محقق و پژوهشگر لرستانی:
نباید با مداح محوری آب به آسیاب دشمن ریخت
حجت الاسلام و المسلمین تیموری محقق و پژوهشگر لرستانی؛ از چهره ای علمی وفرهنگی استان لرستان به شمار می رود که در کارنامه علمی خود بیش از 40 تألیف در حوزه ادبیات بومی، دفاع مقدس و علوم حوزوی دارد .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از سفیرافلاک، مصاحبه ای که تقدیم می شود در رابطه با آسیب های فراروی مجالس حسینی و شیوه های پیشگیری آن ها می باشد که به شرح ذیل ترتیب داده شده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, سفیرافلاک,
, حاج آقا ضمن عرض سلام و تشکر از وقتی که در اختیار ما قرار دادید . لطفاً بفرماید نگاه شما به رسالت و وظیفه ی منبرو منبری چیست؟
,ضمن تشکر از شما، جواب سئوال را با این بیت شروع می کنم . چون شمع تازیانه ی پروانه ایم ما عشاق را به تیغ زبان گرم می کنیم
,منبر رساترین رسانه ی مکتب نورانی اسلام در طول قرون گذشته تا به امروز بوده است و چون منبری واسطه ی بین خلق و خالق است اگر از خود چیزی بگوید حدیث نفس کرده ارزش و جایگاه منبری آن است که خداوند متعال می فرماید : « الَّذینَ یُبَلِّغُونَ رِسالاتِ اللَّهِ وَ یَخْشَوْنَهُ وَ لا یَخْشَوْنَ أَحَداً إِلاَّ اللَّهَ احزاب 39» ابلاغ رسالت الهی و رساندن فرامین خداوند متعال به گوش خلق کار منبر ومنبری است. در کتاب گرانقدر وسائل الشیعه آمده حضرت رسول (ص) به امام علی (ع) فرمود:« ایْمُ اللَّهِ لَأَنْ یَهْدِیَ اللَّهُ عَزَّ وَ جَلَّ عَلَى یَدَیْکَ رَجُلًا خَیْرٌ لَکَ مِمَّا طَلَعَتْ عَلَیْهِ الشَّمْسُ وَ غَرَبَتْ وَ لَکَ » .به خدا سوگند اگر یک نفر به دست تو هدایت شود، برای تو بهتر از آن چیزی است که خورشید برآن می تابد...»( وسائل الشیعه ج 15 ص 43 )واین اتفاق نمی افتد مگر دغدغه و نیت اهل منبر ابلاغ رسالت الهی باشه که به اندازه آن دغدغه و انگیزه ارزش و جایگاه عند الله نیز پیدا می کند.
,به قول مولانا :
,تا در طلب گوهر کانی کانی تا در هوس لقمه ی نانی نانی این نکته ی رمز اگر بدانی دانی هر چیزی که در جستن آنی آنی
,شما عمده ترین ایراد هیئتی های امروز را در چه می دانید ؟
,الحمد لله هیئت ها روز به روز رو به ترقی و انسجام هستند . اما برای پیشرفت و توسعه یافتن همه جانبه زمان و برنامه بیشتری نیاز داریم .
,گاهاً دیده میشه که هئیت هایی بدون در نظر گرفتن اصول جلسات مذهبی و تاریخی شیعه به صورت قارچی و گلدکویستی رشد می کنند.
,ارکان هدایت فرهنگی و ثمربخش هیئت ها 1- مدیریت با محوریت روحانی و 2 داشتن برنامه هدفمند است که ما در طول تاریخ اهل تشیع دانستن و عمل کردن به معارف را مدیون علماء و روحانیون بوده ایم اما بعضی از هیئت ها کارشان شده صِرف دعا خواندن ، سینه زدن ، مولودی و مرثیه خوانی که به مرور زمان درون مایه این طور جلساتی خالی از معارف می شود به قول معروف آماس می کنند (باد) می کنند ولی چاق نمی شود.
,برای اینکه رشد موفق و درون مایه پُر داشته باشند باید روحانی و لو اینکه دوهفته یکبار در جلسات حضور داشته باشد .
,بنده هیئت بدون طلبه و روحانی را هیئت نمی دانم. متأسفانه عده ای دنبال تخلیه کردن هوا و هوس خودشون راه می افتند و عده ای با دوری از اهل علم آن هاا را تقویت و تبلیغ می کنند که این سیره اهل بیت عصمت و طهارت (ع) نیست؛ این عمده ترین ایراد و خطرناک ترین معضل فراروی هئیت هاست.
,خدا نکند با مداح محوری ما نیز آب به آسیاب دشمن بریزیم . ایراد دیگر که مشهود به نظر می رسد این است که هیئت ها برنامه تعریف شده و هدفمند ندارند .
,ما باید طوری عمل کنیم که بعد از یک سال یا دو سال پا منبری هایمان، در قسمت عمده ای از معارف حرف برای گفتن و دفاع کردن از مرزهای اعتقادی و اخلاقی داشته باشیم ولی بیشتر هیئت ها که قدمت زیادی نیز دارن متأسفانه اگه از آن ها بپرسی که کدام برنامه چند ماهه رو در هیئت اجرا کرده اید یا کدام موضوع برای مستمعین را به اتمام رسانده اید جوابی ندارند و این برمی گردد به نداشتن روحانی و به دنبال آن نداشتن برنامه منسجم .
,سفارش شما به وعاظ و مداحان چیست؟
,بهترین روش استفاده از استدلال عقلانی روان و تمثیلات ساده جهت تبلیغ مؤثر است .
,به عنوان مثال در بحث امامت و خلافت بلا فصل امیر مؤمنان علی (ع) که خیلی از جوانه ا می پرسند عرض می کنم امامت باید این سه ویژگی رو داشته باشه علم ، عصمت و انتصاب .
,کسی دانش الهی داشته باشد؛ از هر گناهی پاک باشد و خداوند متعال او را منصوب کرده باشد بهتراست یا کسی که این ویژگی ها رو نداشته باشه ؟ جواب این سئوال یک کلمه آری یا خیر است . به قول حکیم سنایی:
,گویند پیغمبر ما رفت ز دنیا میراث خلافت به فلان دادو به بهمان
,هرگز ملکی ملک به بیگانه نداده است رو دفتر شاهان جهان جمله تو بر خوان
,با دختر و داماد و بنی و نبیره میراث به بیگانه دهد هیچ مسلمان
,این شیوه از سخن کوتاه وعاقلانه تأثیر سریع و ماندگاری بر جا می گذارد.
,مرتبه دوم استفاده بسیار زیاد از تمثیل است که در راستای تربیت و تبلیغ ابزار بسیار مهمی است مثلاً کار تربیتی امام را وقتی می خوایم توضیح دهیم از مثال شاقول استفاده کنیم که گفتن « امام خیطٌ او خشبهٌ یساوی بهم البناء » نقش امام مثل ریسمان یا وسیله تنظیم دیوار است که بنّاء ها و معماران استفاده می کنند که اگر این وسیله ها نباشد دیوار کج بالا می رود و به قول معروف « خشت اول گر نهد معمار کج » پیش می آید .
,ما آدم ها هم کسی را می خواهیم که برای رسیدن به هدف الهی تنظیم مان کند . به فرموده رسول خدا (ص) به امیر مومنان علی (ع) که فرمود: "المیزان میزانک؛ ترازو ترازوی توست همه چیز باید با او سنجیده بشه".
,امام هم با تنظیم نمودن گفتار و رفتار خلق سبب صعود مستقیم بندگان و راه یافتن آن ها به بارگاه منیع حضرت حق می شود. مثال های از این قبیل برای مستمع با سواد و بی سود چون جنبه حسی دارد به قول بزرگان اوقع در نفوس است .
,آیا معتقدید وعاظ و اهل منبر نسبت به مسائل روز باید حساسیت نشان دهند ؟
,بعد از انقلاب جامعه ما در عرصه ی سیاست به یک حدّ متعادل ومعقول رسیده است و تنها انتظاری که از اهل منبر می رود این است که با صراحت و به موقع گفتن را لحاظ کنند.
,به قول اهل درد و دیانت حقیقت رو فدای مصلحت نکنند و به نام مصلحت انقلاب و ارزشهای والای آن ها را ذبح نکنند که به فرموده امیر بیان (ع) : «الساکتُ کالراضی » گاهی دیر موقع و نابه هنگام صحبت کردن کار از کار گذشته و عملاً آدم در جبهه ی مخالف قرار می گیرد.
,کسی خدمت حضرت امیر (ع) رسید و کمک مالی می خواست که حضرت به او کمکی نکرد دلیل رو که خواست حضرت فرمود روزی که باید کمک می کردی سکوت کردی و این درس بزرگ مردان وادی سیاست و تبلیغ است که خدای نکرده مطرود نگاه عصمت به گاه نیاز نشویم .
,منبری ها باید نسبت به انقلاب چگونه عمل کنند؟
,ما در انقلاب و نقش آن باید به دو علت موجده و مبقیه آن نهایت توجه را داشته باشیم چرا انقلاب به وجود اومد و چگونه حفظ شده و می شود.
,بنده چند سالِ متوجه شدم که بسیاری از اهل منبر نسل دوم و سوم انقلاب رو در جریان خباثت و شرارت حکومت منحوس پهلوی قرار نمی دهند یعنی در منبر چند نکته که دلالت بر پلیدی حکومت طاغوت باشد آدم نمی شنود.
,شاید علت عمده اش روی منبر رفتن نسل جوان بعد از انقلاب و آن هایی باشه که دوران طاغوت رو ندیده باشند و از طرفی در دسترس قرار ندادن منابعی برای اهل منبر بعد از سال ها که از انقلاب می گذرد می باشد.
,نکاتی که شنیدن و خواندن آن ها انزجار بیاورد کم دیده می شود و این هم به متولیان فرهنگی کشور بر می گردد.
,دومین اتفاقی که در عرصه انقلاب افتاده، خالی بودن منبرها از اتفاقات دفاع مقدس و سیره اخلاقی شهدا و رزمندگان آن دوران بی نظیر تاریخ ایران اسلامی است که ارکان انقلاب و علت مبقیه انقلاب اند. مطالبی فراوانی پیرامون شهدا در دفاع مقدس موجود است که شاید غیر قابل شمارش است.
,توجه نکردن به علت ایجاد و علت تداوم انقلاب ناخداگاه اهداف این حرکت عظیم جهانی را مخدوش و به دست فراموشی می سپارد و اهل منبر رسالت و اهداف انقلاب و انقلابیون رو باید از منظر معمار کبیر انقلاب و رهبر فرزانه امت به صورت های دقیق و موشکافانه تبیین و توضیح بدهند تا مجالی برای عده ای فرصت طلب به وجود نیاید که علت و غایت انقلاب رو هر طور که خودشان دلشان می خواهد تفسیر کنند .که اگر دیر بجنبیم اهل نفاق این کار رو خواهند کرد.
,انتظار شما از صدا و سیما چیست ؟
,صدا و سیما چارچوب و تعریف مشخص خودش را دارد. اما پیشنهاد بنده این است که شبکه های سراسری مثل شبکه اول منبری های معروف را شناسایی و تبلیغ کند و با استفاده از کلیپ ها، نماهنگ ها و میان برنامه ها از نکات مطرح شده در منبرهای این بزرگواران نهایت استفاده را کنند.
,اگه ممکن باشه شبکه تبلیغ و منبر رو راه اندازی کنند که طالبان و دوستداران اینگونه امور اوقاتشان به خوبی سپری شود .
,اما درشبکه های استانی کشور به این نقیصه برمی خوریم که منبری های استانی و شهرستانی را پرورش نمی دهند و به عبارت دیگه عملاً آن ها را رو منزوی می کنند.
,در حالی که باید این منبری های شهرستانی رو که در حاشیه اند به مردم از طریق رسانه ی عمومی معرفی کرد .
,خوبی این کار تقویت هیئات و مساجد و رونق بخشی امر وعظ و خطابه است .
