گزارشی از رسوم محلی ماه محرم در شهر شنبه؛
ازسینه زنی«حسن، حسین» تا مراسم گهواره بندان+ تصاویر
شنبه یکی ازمناطقی به شمار می رود که از نظر گستردگی و آیین ها و مراسمات مذهبی شهره خاص و عام است. یکی از ماه هایی که مردم این شهر به عشق ابا عبدالله الحسین دارای تنوع مراسم ها هستند ماه محرم و مخصوصا دهه اول این ماه است[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل ازترنم دشتی شنبه یکی ازمناطقی به شمار می رود که از نظر گستردگی و آیین ها و مراسمات مذهبی شهره خاص و عام است. یکی از ماه هایی که مردم این شهر به عشق ابا عبدالله الحسین دارای تنوع مراسم ها هستند ماه محرم و مخصوصا دهه اول این ماه است که در این مقال به بخشی از این مراسمات اشاره می کنیم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ترنم دشتی,سیاه پوش کردن علم یا علم بندان:
,با شروع ماه محرم و معمولا یک روز قبل از آغاز این ماه مراسم سیاه پوش کردن علم یا علم بندان و حسینیه ها و تکایا برگزار می گردد.سیاه پوش کردن علم توسط علمدار صورت می گیرد و با روسری های سیاه و ودستمال های سیاه رنگی که معمولاتوسط زنان و دختران به صورت نذری تهیه شده است در بالاترین قسمت علم و در قسمت دست علم بسته می شود.
,چوب علم معمولا یک چوب سفید بلند است که بوسیله پارچه ای سیاه رنگ به صورت کامل سیاه پوش می شود و دستی آهنی که به نشانه دست حضرت ابوالفضل (ع) می باشد دربالای آن قرارداده می شود و درکنار این دست هم روسری ها و دستمال های سیاه رنگ و گاهی رنگی مثلا رنگ سبز نیز در کنار آن بسته می شود.
,
, این حالت تا شب نهم محرم باقی می ماند و سپس بقیه پارچه ها و روسری های رنگی باز می شود و فقط روسری ها و پارچه های سیاه رنگ بر بالای علم باقی می ماند. سر انجام این علم در روز عاشورا به صورت نمادین شهید و پارچه های آن و دست بالای آن باز شده و به اصطلاح علم «شهید» می شود.
,مراسم کتاب خوانی:
,یکی از رسوماتی که از دیرباز در این منطقه رواج پیدا کرده ست مراسم کتاب خوانی است. این کتاب که بیشتر کتاب «روضه الشهدا» می باشد توسط مداحان خاصی که از نسل گذشته باقی مانده اند و با لحنی خاص خوانده می شود. مراسم کتاب خوانی اکنون کمتر در مراسمات محرم دیده می شود و دلیل اصلی آن رغبت کمتر جوانان به خواندن این نوع کتاب می باشد. معمولا عزاداری هر شب محرم و یا هر روز با مراسم کتابخوانی آغاز می شود.
,مراسم نوحه خوانی علم:
,این مراسم نوعی از نوحه خوانی کوتاه است که جوانان با برپا داشتن علم در وسط حسینیه و تکیه و قرارگرفتن در اطراف علم شروع به جواب دادن به نوحه نوحه خوان می کنند. این نوحه که معمولا کوتاه مدت نیز هست توسط طبل زن به صورت آهنگین خوانده می شود و مردمی که اطراف علم قرار گرفته اند شروع به جواب دادن می کنند.این مراسم از قدیمیترین مراسمات این منطقه است و طرفداران زیادی هم دارد.
,مراسم سینه زنی:
,سه نوع سینه زنی در این منطقه رواج دارد ، که در نوع اول همان سینه زنی بوشهری است که در سراسر استان بوشهر به یک شکل رواج دارد و جوانان پس از دور گرفتن وایجاد یه دایره به سینه زنی می پردازند. در نوع دوم که به سینه زنی منطقه شنبه نیز شهرت دارد سینه زنی سه ضرب و یا چهار ضرب می باشد که معمولا با نوحه خوانی محلی خاص منطقه شنبه همراه است.
,
, در نوع آخر سینه زنی که به «حسن حسین» نیز شهرت دارد و در کشور بی نظیر می باشد5 الی 6 نفر از جوانان (البته گاهی قدیمیها هم به این جمع اضافه می شوند) به صورت دایره می ایستند و پای چپشان را در مرکز دایره قرار داده و کمربند های خود را محکم گرفته و با خواندن نوحه هایی مانند: «حسن حسین- آقام حسین» شروع به گردش و سینه زنی می کنند و این دور زدن را با بالابردن سرعت خود همراه با نوحه خوانی خاص این مراسم انجام می دهند و این کار را تا بی حال شدن ادامه می دهند. این نوع سینه زنی مخصوص شهر شنبه می باشد و در کشور نیز در میان مراسمات محرم بی نظیر می باشد.
,مراسم گهواره بندان:
,این مراسم معمولا عصر روز ششم محرم انجام می گیرد و و زنان در انجام این مراسم نقش محوری را ایفا می کنند. در این مراسم زنان شروع به آماده سازی گهواره ای با پارچه های سبز و سیاه می کنند که نماد گهواره حضرت علی اصغر می باشد و در حین آماده سازی هم شروع به خواندن نوایی به نام « لیلیه یا لالایی» می کنند که رسای سرباز شش ماهه حضرت اباعبدالله و مظلومیت خاندان آل الله می باشد.
,
, این نوای غم انگیز هرگاه شنیده می شود نا خود آگاه دل را به سمت کربلا رهسپار می کند. نوای لالایی معمولا از شب ششم محرم در حسینیه ها وتکایا خوانده می شود که همراه با آن زنان شروع به تکان دادن گهواره می کنند و و خود را در غم سرباز شش ماه ابا عبدالله شریک می کنند.
,شایان ذکر است که مردم این شهر و مخصوصا زنان اعتقاد عجیبی به این مراسم دارند و معمولا عصر روز ششم از شلوغ ترین روزهای هر حسینیه می باشد . درتعزیه روز دهم نیز این گهواره باز شده و پارچه های آن از هم جدا می شود.
,نوحه پامنبری:
,این نوحه دقایقی قبل از آغاز روضه خوانده می شود و جواب آن معمولا توسط افرادی که در کنار نوحه خوان و به صورت مدور در کنار منبر نشسته اند و معمولا بدون هماهنگی قبلی جواب داده می شود .این نوحه که معمولا زنگ آغاز روضه خوانی است معمولا ندایی است که به صورت کوتاه و در حدود 4 دقیقه به طول می انجامد و مردم با گوش دادن به این نوحه خود رابرای شنیدن روضه آماده می کنند.
,مراسم عزم میدان:
,این مراسم که روز دهم محرم و در حدود نیم ساعت قبل از اذان صبح روز دهم محرم انجام می شود و گویای به میدان رفتن امام حسین «ع» است . این مراسم که از حزن انگیز ترین مراسمات دهه محرم نیز به شمار می رود با همراهی علم سیاه پوش و گهواره انجام می شود و مردم به صورت دایره وار گرد مرکز میدان می گردند و نواهای خاصی که مخصوص این منطقه می باشد را با همراهی نوحه خوان همنوایی می کنند.
,مراسم تعزیه روز عاشورا:
,این مراسم که در حدود دو ساعت مانده به ظهر عاشورا انجام می گیرد هرساله با حضور خیل عظیم عاشقان حسینی در این شهر انجام می گیرد. مردم گرد مرکز میدان می گردند و شروع به سینه زنی و زنجیر زنی می کنند .در این مراسم که با شهید کردن علم و باز کردن پارچه های گهواره نیز همراه است مردم به خواندن مصائب سید الشهدا و خاندان آل الله می پردازند.
,
, مرام شام غریبان:
,این مراسم که شب یازدهم محرم انجام می گیرد با حضور مردم و خاموش کردن چراغ های جایگاه و روشن نمودن شمع ها توسط کودکان انجام می گیرد . مردم این شهر و مخصوصا کودکان با همنوایی نوحه های غم انگیز خود را در غم کودکان و اسرای دشت کربلا شریک می کنند.
,گزارش: ابراهیم ابراهیمی- وحید ابراهیمی
,انتهای پیام/
,
,
]
ارسال دیدگاه