یادداشت/
ایران؛ نبض حیات خاورمیانه
خاورمیانه که میتوان وسعت آن را از شمال آفریقا تا غرب آسیا در نظر گرفت، منطقهای مهم محسوب میشود، بهطوری که سالها پیش آلفرد ماهان به عنوان "هارتلند" از آن نام برده است. خاورمیانه به لحاظ موقعیت ژئوپولیتیکی، تنوع قومی و مذهبی، نفت خیز بودن، پیشینیه باستانی و تمدن های عظیم، همواره به عنوان یکی از مناطق استراتژیک جهان شناحته میشود. از این رو قدرتهای جهانی در طول تاریخ هیچگاه از دخالت در این منطقه دست برنداشتهاند؛ چه قبل از فروپاشی نظام دوقطبی( که شوروی نیز با حملات خود این را ثابت کرد )و چه بعد از آن که تحت عنوان طرحهای جدیدی مانند خاورمیانه بزرگ قصد مداخله در امور منطقه را داشتهاند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اترک نیوز، با توجه به اینکه کشور ایران در این منطقه حساس قرار گرفته، شناخت کشورهای اطراف، و مطالعه وضعیت آنها میتواند جایگاه ایران را در این منطقه، خاصه از منظر سیاسی مشخص کند. اگرچه باید از ابعاد مختلفی روابط و شرایط این کشورها با ایران و سایر کشورهای جهان بررسی شود، اما واقعیت امر این است که در منطقه ما، بعد سیاسی اهمیت بسیار بیشتر و مهمتری از سایر ابعاد حتی نسبت به بعد اقتصادی، یافته است و محتوای سیاسی منطقه از محتوای جغرافیای آن نیز پیشی گرفته است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اترک نیوز، ,
شناخت جایگاه ایران در کنار شناخت کشورهای مهم منطقه همچون عربستان، مصر، ترکیه، قطر و سایر کشورها یک امر مهم محسوب میشود، چرا که برای تصمیمسازی و رسیدن به اهداف مختلف سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، نیازمند شناخت کشورهای منطقه و میزان اثرگذاری سیاسی آنها چه در منطقه و چه در رابطه با سایر کشورهای جهان هستیم. به ویژه اینکه در سالهای اخیر شاهد تحولات بسیار سریع منطقهای نیز هستیم. به نظر میرسد برای درک چگونگی معادله قدرت سیاسی در منطقه بهتر است نگاهی اجمالی به برخی از مهمترین کشورهای منطقه داشته باشیم.
,
برای آنکه بتوان تحلیل درستی از کشورهایی که در این منطقه قرار گرفته اند صورت داد باید به دو فاکتور اوضاع داخلی (نوع حکومت، منابع طبیعی، ساختار سیاسی، اقتصادی، فرهنگی) و اوضاع خارجی یعنی چگونگی ارتباط هر کدام از این کشورها با غرب توجه داشت.
,
سه کشور ایران، عربستان، و ترکیه به عنوان قدرتهای منطقهای نام برده میشوند که در پی افزایش اثرگذاری خود در منطقه هستند. در کنار این سه کشور، سایر کشورهای منطقه نیز در پی افزایش قدرت سیاسی خود در منطقه می باشند. اما کشورهایی همچون لیبی، مصر و رژیم صهیونیستی(که حضور خود را در منطقه تحمیل می کند) را نمیتوان با این سه کشور مقایسه کرد. مصر با وجود پیشینه درخشان تاریخی و موقعیت ویژه جغرافیایی و فرهنگ و تمدن باستانی، انتظار میرود نقش مهمتری نسبت به کشورهای دیگر ایفا کند اما اینگونه نیست. مصر در سه سال اخیر درگیر بحرانهای بزرگ داخلی همچون قیام انقلابی مردم، برکناری مرسی و روی کار آمدن دولتی نظامی بوده و نقش موثر منطقهای خود را ازدست داده است. رژیم صهیونیستی نیز علیرغم تمام تلاشهای خود، و حمایتهای همه جانبه غرب نتوانسته زمام امور سیاسی و قدرت در منطقه را در دست بگیرد و حتی موقعیت سیاسی و نظامی این رژیم غاصب در منطقه به خطر افتاده است. در برابر این ها، ترکیه نیز در سالهای اخیر بهدنبال رابطه با غرب و پیوستن به اتحادیه اروپا بوده و با خرید سلاح از آمریکا و اجازه ورود به نیروهای آمریکایی به خاک این کشور، به نوعی سیاست دوگانهای اتخاذ کرده زیرا در جنگهای منطقهای هم دخالت مستقیم نداشته است اما در عین حال از نظر جمعیت، فناوری و نظامی قابل مقایسه با ایران نیست زیرا در این عرصهها وابستگی زیادی به آمریکا دارد. عربستان که با خرید سلاحهای مدرن نظامی از آمریکا در پی افزایش قدرت خود در منطقه بوده و هست و در مقابل، بازار اصلی فروش نفت خود را در آمریکا یافته است، در فرمانبرداری از یانکی ها گوی رقابت را از تمام حریفان ربوده است. هر چند با همه این بده بستان ها، رفاه فقط نصیب سران و شاهزادگان سعودی است و مردم عربستان از بیشتر حقوق خود محروم اند.
