بررسی تطبیقی ریشههای اضطراب از منظر دین و روانشناسان؛
عوامل اضطراب چیست؟
بدون شک، اضطراب ریشههایی در رفتار و تفکر انسان دارد که قرآن کریم و روانشناسان متعددی، به آن اشارهکرده و راهکارهایی ارائه دادهاند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نفل از "منبری ها" اضطراب، یکی از معضلات بارز زندگی امروز است و بدون شک برای التیام آن باید ریشههایش را جستجو کرد.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, "منبری ها",اضطراب از مفاهیم مهم در علم روانشناسی است و روانشناسان، عمدهترین یافتهها را در این خصوص ارائه کردهاند.
,مفاهیم روانشناسی در مجامع علمی جایگاه خاصی دارد که غالب تألیفات در این زمینه، غربی است درحالیکه جامعه ما، جامعهای دینی است؛ بنابراین بر آن شدیم تا تضاد یا تطابق رویکرد دینی و غربی را در خصوص یکی از اصلیترین مفاهیم علم روانشناسی بررسی کنیم.
,اضطراب
,اضطراب ترسی مبهم است که عامل آن مشخص نیست.
,ریشههای اضطراب از نگاه قرآن
,از نگاه قرآن، عوامل متعددی سبب پیدایش اضطراب میشود که همه آنها در سرپیچی از رهنمودهای خداوند ریشهدارند.
,1- کفر و بیایمانی: مانع تشخیص، شناخت و درک صحیح واقعیات و حقایق میشود و این همان ظلمت و گمراهی مطلق است.
,2- فراموشی یاد خدا: کسی که از یاد خدا دل بگرداند، در زندگی دچار سختی خواهد شد، بهطوریکه درهای خوشبختی به روی او بسته میشود و این همان معیشت سخت است.
,3- خود فراموشی: به دنبال فراموشی خدا، انسان دچار خود فراموشی میشود.
,4- حرص و طمع: یکی از اولین انگیزههایی است که انسان را به اعراض از یاد خدا و جمع اموال و گنجینه کردن آنها وامیدارد.
,5- دلبستگی شدید به امکانات فردی و اجتماعی خود که قرآن کریم، از ثروت و فرزندان بهعنوان این دلبستگیها تعبیر کرده است.
,6- بیتوجهی به نماز: نماز موجب تداوم ذکر خدا و آرامش روحی انسان است.
,7- آرزوی طولانی 8- نداشتن خوف خدا 9- عدم پیروی از امام زمان خویش 10- دنیاطلبی و دلبستگی به آن 11- گناه 12- شرک 13- کفران نعمت 14- تحریف حقایق، که باعث اضطراب، بینظمی و انحراف میشود 15- بزرگنمایی حوادث 16- شتابزدگی در امور 17- سطحینگری 18- همجنسگرایی 19- شراب و قمار
,نظریه روان شناسان غربی در مورد اضطراب
,تئوری فرویدی:
,فروید، اضطراب را درد روانی نامیده است که حاکی از نوعی اعلام موجودیت مشکلات روانی است.
,او معتقد است اضطرابها براثر تعارضها ایجاد میشوند و واکنش نوروتیک، کوششی برای تسکین این اضطرابها است، درواقع اضطراب واکنشی است به خود، مبنی بر اینکه کشش غریزی نامطلوب که درگذشته موجب ناراحتی و درد شده، مجدداً در حال ظهور است.
,کارل گوستاویونگ
,میتوان در دو مفهوم و الگوی کهن، بیماران را به درونگرا و برونگرا طبقهبندی کرد که ممکن است بهعنوان توارث، از طریق کهنالگو یا صورت مثالی از پیشینیان به ما رسیده است.
,درونگرایان کسانی هستند که در زندگی خود، بر تجارب ذهنی متمرکز بوده و از محتویات ذهنی و روانی تأثیر میگیرند، ولی برونگرایان به الگوهای واقعگرایانه تمایل دارند و به محیط خارج علاقهمند میباشند.
,ژولین راتر
,در دیدگاه راتر روابط بین فردی، نقشی به سزا در شکلگیری اضطراب و اختلالات عاطفی، دارد.
,راتر در روابط بین فردی، به نوع موضعگیری فرد در برابر وقایع و تمامی آنچه در محیط میگذرد، توجه دارد و نحوه تفکر فرد درباره وضعیتی که باید با آن مواجه شود و از عهده آن برآید را، عامل اساسی مؤثر بر رفتار برمیشمرد.
,آلبرت الیس
,ارزشهای غیرمنطقی و افکار و هیجانات نادرست، علت اضطراب و اختلالات روانی به شمار میآید.
,آرون بک
,بک، شناختهای نادرست را منشأ ویژه افسردگی تلقی میکند.
,آلفرد آد لر
,واکنش نامتناسب در برابر عقده، حقارت و جبرانهای نامطلوب را مایه اضطراب میداند.
,کلی
,ساختارهای شخصی را مطرح میکند. (ساختار شخصی همان پاسخهای هیجانی و عاطفی فرد در مواجهه با موقعیتهای گوناگون است.)
,رولومی
,معتقد است اضطراب زمانی ظاهر میشود که فرد با مسئله انتخاب روبهرو میشود اضطراب واکنش فرد در برابر شکست در انتخاب است.
,کارل راجرز
,ناهماهنگی و فاصله بین خود واقعی و خود آرمانی را منشأ اساسی اضطراب میشمارد.
,ابراهام مازلو
,اضطراب را ناشی از برآورده نشدن و به مانع برخوردن ارضای نیازها میداند.
,,
نتیجهگیری
,روانشناسی بهعنوان یک علم نوظهور، از روش علوم تجربی برای پیشرفت خود بهره میجوید، هرچند با توجه به اقتضایش، کاستیهایی دارد ولی میتوان به آن اعتماد کرد و در کشف لایههای روان انسان، گام مؤثر برداشت . بهطورکلی، روانشناسان غربی، بیشتر به دنبال کشف ساختار زیستی و فیزیکی ذهن انسان هستند.
,اما دین با وقوف به طبیعت و فطرت انسان، از همان ابتدا با ایجاد یک ساختار متعالی برای تمام ابعاد انسان، ازجمله بعد رفتاری و شناختی و عاطفی، به معماری روان بشر پرداخته و دنیای ذهن او را به بهترین شکل بنانهاده است.
,منبع: فصلنامه آموزشی – فرهنگی 67 و 68 جهاد کشاورزی/ ش 3و4سال 92
,گردآورنده: لیلا سهرابی/ انتهای پبام
]
ارسال دیدگاه