یادداشت/
نقش محوری بخش صنعت در توسعه اقتصادی استان اردبیل
توسعه اقتصادی اردبیل با توسعه هماهنگ بخش های مختلف اقتصادی امکان پذیر می شود و در این بین توسعه صنعتی نقش محوری دارد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا به نقل از سبلانه، متولیان امر توسعه، در مسیر تعیین الگوی مناسب توسعه اقتصادی یک منطقه، به دلیل محدودیت منابع ناچار از تعیین اولویت سرمایه گذاری در بخش های مختلف اقتصادی هستند. در تعیین اولویت سرمایه گذاری در مناطق توسعه نیافته، این متولیان، تحت تأثیر فقدان انباشت سرمایه و بعضا به پیروی از روش های توصیه شده، در وهله اول متوجه قابلیت های ذاتی یک منطقه برای دور شدن از فقر و بیکاری می شوند. بر همین اساس در سال های گذشته برنامه ریزان و مسئولین استان اردبیل به تبعیت از همین مسئله و تحت تأثیر برنامه های عمران و توسعه ملی که برای منطقه های توسعه نیافته ای مثل اردبیل الگوی تأمین کالاهای اساسی را تجویز می کند، برای توسعه اقتصادی این استان نسخه اولویت سرمایه گذاری پیچیده اند و با ذوق زدگی از اینکه به زعم خودشان داروی بیماری توسعه نیافتگی این استان را پیدا کرده اند، اولویت سرمایه گذاری در بخش های مختلف اقتصادی استان را در قالبی موزون! به ترتیب فلاحت، سیاحت، تجارت و صناعت تعیین کرده اند.
, شبکه اطلاع رسانی دانا, سبلانه,طبیعی است که توسعه اقتصادی بر مبنای قابلیت های ذاتی یک منطقه، در حالی که امکان استفاده از منابع مناطق دیگر و نیز اراده لازم برای توسعه متوازن وجود نداشته باشد، دم دستی و ساده ترین روش باشد اما توسل به الگویی که در 50 سال گذشته در هیچ منطقه ای نتیجه مطلوب نداشته، نه تنها منجر به توسعه نمی شود بلکه ممکن است باعث توسعه نیافتگی بخش های مورد توجه اقتصادی در این الگو نیز بشود. بطوریه بکار بستن الگوی توسعه کشاورزی و گردشگری در استان اردبیل و غفلت از نقش محوری صنعت و بعضا مقاومت در مقابل توسعه صنعتی به نفع بخش کشاورزی و گردشگری(به زعم بعضی از مسئولین)، باعث شده است که نه تنها این بخش ها از توسعه مطلوب برخودار نشوند بلکه این استان تبدیل به یک منطقه عقب مانده از نظر صنعتی شود.
,برای اثبات این ادعا نظری گذارا به شاخص های اقتصادی استان در بخش های مختلف می اندازیم. سرانه زمین های قابل کشت کشور در بهترین شرایط 26/0 هکتار است اما این سرانه در استان اردبیل 63/0 هکتار یعنی نزدیک به 5/2 برابر سرانه کشوری می باشد. سهم ارزش افزدده بخش کشاورزی این استان با دارا بودن 4/4 درصد اراضی زراعی کشور، تنها 3 درصد می باشد. از حدود 3 میلیارد متر مکعب آبهای سطحی قابل استفاده استان تنها حدود 340 میلیون متر مکعب برداشت می شود و بقیه به هدر میرود. حدود 670 هزار هکتار از مجمع 780 هزار هکتار زمین قابل کشت استان فاقد شبکه مدرن آبیاری است. این مسئله حاکی از آن است که در استان اردبیل به عنوان قطب! کشاورزی کشور به رغم ادعاهایی که می شود سرمایه گذاری مناسبی برای مهار آب های جاری و مدرن کردن سیستم شبکه انتقال و توزیع آب های کشاورزی صورت نگرفته است و در بیشتر نقاط استان عملیات کاشت، داشت و برداشت همچنان به روش سنتی انجام می گیرد، بخش کشاورزی این استان به لحاظ مکانیزه و صنعتی شدن،گسترش صنایع تبدیلی و ارزش افزوده محصولات کشاورزی با مناطق و استان های توسعه یافته کشور قابل مقایسه نمی باشد.
,در بخش گردشگری هم فارغ از ارزش افزوده بسیار اندک آن برای استان و به رغم غلوهایی که در باره تعداد مسافران بازدید کننده از استان می شود وضع به همین منوال است. برای باور کردن این مسئله کافی است بدانیم که در سند توسعه ملی استان اردبیل به رغم وجود زیارتگاه ها و اماکن مذهبی معتبر در این استان حتی اشاره ای به گردشگری دینی به عنوان یک قابلیت نشده و هیچ برنامه ای برای توسعه آن از طرف متولیان امر اعلام نشده است و یا تعداد مسافران قلعه رودخان که تنها یکی از دهها جاذبه و هدف گردشگری در استان گیلان می باشد بسیار بیشتر از بازدیدکنندگانی است که به کل استان اردبیل مسافرت می کنند. این موضوع آشکارا نشان می دهد که تعیین کشاورزی و گردشگری از طرف متولیان استانی به عنوان اولویت های سرمایه گذاری در استان اردبیل نه تنها باعث توسعه این بخش ها نشده است بلکه موجبات غفلت از سرمایه گذاری های بخش خصوصی و دولتی در بخش صنعت را نیز فراهم کرده است.
