میراثی گرانبها ازجنس فرهنگ، که افسانه می شود
شکاف فرهنگی در جامعه کنونی ایرانی، از آسیبهایی است که بسیاری از ارزشها و اصول اخلاقی همچون جوانمردی را کمرنگ کرده است. جامعه اکنون مهر و دوستی را در درجه چندم اهمیت قرار داده و سود خویش را جایگزین مهر کرده اند...[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از صاحب نیوز، روزگاری نقل محافل شبانه، داستانهای شاهنامه بود، داستانهایی که درس فتوت و جوانمردی را در گوشت و خون مردم جاری میساخت، اما شاید فردوسی نیز می دانست که فتوت و جوانمردی روزی افسانه می شود.
شاید خواست فردوسی و سایر شعرا و نویسندگان در سرودن داستاهای شاهنامه این بود که داستان فتوت و جوانمردی و وفادری به عهد و پیمان، روزی از یاد میرود.
جوانمردی از جمله اصول انسانی است که به عنوان ستونهای اصلی یک جامعه از آن یاد میشود، جوانمردی و فتوت را نمیتوان و نباید در یک کلمه معنا کرد، جوانمردی معناهای فراوانی دارد که از خود گذشتن به نفع دیگران یکی از معانی آن میباشد.
فتوت و جوانمردی در زمانهای گذشته ارزش و جایگاه والایی داشت به شکلی که مشاغلی برای احیای این اصول به وجود آمد و عیاران و جوانمردان افرادی بودند که برای منافع دیگران از خویشتن میگذشتند.
علاوه بر شاهنامه آثار زیادی از شعرا و نویسندگان گذشته به فتوت و جوانمردی پرداخته است، همچنین در آیات و احادیث از قرآن و پیامبران و ائمه اطهار فتوت و جوانمردی بسیار تأکید شده است(+).
از جمله امامانی که در خصوص ضرورت فتوت و جوانمردی سخنان زیادی فرمودهاند امام علی(ع) است که در نهج البلاغه به نکوهش عهد شکنان و مدح جوانمردان و عیاران پرداخته است، اما با این وجود فتوت و جوانمردی در جامعه امروز کمی رنگ باخته است؛ مصادیق فراوانی از ناجوانمردی هر روز در اخبار و صفحه حوادث روزنامه ها قابل شهود است، اما این ناجوانمردی کم کم در حال فزونی است و کانون گرم خانودهها را نیز تحت الشعاع خود قرار داده است، خیانت همسران نیز یکی از مصادیق رنگ باختن فتوت و جوانمردی در جامعه است.
,
,
,
, +,
,
, , البته این ناجوانمردی و رخنه آن در جامعه را میتوان در چندین شاخه مورد بررسی و آسیب شناسی قرار داد.
جامعه شناسان در آخرین بررسیهای خود دریافتند که اجتماع کنونی ما به دلایل مختلفی به سمت یک اجتماع سود پسند در حال حرکت است، جامعه ایرانی که در گذشته به عنوان نمونه یک جامعه مطلوب و مهرپسند بود و مردم در کنار یکدیگر به دور از نسبتهای خانوادگی و فامیلی به عنوان برادران و خواهران ایمانی در کنار یکدیگر زندگی مسالمت آمیزی داشتند اکنون مهر و دوستی را در درجه چندم اهمیت قرار داده و سود خویش را جایگزین مهر کرده اند، پس یکی از دلایل کم رنگ شدن فتوت و جوانمردی در جامعه امروز تبدیل جامعه مهر پسند به جامعه سود پسند است، چراکه فتوت و جوانمردی هرگز با خودپسندی و در نظر گرفتن سود خویش تلفیق نمیشود.
اما نکته ای که نگرانی جامعه شناسان را در پی داشته است، دنبال شدن این جامعه سود پسند و شاید رسیدن آن به یک جامعه ضرر رسان است، جامعهای که افراد این بار نه بر حسب اجبار، مشکلات مادی بلکه بر حسب تمایلات شخصی و با اختیار کامل سعی بر برهم زدن آرامش جامعه، بزهکاری و نادیده شمردن حقوق دیگران میکنند، چیزی که در جوامع غربی ریشههای آن به وضوح مشخص و غیرقابل انکار است(+).
