داستان یک دمام زن آبادانی در دیلم
مصطفی حمادی، متولد 1331 و ساکن دیلم، بانی هیئت دمامزنی مسلمبنعقیل مسجد جامع امام خمینی(ره) دیلم است و حدود 38 سال است که در مسجد امام خمینی(ره) همراه با حاج ابوالقاسم خلیلی، علی آهنکوب، حاج محمد جعفرزاده و بچههایش در این دستگاه عزاداری میکند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از عصردیلم،مصطفی حمادی، متولد 1331 و ساکن دیلم، بانی هیئت دمامزنی مسلمبنعقیل مسجد جامع امام خمینی(ره) دیلم است و حدود 38 سال است که در مسجد امام خمینی(ره) همراه با حاج ابوالقاسم خلیلی، علی آهنکوب، حاج محمد جعفرزاده و بچههایش در این دستگاه عزاداری میکند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, عصردیلم,از 13 سالگی به دمام و دمامزنی علاقه داشت و دمام ساختن و دمامزنی را از حسینیه بوشهریها در آبادان نزد حمید خلیجی و بلال و رمضان آموخت، حدود 48 سال است که دست و پنجهاش با پوست و چوب دمام آشناست و گوشش به صدای سنج و دمام عادت کرده است. شبهای محرم با پای برهنه و با نگاهی نافذ و خشن در وسط هیئتش مراقبت دمامزنهاست که از نت خارج نشوند و نوای دمامش خراب نشود. صدای دمامش از بین همه هیئتهای دمامزنی دیلم قابل تشخیص است.
,چراکه دمامزنی را با عشق و علاقه خاصی از کودکی و پیش اساتید دمامسازی از آبادان آموخته است.
,در آستانه محرم حسینی و به بهانه معرفی یکی از قدیمیترین دمامزنان و دمامسازان دیلم به هیئت دمامزنی مسجد امام خمینی رفتیم و گفتوگویی با این دمامساز مشهور دیلمی ترتیب دادم.
دمامزنی را از کجا یاد گرفتید؟
در آبادان از نوجوانی علاقه زیادی به نوای دمام و دمامزنی داشتم و در حسنیه بوشهریها خدمتگزار بودم و دمام زدن را پیش حمید خلیجی، بلال و رمضان در آبادان آموختم و حدود 38 سال پیش به دیلم آمدم و با کمک مرحوم حاج فرج اله خلیلی هیاتی تشکیل دادم و الان هم در خدمت مردم دیلم و نوکر آقا امام حسین(ع) هستم.
دمام را از کی آماده میکنید؟
برای ساختن دمام از حدود دو ماه قبل از ماه محرم پوست گوسفند را از کشتارگاه میخرم و همراه با چند نفر از بچههای هیئت و بچههایم در منزل مسکونیام در حیاط ساختمان 16 واحدی بنیاد مسکن اقدام به درست کردن دمامها میکنیم.
دمامها را چگونه و با چه ابزاری میسازید؟
یک دمام تشکیل شده از درام، پوسه، بند و تسمه(کولی). اول اینکه هر سال باید پوستهای دمام را تعویض کرد چون پوست دمام به مرور زمان خراب میشود، برای درست کردن دمام ابتدا هر سال پوست گوسفند را دو ماه قبل از ماه محرم و صفر از کشتارگاه میخریم، پوست گوسفند را از 5 تومان خریدهام تا الان که 8 هزار تومان است.
درام (محفظه استوانهای دمام) از جنس پلیت گالوانیزه است و آنها سفارشی از آبادان دانهای 80 هزار تومان میخرم و به دیلم میآورم. ساخت هر دمام بدون خرید قوطیها حدود 35 هزار تومان هزینه دارد. البته از راه ساخت و فروش دمام به دیگر هیئتهای دمامزنی دیلم مقداری از این هزینه را تامین میکنم.
اگه امکان دارد توضیح بیشتری در خصوص ساختن دمام بدهید؟
برای درست کردن دمام ابتدا درامها یا محفظه استوانهای فلزی را رنگآمیزی کرده و پس از خشک شدن دو سوراخ در کنار هم به صورت قرینه در وسط قوطی استوانهای و در دو طرف آن ایجاد میکنیم این سوراخها برای خروج هوا و بیرون رفتن صدای دمام و نوعی تنظیمکننده صدای دمام است.