,همانطور که استاندار فرهیخته استان اردبیل هم در جمع صاحبان صنایع استان به درستی تأکیدکردند، اردبیل از سرمایه گذاریهای کلان اقتصادی محروم است. در استان اردبیل سرمایه گذاری مستقیم دولتی در بخش صنعت و معدن این استان صورت نگرفته است و حتی یک واحد صنعتی و یا معدنی دولتی در استان اردبیل وجود ندارد. سهم ارزش افزوده بخش معدن استان 2/0 درصد، سهم تجارت خارجی 3/0 درصد و سهم مجموع صنعت، معدن و تجارت استان حدود 5/0 درصد کشور می باشد و کل سرمایه گذاری انجام گرفته در واحد های صنعتی استان از ابتدا تا کنون توسط بخش خصوصی حدود 1100 میلیارد تومان می باشد. به اعتقاد نگارنده این سطور، عقب ماندگی صنعتی استان اردبیل بیشتر از اینکه نتیجه برنامه ریزی به شدت تمرکزگرا در کشور باشد، حاصل عدم تشخیص درست اولویت های سرمایه گذاری توسط مسئولین استانی و نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی در گذشته و غفلت و قصور آنها در مطالبه سهم این استان از سرمایه گذاری های دولتی در بخش صنعت و نیز نتیجه باور اسطوره های دیگری ساخته مانند«استان شما قطب کشاورزی است» بوده است.
,هدف این نوشته زیر سئوال بردن تلاش گذشتگان و توفیق نسبی بخش های مختلف اقتصادی استان نیست بلکه تلاش برای جلب توجه متولیان استانی و نمایندگان استان در مجلس شورای اسلامی به نقش اساسی صنعت در توسعه اقتصادی و غفلت از این مسئله در گذشته می باشد. نقش قابل توجه بخش صنعت در پیشرفت اقتصادی یک منطقه و یا کشور امری بسیار بدیهی است و این به ماهیت بخش صنعت مربوط می شود. آنطور که دانشمندان علوم اقتصادی و جامعه شناسی، تاریخ توسعه ای جهان را روایت کرده اند، نشان از نقش برجسته بخش صنعت در توسعه سریع جوامع دارد که از آن به عنوان انقلاب صنعتی یاد می شود و در تاریخ تحول جوامع، تحول شگرف و عمیق، همانا افزایش سهم بخش صنعت در تولید کشور ها نسبت به سهم کشاورزی بوده است. به جرات می توان گفت که صنعت، ویژگی هایی دارد که سایر بخش های اقتصاد منجمله کشاورزی و خدمات، از آن برخوردار نیستند. بخش صنعت نسبت به سایر بخش های اقتصادی، ارزش افزوده بیشتری را با مقدار مشخصی از عوامل تولید، ایجاد می کند. بخش کشاورزی نسبت به بخش صنعت، بسیار سریعتر از نیروی کار اشباع میشود اما گسترش صنعت می تواند باعث تعدیل نیروی کار در بخش کشاورزی و تجمیع زمین های کشاورزی و در نتیجه افزایش ارزش افزوده در این بخش شود. شاخص های اقتصادی نشان می دهد در حال حاضر، تقریباً سهم بخش صنعت و معدن از اقتصاد کشور به حدود 30 درصد رسیده است. اما سهم آن در اقتصاد استان فقط 7 درصد است.
,نتیجه اینکه صنعت محور توسعه اقتصادی است و بدون توسعه صنعتی نمی توان به توسعه اقتصادی دست یافت. ارزش افزوده صنعت نسبت به دیگر بخش ها به نسبت بارزتری بیشتر است، بهره وری عوامل تولید در بخش صنعت بطور کلی بیشتر از بخش کشاورزی است، گسترش صنایع تبدیلی کشاورزی منجر به تولید هرچه بیشتر محصولات کشاورزی می شود. ایجاد صنایع معدنی آستانه اقتصادی مواد معدنی را پایین می آورد و استخراج بسیاری از آنها را توجیه پذیر می کند، تولیدات صنعتی باعث افزایش صادرات از مبداء این استان می شود و در نهایت صنعت و معدن به عنوان جاذبه گردشگری می تواند به توسعه این بخش منجر شود. بنابراین توسعه اقتصادی استان اردبیل با توسعه هماهنگ بخش های مختلف اقتصادی امکانپذیر می شود و در این بین توسعه صنعتی نقش محوری دارد و بدون توسعه صنعتی نمی تواند به توسعه اقتصادی دست یابد.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه