوز تخریب این مکانها را بگیریم. با پیگیریهایی که شد، گفتند با اعتقاداتی که مردم دارند، فعلاً به سلاح نیست برخورد این شکلی صورت بگیرد و ممکن است مشکلاتی به بار بیاورد.
,وی بیان داشت: چون ما نتوانستیم آنجا را تخریب کنیم مجبور شدیم مسئله را به این شکل مدیریت کنیم. تصمیم ما براین شد که این مکانها را به نوعی تغییر کاربری بدهیم و مثلا همین زیارتها را به حسینیه یا مسجد تبدیل کنیم.
,محمدی فرد خاطرنشان کرد: بحث صندوقهایی هم که اوقاف آنجا گذاشته، برای مدیریت نذورات مردم است چون از این بابت خیلی سوءاستفاده میشد. مثلا شایعه میکردند که فلان زیارت شفا میدهد. در نتیجه نذورات مردم چند برابر میشد و نفعش به جیب شیخ آنجا میرفت. بنابراین اوقاف تصمیم گرفت که خودش صندوق بگذارد و نذورات مردم را خرج ساخت حسینیه یا مسجد در همان محل کند و به این ترتیب قدمگاه به حاشیه برود.
,سرپرست اداره اوقاف جیرفت تصریح کرد: مثلا همان قدمگاه کت گرگ؛ اول ما پیگیر شدیم که آن را تخریب کنیم، من شخصا خودم به آنجا رفتم و مورد هجمه مردم قرار گرفتم و حتی تهدید به قتل شدم. گفتند هر دستگاهی هم که برای تخریب بیاورید آن را آتش میزنیم. بنابراین ما دیدیم فعلاً به صلاح نیست آنجا را تخریب کنیم، آمدیم در کنار همان قدمگاه شروع کردیم به ساختن یک حسینیه. البته عایدات آنجا جوابگوی ساخت حسینیه نیست چون افرادی آنجا تکدی گری میکنند و مانع میشوند که مردم پولشان را داخل صندوق اوقاف بریزند. این در حالی است که اگر مثلا درآمد آنجا ده میلیون شده باشد، اداره اوقاف در آنجا سی میلیون تومان هزینه کرده است.
,وی تاکید کرد: چندین زیارت هم تخریب کردیم مثل همین زیارت کنار پل هلیل که یک نفر ساخته بود و داشت خرافهپرستی را رواج میداد، مردم میآمدند آنجا گوسفند قربانی میکردند و از شیخ آنجا دعا میگرفتند. ما هم مجوز تخریبش را گرفتیم و تخریب کردیم. یا زیارت مردهک که کنار جاده درست کرده بودند؛ دیدیم دارد خیلی سوءاستفاده میشود، رفتیم آن را تخریب کردیم.
,وی در پاسخ به سوال خبرنگار ما که به نظر شما برای مقابله با این سنت غلط باید چه کرد؟ بیان داشت: در مورد این مسئله، میطلبد که فرماندار محترم، شورای تأمین را تشکیل دهند، با همکاری امامجمعه و اداره اوقاف این بحث را ساماندهی کنند و مجوز تخریب صادر شود. من شخصا برای مقابله با این فرهنگ غلط خرافهپرستی و برای تخریب این مکانها حاضرم هر کاری بکنم.
,محمدی فرد خاطرنشان کرد: ببینید عمق خرافات تا کجاست؟ از روستای زاخت به ما زنگ زدند که آقا! میگویند کسی که زیارت مردهک را تخریب کرده الآن شش ماه در کما است، ما گفتیم شما به مردم بگویید کارشناس حقوقی و کارشناس فرهنگی اداره اوقاف اینجا را تخریب کردند و هیچ مسئلهای هم برایشان پیش نیامده حتی ایشان الآن سرپرست اداره اوقاف هم شده (با خنده) یا در میجان ما داشتیم میآمدیم گفتند اینجا هم یک زیارت درست کردند، با عجله یک بازدیدی کردیم، ته ماشین به دیوار قدمگاه گرفت و چراغ خطر ماشین شکست گفتند بله کار زیارت بوده است.
,وی در پاسخ به سوال خبرنگار ما در خصوص اینکه شیخ زیارت کت و گرگ گفته است اوقاف همه پول اینجا را برای خودش بر میدارد و اهالی با پول خودشان دارند این حسینیه را میسازند، اظهار داشت: به هیچ وجه اینطور نیست، ما مدرک همه دخل و خرجها را داریم.
,سرپرست اداره اوقاف جیرفت افزود: همین افرادی که ما را اینگونه مورد هجمه قرار میدهند، مثلا یک نفر بود که دوتا تراکتور داشت هر دوتا را فروخته، آمده آنجا تکدیگری میکند. اگر درآمدی برایشان ندارد چطور این کار را میکنند؟! شما ببینید در ایام نوروز زیارت کت گرگ با استقبال زیادی که میشود، شاید بالغ بر شش هفت میلیون باید عایداتش باشد ولی بازگشایی ما هست که کل صندوق از هشتصدهزار تومان تجاوز نکرد. نکته خیلی جالب این است که ما این افراد را خواستیم، گفتیم درآمد این صندوق باید بیشتر از این باشد مثلا گفتیم باید ماه بعد از ۹۰۰هزارتومان به یک میلیون برسد. ماه بعد که رفتیم دقیقا موجودی صندوق یک میلیون تومان بود درحالی که قفل و کلید صندوق هم دست خودمان است. این نشان میدهد که اینها چطور دقیق پول آنجا را به نفع خودشان مدیریت میکنند. یعنی همه پول را اول دست خودشان جمع میکنند بعد همان مقداری که ما گفتیم میریزند به صندوق.
,وی تصریح کرد: اینها که مدعیاند اداره اوقاف همه درآمد را بر میدارد و خودشان نفع ندارند، اولا اگر اوقاف ذینفع است، چرا بارها برای تخریب آنجا اقدام کرده؟ ثانیا اگر برای آنها درآمد ندارد، چرا آنجا نشسته اند و اجازه تخریب هم نمیدهند؟
,محمدی فرد در پایان خاطرنشان کرد: اینها بحث اعتقادی را مطرح میکنند ولی هدفشان سوءاستفاده است و متاسفانه عدهای از مردم هم از سر ناآگاهی گرفتار این خرافات میشوند. مثلا شخصی که به حضرت اباالفضل (ع) متوسل شده و حاجت گرفته، نذرش را به شیخ قدمگاه میدهد و گمان میکند نذر حضرت اباالفضل (ع) کرده است.
,انتهای پیام/ج
]
ارسال دیدگاه