,شنیده ایم از مداحان جوان ایراداتی گرفته اید چرا؟
,ما برای رسیدن به نحومطلوب و گذر از وضع موجود باید تلاش کنیم؛ بعضی از رفقای جوان مداح رو در صورتی که با طلبه و روحانی در ارتباط نباشند و در محضر آن ها مطالب خودشان را ارائه ندهند و یا از اشعار ضعیف و سخیف و روضه های غیر معتبر استفاده می کنند همیشه مورد تذکر حقیر بوده و هستند.
,این تذکر شخصی نیست از باب امر به معروف و غنابخشی به محتوای مجالس حسینی است واز اهداف قیام سید الشهدا (ع) محسوب می شه .
,من به بعضی از این مداحان جوان عرض می کنم شما شاید صدای خوب و زیبایی داشته باشید اما با این سبک و سیاق مداحی نمی تونید سیرت زیبا تربیت یا جذب کنید .
,زمانی موفق و شرعی می تونیم عمل کنیم که از اهلش و از منابع معتبر استفاده کنیم.
,ایراد عمده تقلید از مداحان بزرگ کشور را در چه چیزی می بینید؟
,ما در استانی زندگی می کنیم که زبان و فرهنگ خاص خودش را دارد و در طول تاریخ این 14 قرن همین خُرده فرهنگ های بومی سبب شده که تفکر عاشورایی تا به اینجا برسد .
,اما حالا مداحان جوان با زبان های محلی مأنوس نیستند که ناخودآگاه تفکر فرهنگی قوم و محل خودشان را ناخواسته فراموش می کنند و این از نظر فرهنگی آسیب بسیار جدی محسوب می شود.
,جوانان در عین اینکه از مداحان بزرگ بشنوند و بخوانند؛ قسمتی از مداحی خودشان را نیز اختصاص به فرهنگ قوم و زبان خود دهند و نباید در این موضوع غفلت کنند. این فرهنگ های محلی در ترویج فرهنگ غنی عاشورا در بین توده مردم هم زبان بسیار موثر است.
,سه آسیب از آسیب های مداحی امروز رو برامون توضیح بفرمایید؟
,آسیب اول اینکه بعضی از مداحان جوان جلسه ی شلوغی رو که می بینند حیطه ها و حریم ها رو فراموش می کنند.
,بالای منبر می روند و کار طلبگی می کنند؛ ما باید بدانیم منبر رفتن با مداحی کردن فرق دارد؛ من به رفقای طلبه هم عرض می کنم مداحی غیر از روضه خوانی و مقتل خوانی است .
,آن ها هم باید حیطه ها و حریم ها رو مرعات کنند . اگه این آسیب، جدی گرفته نشود ابلاغ و تبیین معارف دینی ممکن است به دست نااهلان بی افتد.
,آسیب دیگری که خصوصا در شهرهای کوچک کاملاً حس می شود؛ نبود محافل و مجالسی است که روضه های صحیح و ناصحیح در آن بررسی شود.
,با وجود این نقصان بسیاری از روضه های ساختگی و تحریف شده می شوند و ناخواسته در جامعه جا باز می کنند و حذف آن ها بسیار سخت است.
,سومین آسیبی که میتوان به آن اشاره کرد این است که ما در مجالس جوانان از پیر غلامان سید الشهداء (ع) کسی رو نمی بینیم.
,حضور نداشتن پیرغلامان امام حسین (ع) در محافل نسل جوان سبب گسست فرهنگی هر شهر و دیار می شود؛ یعنی پیر غلامان عامل مؤثر در انتقال سنت های حسنه گذشته به نسل فعلی و آینده هستند. لذا مسئولین هیئات باید مدام سعی کنن از چهره پیر غلامان برای رفع این نقیصه و آسیب استفاده کنند.
,با تشکر فراوان از وقتی که در اختیار ما قرار دادید.
,بنده هم از زحمات بی دریغ و مخلصانه شما نهایت تشکر رو دارم امیدوارم در پناه دعای حضرت صاحب (عج) موفق و مؤید باشید.
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه