یاداشت:
اشتغال زایی و ما ادراک اشتغال زایی
کشور ما درون یک چرخه اشتغال زایی و بیکاری زایی فریب دهنده قرار گرفته است و این اشتباه محاسباتی عمیقی است که کشور ما سالهاست دچار آن شده است .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از کاشمر بصیر،مدت زیادی است دغدغه مسئولین کشور ما امر اشتغال زایی و ایجاد شغل است همه ما می دانیم زحمات زیادی هم در این زمینه در طول ادوار مختلف کشیده شده و طرح های زیادی نیز به مرحله اجرا در آمده است اما وقتی نتیجه را بررسی می کنیم حاصل آن نه تنها راضی کننده نبوده بلکه علاوه بر افزایش تورم ، بیکاری بیشتر و بالارفتن آمار بیکاری بوده است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, کاشمر بصیر,
اقتصاد دانان بسیاری بر این عقیده اند که یک کشور و یک حاکمیت نمی تواند مشکل اشتغال و تورم را توامان و همزمان حل نماید و باید یکی از این دو را در اولویت کاری خود قرار دهد اما با یک نگاه مختصر بر آمار اشتغال زایی و نرخ بیکاری در کشوردر سالهای پس از انقلاب اسلامی متاسفانه به این نتیجه می رسیم که در کشور ما گویا هر دو معضل بصورت همزمان رو به فزونی گذاشته و نه تنها مشکل تورم حل نشده بلکه آمار بیکاری نیز تقریبا در اکثر دولت ها رو به فزونی بوده است.
براستی آیا برای حل مشکل بیکاری در کشور ما راه حل منطقی و فرمولی مشخص نمی توان یافت ؟چطور با اجرای این همه طرح های مختلف اشتغال زایی و سرمایه گذاری های عظیم در صنایع مختلف و حتی بالارفتن رشد اقتصادی در ادوار مختلف و افزایش صادرات نتوانسته ایم نرخ بیکاری را به عدد معقول و قابل قبولی برسانیم علت چیست و پاسخ را در کدام وادی می توان یافت؟ جوانان ما تا کی باید همچون موش آزمایشگاهی درگیر طرح های خود اشتغالی ، اشتغال ضربتی ، بنگاههای زود بازده ، وام های کارآفرینی و سرمایه گذاری های بی نتیجه و . . . باشند براستی اینهمه هدر رفتن زمان و سرمایه و منابع کشور را چه کسی پاسخ گوست؟! ؟
بنده اینجا و در این یادداشت نمی خواهم به پاسخگویی مفصل به این سوال بپردازم چرا که نه وقت خواننده اجازه خواهد داد نه وقت نگارنده اما با ذکر یک مثال اشتباه بسیار فاحش و استراتژیک دولت ها در ایران در زمینه اشتغال زایی را برای اولین بار در کشور رونمایی خواهم کرد و تو خود حدیث مفصل بخوان زین مجمل !
تصور کنید در یک شهر کوچک تعداد ۱۰۰ عدد مغازه خوار و بار فروشی (بقالی خودمون) وجود دارد و ۲۰۰ نفر نیز در این مغازه ها مشغول به کار هستند (یعنی مثلا در هر مغازه دو نفر) حال ۵۰ نفر وام خود اشتغالی می گیرند و ۲۵ مغازه خوار و بارفروشی برای خود جایی از شهر دست و پا می کنند و ارتزاق می کنند دولت آمار می دهد با دادن مثلا ۵۰ فقره تسهیلات مثلا ۲۰ میلیون تومانی ۵۰ نفر اشتغال ایجاد شده که درست هم هست چرا که اکنون تمام ان ۱۵۰ نفر مشغول فعالیت و شاغل هستند و زندگی همه به ظاهر می چرخد اما اگر دقیق تر نگاه کنیم حقیقتی تلخ رخ می نماید.