,
از طرف دیگر، در سالهای اخیر آمریکا از سیاست نظامی مستقیم در منطقه دوری گزیده و در پی ایجاد متحدان منطقهای همچون، مصر، ترکیه، لیبی و عربستان بوده است تا بتواند بر ایران فشار وارد کند. آمریکا با این اقدام در پی تضعیف قدرت منطقهای و بینالمللی ایران است. البته نباید فراموش کرد که یکی دیگر از مهمترین اهداف آمریکا از ایجاد متحدان منطقهای، تامین امنیت رژیم غاصب صهیونیستی است که تاکنون به شدت در این عرصه با شکست روبرو شده است. سیاست دامن زدن به اختلافات داخلی کشورهایی همچون عراق، مصر، عربستان، لیبی، و ترکیه نیز در راستای تضغیف توان و قدرت این کشورها و در کل، منطقه خاورمیانه در پیش گرفته شده است.
,
اما ایران بعد از انقلاب اسلامی، با اقتدار اجازه کوچکترین دخالت و نفوذ به آمریکا و متحدانش را نداده است. نه تنها در مورد اوضاع داخلی که حتی در مورد منطقه نیز همواره مخالف حضور مستقیم و غیر مستقیم آمریکا بوده است.
,
بعد از انقلاب و تشکیل جمهوری اسلامی، ایران سیاست "صدور انقلاب" را اتخاذ کرد که الهامبخش بسیاری از جنبشها و ظلمستیزیها در کشورهای منطقه شد که به عنوان نمونه میتوان به جنبشهای بیداری اسلامی اشاره کرد که نشاندهنده موفقیت ایران در صدور انقلاب و مقابله با دخالتهای آمریکا و نفوذ غرب بود است.
,
بعد از آن هرچه به سمت جلو میآییم، ایران در سیاست خارجی خود دست ابرقدرتها را قطع کرده و حتی با وجود تحریمها طرح "اقتصاد مقاومتی" را راهاندازی میکند که برونرفتی در مقابله با تحریمهای آمریکا و غرب باشد.
,
اما کشورهای دیگر در منطقه به هر نحوی با غرب رابطه دوستی برقرار کرده و چه بسا دستنشانده آمریکا هستند، به همین دلیل آمریکا هیچگاه از ناحیه این کشورها احساس خطر نمیکند، زیرا این کشورها بویژه عربستان به شدت تحت تاثیر و نفوذ سیاستهای آمریکا بوده و اراده سیاسی و ابتکاری از خود ندارند؛ بطوریکه ناصر القندیل نویسنده عرب درباره عربستان می گوید با وجود همه توجهات غرب نسبت به عربستان، کسی حاضر نیست از لحاظ سیاسی جسارت کند و بی عقلی و بی منطقی مردان عربستان را با درایت و منطق دولتمردان ایران مقایسه کند.عربستان با درگیر کردن خود در تمام جنگهای منطقه علاوه بر اینکه خشم و نفرت عمومی را علیه خود برانگیحته است، علناً تبدیل به دستنشانده آمریکا برای رسیدن به اهدافش شده است. با این وجود نمیتوان آینده روشنی در منطقه برای عربستان متصور شد.
,
در طول تاریخ چهحکومتها و کشورهایی بودهاند که با وجود حمایت آمریکا فروپاشیدهاند. نمونهاش رژیم پهلوی که با وجود ارتش قدرتمند و سیاست خارجی مورد حمایت غرب و بویژه آمریکا، با اراده واقعی مردم از هم پاشید.
,
کسی نمی تواند منکر شود که ایران در کنار ضدیت با غرب، سیاست خارجی موفقی در رابطه با کشورهای منطقه و بهویژه همسایگان خود داشته است و از سوی دیگر از نظر نظامی و توانایی موشکی و فناوری سلاحهای دوربرد بسیار در سطح برتر و بالاتری از آنها قرار گرفته است. نباید از ذکر این نکته غافل شد که کشورهای منطقه همچون عربستان،ترکیه، قطر، و امثالهم هر کدام به نحوی از کمکهای غرب استفاده کرده و حتی در بسیاری از فناوریهای روز دنیا بهشدت وابسته به آمریکا هستند اما ایران با اتکا به توانمندی و قابلیتهای داخلی به فناوریهای روز دنیا مجهز شده و توان مقابله سیاسی و نظامی با هر گونه تهدیدی علیه امنیت خود را دارد. در واقع آنچه به ایران عظمت می بخشد اقتدار و استقلال سیاسی بی نظیری است که در دنیا استثنا محسوب می شود و برای کشورهای استکباری موجب اضطراب و تشویش است و در مقابل برای مردمان ستمدیده مایه دلگرمی و نقطه اتکاست.
,
بارزترین وجهه ای که ایران در میادین بین المللی دارد، محبوبیت رو به افزایش مقام معظم رهبری در بین مسلمانان و حتی غیر مسلمانان است به خصوص جوانان است، به نحوی که حتی فارس به نقل از یک روزنامه آمریکایی نوشت: در مسابقه محبوبیت جهانی بین باراک اوباما و (آیت الله) خامنهای، رهبر ایران برنده شد. این امر به وضوح نشان از شکست توطئه چینی های آمریکا و متحدانش در منطقه دارد.
,
انتهای پیام/ج
]
ارسال دیدگاه