نباید نادیده گرفت که جامعه ایرانی ما در حال رفتن به سوی جوامع غربی است، فرهنگ ایرانی درحال حاضر دستخوش تغییراتی میشود، جوانان تمایلات غربی یافته و کمتر زیر بار پذیرفتن ماهیت فرهنگ ایرانی میشوند، در حقیقت تب غربی شدن نیز یکی از آفت های جامعه کنونی است که تأثیر زیادی در گم شدن فتوت و جوانمردی دارد، در حقیقت این غرب زدگی کانون گرم خانودهها را هدف قرار داده است، چرا که جامعه ایرانی بر نهاد خانوده استوار است، اما از هم پاشیدگی خانودهها و بی بند و باری و خیانت و پایبند نبودن اعضای خانوده بر اصول و چارچوب خانواده همگی ماه عسل غربزدگی است که به واسطه ماهواره و شبکه های اجتماعی ضرر رسان گسترش یافت.
دیر زمانی طلاق در جامعه ایرانی نکوهش میشد، خواندن اخبار در خصوص خیانت و عدم وفادی زوجین مورد انزجار جامعه قرار میگرفت و تیتر اول صفحه حوادث میشد، اما اکنون این مسائل به عنوان مسائل پیش پا افتاده و حاشیهای یاد میشود که نشان میدهد جامعه ایرانی در حال کنار آمدن با آنها است. و این زنگ هشداری برای مسئولان است، چرا که فروپاشی خانواده در معنای واقعی کلمه فروپاشی و سرنگونی جامعه را در پی دارد.
,
,
, +,
,
,
,
*شیوه پرداختن به خیانت در رسانهها نادرست است
یکی از ابزارهایی که باید بیش از پیش برای احیای اصول و ارزشهای انسانی به کار گرفته شود، رسانهها هستند که پر طرفدارترین آنها سینما و تلویزیون است.
رسانههایی که اگر آنها را هم در رنگ باختن فتوت و جوانمردی در جامعه مقصر بدانیم، بیراهه نرفتهایم.
اگر گذری اجمالی بر ساختههای اخیر سینما و تلویزیون داشته باشیم به وضوح درمییابیم که خیانت و پیمان شکنی محور اصلی این فیلمها قرار گرفته و توجه زیادی به آنها شده است.
همچنین نمیتوان در این واقعیت تردید کرد که بازتاب برخی مضامین در سینما و تلویزیون ناشی از گسترش این مفاهیم در جامعه است، مفاهیمی که کم کم اهمیت یافته و سینماگران را دغدغه مند کرده است، اما نوع روایت این مضامین در نهادینه کردن و یا ریشه کن کردن آن نیز بسیار مهم است.
پرداختن به یک موضوع آن هم تا این اندازه رایج در جامعه آنچنان اهمیت ندارد که چگونه پرداختن آن اهمیت یابد، بدین معنا که چگونه پرداختن به این موضوعات میتواند باعث و یا مانع ترویج آن شود.
به عنوان مثال در برخی فیلمها خیانت و پیمان شکنی به شکل جدی و قاطعانه محکوم میشود و خیانتکار به عنوان یک ناقض حقوق انسانی مورد مجازات قرار میگیرد، اما برخی فیلمها با وجود اینکه قصد دارند خیانت را محکوم کنند اما راه خود را غلط رفته و در پایان این امر را به موضوعی پیش پا افتاده و قابل بخشش و شاید یک امر بدیهی تعریف میکنند، به عنوان مثال فیلم «برف روی کاجها» از جمله فیلمهایی است که خیانت را محور اصلی خود قرار داده و در ابتدا به نکوهش آن میپردازد و تنها راهکار مقابله با آن مقابله به مثل کردن با آن است! مثلا اگر مردی به همسر خویش خیانت کند، زن نیز میتواند این عمل او را تکرار کرده تا بدین شکل انتقام گیری کند. اما راه حل جلوگیری از ترویج خیانت در جامعه قطعا انتقام گیری و مقابله به مثل کردن با آن نیست، بلکه این امر باید در مشکلات تربیتی خانودهها ریشه یابی و سپس حل شود.
پیرامون این مسئله سخنان زیادی به میان می آید اما آنچه مبرهن است رشد بی رویه اصول غیراخلاقی در جامعه است که نشان میدهد عملکرد دولت، خانودهها و رسانهها در ریشه کن کردن آنها قابل قبول نبوده است و آنچه باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد درمان جراحتهای خیانت و پیشگیری از تبعات آن است، بدین شکل که روشهای حل بحران تغییر کرده و حل این بحران جدی گرفته شود.
, یکی از ابزارهایی که باید بیش از پیش برای احیای اصول و ارزشهای انسانی به کار گرفته شود، رسانهها هستند که پر طرفدارترین آنها سینما و تلویزیون است.
رسانههایی که اگر آنها را هم در رنگ باختن فتوت و جوانمردی در جامعه مقصر بدانیم، بیراهه نرفتهایم.
اگر گذری اجمالی بر ساختههای اخیر سینما و تلویزیون داشته باشیم به وضوح درمییابیم که خیانت و پیمان شکنی محور اصلی این فیلمها قرار گرفته و توجه زیادی به آنها شده است.
همچنین نمیتوان در این واقعیت تردید کرد که بازتاب برخی مضامین در سینما و تلویزیون ناشی از گسترش این مفاهیم در جامعه است، مفاهیمی که کم کم اهمیت یافته و سینماگران را دغدغه مند کرده است، اما نوع روایت این مضامین در نهادینه کردن و یا ریشه کن کردن آن نیز بسیار مهم است.
پرداختن به یک موضوع آن هم تا این اندازه رایج در جامعه آنچنان اهمیت ندارد که چگونه پرداختن آن اهمیت یابد، بدین معنا که چگونه پرداختن به این موضوعات میتواند باعث و یا مانع ترویج آن شود.
به عنوان مثال در برخی فیلمها خیانت و پیمان شکنی به شکل جدی و قاطعانه محکوم میشود و خیانتکار به عنوان یک ناقض حقوق انسانی مورد مجازات قرار میگیرد، اما برخی فیلمها با وجود اینکه قصد دارند خیانت را محکوم کنند اما راه خود را غلط رفته و در پایان این امر را به موضوعی پیش پا افتاده و قابل بخشش و شاید یک امر بدیهی تعریف میکنند، به عنوان مثال فیلم «برف روی کاجها» از جمله فیلمهایی است که خیانت را محور اصلی خود قرار داده و در ابتدا به نکوهش آن میپردازد و تنها راهکار مقابله با آن مقابله به مثل کردن با آن است! مثلا اگر مردی به همسر خویش خیانت کند، زن نیز میتواند این عمل او را تکرار کرده تا بدین شکل انتقام گیری کند. اما راه حل جلوگیری از ترویج خیانت در جامعه قطعا انتقام گیری و مقابله به مثل کردن با آن نیست، بلکه این امر باید در مشکلات تربیتی خانودهها ریشه یابی و سپس حل شود.
پیرامون این مسئله سخنان زیادی به میان می آید اما آنچه مبرهن است رشد بی رویه اصول غیراخلاقی در جامعه است که نشان میدهد عملکرد دولت، خانودهها و رسانهها در ریشه کن کردن آنها قابل قبول نبوده است و آنچه باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد درمان جراحتهای خیانت و پیشگیری از تبعات آن است، بدین شکل که روشهای حل بحران تغییر کرده و حل این بحران جدی گرفته شود.
*جوانمردی در جامعه امروز سودمند تلقی نمیشود/شکاف فرهنگی در جامعه ایرانی
,
,
,
,
,
,
پیرامون این مسئله سخنان زیادی به میان می آید اما آنچه مبرهن است رشد بی رویه اصول غیراخلاقی در جامعه است که نشان میدهد عملکرد دولت، خانودهها و رسانهها در ریشه کن کردن آنها قابل قبول نبوده است و آنچه باید بیش از گذشته مورد توجه قرار گیرد درمان جراحتهای خیانت و پیشگیری از تبعات آن است، بدین شکل که روشهای حل بحران تغییر کرده و حل این بحران جدی گرفته شود.
, , ,
,
*جوانمردی در جامعه امروز سودمند تلقی نمیشود/شکاف فرهنگی در جامعه ایرانی
,
دکتر خلیل میرزایی دکترای جامعه شناسی و عضو هئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی چندی پیش در گفتوگو با روزنامه ایران اظهار کرد: ما دچار به هم ریختگی فرهنگی شده ایم. هر جامعه ای در دوره های گذار دچار یک نوع بی ثباتی و به هم ریختگی می شود. بنابراین نهادهایی وظیفه تنظیم مجدد جامعه و احیای ثبات را به عهده می گیرند.
وی افزود: این وظیفه در جامعه ما به درستی انجام نشده است. اتفاقی که در ایران رخ داده این است که فرهنگ حاکم بر جامعه ایرانی یک فرهنگ فتوت و جوانمردی بوده، اما در گذر از جامعه سنتی به جامعه نسبتاً مدرن فرهنگمان یک فرهنگ سود پیوند شده، اما انتظار همان مهرپیوند را داشتیم. بنابراین بین فرهنگ آرمانی و واقعی ما شکافی ایجاد شده است.
دکتر میرزایی در توضیح فرهنگ آرمانی و واقعی می گوید: فرهنگ آرمانی شیوه های زندگی هستند که ما به صورت رسمی، باز و آزاد آن را می پذیریم، اما فرهنگ واقعی طفره رفتن یا گریز از فرهنگ آرمانی است.
وی گفت: ما در آرمان می گوییم فتوت و جوانمردی رفتار شایسته و اخلاقی است، اما در واقع آن را رفتار نیکو و پسندیده ای نمی دانیم. حال در پاسخ به این سوال که چرا آن را خوب نمی دانیم؟ بحث هزینه و سود مطرح می شود.
دکترای جامعه شناسی درباره دلیل دوری افراد از انجام رفتارهای جوانمردانه اینطور اظهار نظر می کند: افراد احساس می کنند سودی که قرار است بابت رفتار جوانمردانه و انسان دوستانه دریافت کنند به هزینه آن نمی چربد. یعنی در فرهنگ واقعی موجود در جامعه ایران، دیگر جوانمردی و فتوت ارزش نیست یا ارزش بهینه دربر ندارد. از همین روی مردم احساس می کنند هزینه ای که متحمل می شوند به اندازه کافی ارزش گذاری نمی شود بنابراین از انجام آن دوری می کنند(+).
, دکتر خلیل میرزایی , وی افزود: این وظیفه در جامعه ما به درستی انجام نشده است. اتفاقی که در ایران رخ داده این است که فرهنگ حاکم بر جامعه ایرانی یک فرهنگ فتوت و جوانمردی بوده، اما در گذر از جامعه سنتی به جامعه نسبتاً مدرن فرهنگمان یک فرهنگ سود پیوند شده، اما انتظار همان مهرپیوند را داشتیم. بنابراین بین فرهنگ آرمانی و واقعی ما شکافی ایجاد شده است.
دکتر میرزایی در توضیح فرهنگ آرمانی و واقعی می گوید: فرهنگ آرمانی شیوه های زندگی هستند که ما به صورت رسمی، باز و آزاد آن را می پذیریم، اما فرهنگ واقعی طفره رفتن یا گریز از فرهنگ آرمانی است.
وی گفت: ما در آرمان می گوییم فتوت و جوانمردی رفتار شایسته و اخلاقی است، اما در واقع آن را رفتار نیکو و پسندیده ای نمی دانیم. حال در پاسخ به این سوال که چرا آن را خوب نمی دانیم؟ بحث هزینه و سود مطرح می شود.
دکترای جامعه شناسی درباره دلیل دوری افراد از انجام رفتارهای جوانمردانه اینطور اظهار نظر می کند: افراد احساس می کنند سودی که قرار است بابت رفتار جوانمردانه و انسان دوستانه دریافت کنند به هزینه آن نمی چربد. یعنی در فرهنگ واقعی موجود در جامعه ایران، دیگر جوانمردی و فتوت ارزش نیست یا ارزش بهینه دربر ندارد. از همین روی مردم احساس می کنند هزینه ای که متحمل می شوند به اندازه کافی ارزش گذاری نمی شود بنابراین از انجام آن دوری می کنند(+).
,
,
,
, +,
*ایمان احیاگر فتوت و جوانمردی است
,
یکی از راهکارهایی که بتوان اصول جوانمردی را دوباره احیا کرد، تلاش در بالابردن ایمان افراد است.
ایمان اصلی است که نبود آن خدشه زیادی به اصول انسانی وارد میسازد، انسان با فراموشی و ضعف ایمان خود کمتر به مسائل دینی و ثوابهای اخروی میاندیشد و بیشتر سود خود را در این دنیا جستجو میکند.
ایمان اصلی است که نبود آن خدشه زیادی به اصول انسانی وارد میسازد، انسان با فراموشی و ضعف ایمان خود کمتر به مسائل دینی و ثوابهای اخروی میاندیشد و بیشتر سود خود را در این دنیا جستجو میکند.
یکی از راهکارهایی که بتوان اصول جوانمردی را دوباره احیا کرد، تلاش در بالابردن ایمان افراد است.
ایمان اصلی است که نبود آن خدشه زیادی به اصول انسانی وارد میسازد، انسان با فراموشی و ضعف ایمان خود کمتر به مسائل دینی و ثوابهای اخروی میاندیشد و بیشتر سود خود را در این دنیا جستجو میکند.
, ایمان اصلی است که نبود آن خدشه زیادی به اصول انسانی وارد میسازد، انسان با فراموشی و ضعف ایمان خود کمتر به مسائل دینی و ثوابهای اخروی میاندیشد و بیشتر سود خود را در این دنیا جستجو میکند.
,
,
,
, , 
, , ,
-
_
_, , , ,
ارسال دیدگاه