ما می دانیم تقاضای خرید مردم شهر طبیعتا در این مدت ثابت مانده لذا مردمی که تا الان از ۱۰۰ مغازه خرید می کردند حال همان خرید ها را از ۱۵۰ مغازه انجام خواهند داد و این یعنی اینکه بدون شک درآمد شاغلین خوار و بار فروشی های قدیم این شهر کاهش خواهد یافت و در واقع درامد ثابت مجموع انها که قبلا تقسیم بر ۱۰۰ می شده اکنون تقسیم بر ۱۵۰ می شود . جالب است وقتی که حساب و کتاب ریاضی می کنیم متوجه می شویم که انگار ۲۰۰ مغازه دار قدیم هر کدام از محل درآمدشان مبلغی بالاجبار را کنار گذاشته اند تا خرج مغازه داران جدید تامین شود
و اکثر مغازه هایی که در آمدشان کفاف زندگی دو نفر شاغل را می داده اکنون دیگر نمی دهد و طبیعتا بسیاری از این مغازه ها نفر دوم خود را اخراج می کنند چرا که توانایی حقوق او را ندارند در مجموع نزدیک به ۵۰ نفر از این مغازه های قدیم اخراج و بیکار می شوند و البته از طرفی دولت امار اشتغال ۵۰ نفر را می دهد که درست هم هست !!
یک مثال دیگر فرض کنید در یک شهر مثلا کاشمر یک کارخانه با کمک بخش دولتی و خصوصی راه اندازی می شود همه خوشحال اند و جشن می گیرند چرا که یک سرمایه گذاری بزرگ صورت گرفته چرخ صنعت در این شهر به گردش در امده و شاید حدود ۵۰۰ نفر هم اشتغال ایجاد شده اما باید دید خریداران محصولات این کارخانه چه کسانی هستند ؟ آیا انها خریداران جدیدی هستند که به چرخه خریداران کشور اضافه شده اند ؟ طبیعتا نه پس حتما قبل از این خرید خود را از محصولات کار خانه های دیگر کشور انجام می دادند و حال بدلایل مختلف ترجیح داده اند از این شرکت و کارخانه خرید کنند لذا به مقدار درامد این کارخانه از درامد کارخانه های دیگر کشور مخصوصا کارخانه های همجوار و نزدیک ، کم می شود و کم شدن درامد آن کارخانه ها بمعنی پایین امدن سطح معیشت کارکنان و حتی اخراج تعدادی از انها خواهد شد این یعنی اینکه در این کارخانه ۵۰۰ نفر اشتغال ایجاد شد و در کارخانه های دیگر در مجموع حدود همین تعداد نیرو اخراج می شود دولت آمار می دهد ۵۰۰ نفر اشتغال ایجاد شد که درست هم هست اما از طرفی ۵۰۰ نفر بیکار نیز به امار بیکاران اضافه می شود ! و این رشته سر دراز دارد.
لذا به این نتیجه می رسیم که مادامی که خریدارانی خارج از این چرخه موجود به آن اضافه نشوند هر نوع سرمایه گذاری تولیدی و خدماتی منجر به افزایش آمار اشتغال این شهر نخواهد شد و عبارت خریداران خارج از چرخه در مقیاس بزرگ چیزی نیست جز ” حجم صادرات منهای واردات ” !
,
,
,
,
,
,
,
بله حجم صادرات منهای واردات کلید واژه و رمز حقیقت یاب آمار اشتغال زایی است اگر در آمار یکساله یک دولت تعداد n عدد اشتغال ایجاد شده گزارش شد و در آمار ” حجم صادرات منهای واردات ” تفاوتی حاصل نشد باید دانست که این آمار اشتغال کاذب خواهد بود چرا که مشابه مثال های ذکر شده درون یک چرخه اشتغال زایی و بیکاری زایی فریب دهنده قرار گرفته ایم و این اشتباه محاسباتی عمیقی است که کشور ما سالهاست دچار آن شده است .
,یادداشت از : سید علی موسوی نژاد – فعال فرهنگی و پژوهشگر اقتصادی
]
ارسال دیدگاه