پس از آن دو تکه سیم دورشتهای دو دو سر قوطی کرده و محکم میبندیم سپس پوستهایی که موهایش را تراشیدهایم به اندازه دو برابر قطر سر درام بریده و بر روی درام میگذاریم و از زیر سیمها آن را رد میکنیم و میکشیم تا محکم شود.
پس از آن یک تکه بند هفت بغلی (حدوداً 10 متری) که این بندها رو مرحوم امانی خلیفهای از کویت برایم میآورد و خیلی هم محکم است و جنس شان از کُمبار (از پوست درخت نارگیل درست میشود) که برای هر دمام آماده شده را از سوراخهای دور پوست و از زیر سیمها رد کرده و یکی در میان به اندازه یک وجب از هم میکشیم تا محکم شود و بعد هم کولی دمام (تسمههایی که با آن دمام را به دوش میاندازند) را به دمام میبندیم.
حالا دیگر دمام آماده است و آنها را به هیئت در منزل حاج ابوالقاسم خلیلی میبریم و از شب اول محرم قبل از زدن باید حتماً آنها را گرم کنیم.
زحمت آوردن هیزم برای آتش زدن و گرم کردن دمامها را هم آقای رحمانی(داماد مرحوم حاج فرجاله خلیلی) میکشد.
سنجها را از کجا تهیه میکنی؟
سنجها را به طور سفارشی از آبادان تهیه میکنم و در تعمیر آنها هم بچههایم کمک میکنند، بهرام تنگستانی از سنجزنان معروف دیلم است و سالهاست در این هیئت سنج میزد و الان هم اکبر عوضزاده، جواد و علی مرادی، کیوان مرادی، مصطفی دیلمی و حسن دشتی سنج میزنند.
بوقی که در هنگام دمامزنی استفاده میکنی را از کجا تهیه کردهای؟
این بوق از شاخ بزکوهی ساخته شده و حدود 40 سال پیش در آبادان خودم آن را تراشیده و ساختهام و الان 40 سال است که شیپور هیئت دمامزنی ما این بوق است و از بوقزنهای قدیمی هیئت اکبر زاهدیپور بود و الان هم که آقای ابراهیم بشیری،حسین مرادی،فیاضی و پسر خودم بوق میزنند.
چوبهای دمام را از کجا تهیه میکنید؟
چوبها از درخت نخل است و آنها را از آبپخش تهیه میکنم. بچهام ماشین کرایه میکند و از آبپخش 80 تا 100 چوب میآورد و بعد خارهایش را میزنیم و پس از برش دو سر چوب پیش تراشکاری مجتبی کورشفرد آنها را برش میزنم و خودم یکی یکی باد دقت و حوصله آنها را میتراشم.
چند تا دمام و چند تا دمام زن دارید؟
هر سال حدود 15 تا دمام آماده میکنیم و البته دمامهای سال قبل را استفاده میکنیم ولی ممکنه درامها پوسیده یا خراب شوند که آنها را هم یا تعویض یا تعمیر میکنیم آنهایی هم که نیازبه رنگ آمیزی دارد مجدداً رنگآمیزی میکنیم. هیئت ما حدود 30 تا دمام زن دارد تا شب چهارم 8 دمام بیرون میآوریم و از شب چهارم به بعد 10 دمام بیرون میآوریم چون تعداد دمامزنها از شب چهارم به بعد بیشتر میشود.
سه تا اشکونزن (اشکون ضربهای است که با ریتم چهار تا چهار تا زده میشود) داریم، آقای صالح حمادی برادرم از اشکونزنهای قدیمی دیلم بود و همچنین آقای علی آهنکوب که یکی از بهترین اشکونزنهای دیلم هست و آقای حمیدرضا عباسیان و آقای ابراهیم بشیری هم که چندسالی است به هیئت آمدهاند و در این دستگاه عزاداری میکنند.
اشکونزنها در دو طرف حلقه دمامزنی میایستند و بقیه دمام زنها هم دو به دو روبروی هم میایستند با علامت خودم یکی یکی اشکونزنها شروع به زدن میکنند یعنی اولی که اون سر حلقه دمامزنی است شروع میکند و 4 تا 4 تا میزند بعد از آن با اشاره خودم قطع میکند و بعد اشکونزن بعدی شروع میکند.
چه چیزی باعث شده تا هنوز پس از 45 سال دمام ساختن و دمام زدن را ادامه دادی و آن را رها نکردی؟
عشق حسینی و عشق به آقا اباعبدالله الحسین(ع)، شور محرم و حمایتهای بیدریغ حاج ابوالقاسم خلیلی و پدر مرحومشان حاج فرجاله خلیلی که در طی این سالها در کنارم بودهاند و اکنون هم چند سالی است که در منزل آقای رحمانی (داماد مرحوم حاج فرجالله) هستیم و کمک و حمایتم میکند و تا زندهام خودم و بچههایم این دستگاه عزاداری امام حسین(ع) را رها نمیکنیم.
از قدیمیهایی که سالهای گذشته با هیئت بودند و الان در قید حیات نیستند برایمان بگویید؟
مرحوم درویش جوهری و پسر مرحومش غلامحسین، مرحوم حاج فرجاله خلیلی، مرحوم حاج جواد بوشهری، مرحوم حاج محمد (سنگور) بوشهری (پدر محمود بوشهری)، مرحوم حاج حمید قرهباغی، مرحوم حاج حمید دریانورد، مرحوم حمداله و سیفالهی حمادی، خدا همه آنها را رحمت کند اینها از قدیمیهایی بودن که از زمانی که بنده به دیلم آمدم و هیئت را تاسیس کردم در ماه محرم و صفر در این هیئت دمام میزدند و کمکم بودند.
آیا تا الان هم از خارج از شهرستان دعوت شدهاید؟
بله خرداد 68 در ایام رحلت امام خمینی (ره) آقای حاج عباس فتاح گفت از بوشهر زنگ زدند و گفتند یک هیئت دمامزنی از دیلم بفرستید برای مراسم ارتحال امام، ما هم به همراه مرحوم درویش جوهری و چند تا از بچههای دیگر هیئت به تهران رفتیم و هنوز مراسم خاکسپاری امام تمام نشده بود و ما پس از خاکسپاری به بیت امام رفتیم و در حضور مرحوم حاج احمد آقا خمینی دمامزنی کردیم و مرحوم حاج احمد آقا خلیلی از ما استقبال کرد و گفت این هیئت دوباره دمام بزند و تقدیرنامه به ما دادند.
آیا به کربلا مشرف شدهاید؟
نه هنوز به کربلا نرفتم و بزرگترین آروزیم این که با بچههای هیئت دمامزنی به کربلا بروم و در بینالحرمین دمام بزنم. قربون آقا امام حسین (ع) برم یا امام حسین (ع) این آرزوی ما را در این ماه عزیز برآورده کن.
اگر صحبت خاصی دارید بفرمایید؟
هیئت ما نیاز به حمایت دارد ولی متاسفانه از طرف مسجد امام خمینی(ره) حمایتی از هیئت دمامزنی نمیشود و جای درست و حسابی برای درست کردن و نگهداری دمامهایمان نداریم و بعد از ماه محرم و صفر باید دمامها را بار بزنیم و به خانه خودم در حیاط ساختمان 16 واحدی بنیاد مسکن ببریم، از هیئت امنای مسجد امام خمینی (ره) تقاضای حمایت و پشتیبانی داریم.
----------------------------------
مصاحبه از: اسماعیل طاهرینیا
انتهای پیام/ج
در آستانه محرم حسینی و به بهانه معرفی یکی از قدیمیترین دمامزنان و دمامسازان دیلم به هیئت دمامزنی مسجد امام خمینی رفتیم و گفتوگویی با این دمامساز مشهور دیلمی ترتیب دادم.
,,
دمامزنی را از کجا یاد گرفتید؟
, دمامزنی را از کجا یاد گرفتید؟, دمامزنی را از کجا یاد گرفتید؟,در آبادان از نوجوانی علاقه زیادی به نوای دمام و دمامزنی داشتم و در حسنیه بوشهریها خدمتگزار بودم و دمام زدن را پیش حمید خلیجی، بلال و رمضان در آبادان آموختم و حدود 38 سال پیش به دیلم آمدم و با کمک مرحوم حاج فرج اله خلیلی هیاتی تشکیل دادم و الان هم در خدمت مردم دیلم و نوکر آقا امام حسین(ع) هستم.
,دمام را از کی آماده میکنید؟
, دمام را از کی آماده میکنید؟, دمام را از کی آماده میکنید؟,برای ساختن دمام از حدود دو ماه قبل از ماه محرم پوست گوسفند را از کشتارگاه میخرم و همراه با چند نفر از بچههای هیئت و بچههایم در منزل مسکونیام در حیاط ساختمان 16 واحدی بنیاد مسکن اقدام به درست کردن دمامها میکنیم.
,دمامها را چگونه و با چه ابزاری میسازید؟
, دمامها را چگونه و با چه ابزاری میسازید؟, دمامها را چگونه و با چه ابزاری میسازید؟,یک دمام تشکیل شده از درام، پوسه، بند و تسمه(کولی). اول اینکه هر سال باید پوستهای دمام را تعویض کرد چون پوست دمام به مرور زمان خراب میشود، برای درست کردن دمام ابتدا هر سال پوست گوسفند را دو ماه قبل از ماه محرم و صفر از کشتارگاه میخریم، پوست گوسفند را از 5 تومان خریدهام تا الان که 8 هزار تومان است.
,درام (محفظه استوانهای دمام) از جنس پلیت گالوانیزه است و آنها سفارشی از آبادان دانهای 80 هزار تومان میخرم و به دیلم میآورم. ساخت هر دمام بدون خرید قوطیها حدود 35 هزار تومان هزینه دارد. البته از راه ساخت و فروش دمام به دیگر هیئتهای دمامزنی دیلم مقداری از این هزینه را تامین میکنم.
,اگه امکان دارد توضیح بیشتری در خصوص ساختن دمام بدهید؟
, اگه امکان دارد توضیح بیشتری در خصوص ساختن دمام بدهید؟, اگه امکان دارد توضیح بیشتری در خصوص ساختن دمام بدهید؟,برای درست کردن دمام ابتدا درامها یا محفظه استوانهای فلزی را رنگآمیزی کرده و پس از خشک شدن دو سوراخ در کنار هم به صورت قرینه در وسط قوطی استوانهای و در دو طرف آن ایجاد میکنیم این سوراخها برای خروج هوا و بیرون رفتن صدای دمام و نوعی تنظیمکننده صدای دمام است.
,پس از آن دو تکه سیم دورشتهای دو دو سر قوطی کرده و محکم میبندیم سپس پوستهایی که موهایش را تراشیدهایم به اندازه دو برابر قطر سر درام بریده و بر روی درام میگذاریم و از زیر سیمها آن را رد میکنیم و میکشیم تا محکم شود.
,پس از آن یک تکه بند هفت بغلی (حدوداً 10 متری) که این بندها رو مرحوم امانی خلیفهای از کویت برایم میآورد و خیلی هم محکم است و جنس شان از کُمبار (از پوست درخت نارگیل درست میشود) که برای هر دمام آماده شده را از سوراخهای دور پوست و از زیر سیمها رد کرده و یکی در میان به اندازه یک وجب از هم میکشیم تا محکم شود و بعد هم کولی دمام (تسمههایی که با آن دمام را به دوش میاندازند) را به دمام میبندیم.
,حالا دیگر دمام آماده است و آنها را به هیئت در منزل حاج ابوالقاسم خلیلی میبریم و از شب اول محرم قبل از زدن باید حتماً آنها را گرم کنیم.
,زحمت آوردن هیزم برای آتش زدن و گرم کردن دمامها را هم آقای رحمانی(داماد مرحوم حاج فرجاله خلیلی) میکشد.
,سنجها را از کجا تهیه میکنی؟
, سنجها را از کجا تهیه میکنی؟, سنجها را از کجا تهیه میکنی؟,سنجها را به طور سفارشی از آبادان تهیه میکنم و در تعمیر آنها هم بچههایم کمک میکنند، بهرام تنگستانی از سنجزنان معروف دیلم است و سالهاست در این هیئت سنج میزد و الان هم اکبر عوضزاده، جواد و علی مرادی، کیوان مرادی، مصطفی دیلمی و حسن دشتی سنج میزنند.
,بوقی که در هنگام دمامزنی استفاده میکنی را از کجا تهیه کردهای؟
, بوقی که در هنگام دمامزنی استفاده میکنی را از کجا تهیه کردهای؟, بوقی که در هنگام دمامزنی استفاده میکنی را از کجا تهیه کردهای؟,این بوق از شاخ بزکوهی ساخته شده و حدود 40 سال پیش در آبادان خودم آن را تراشیده و ساختهام و الان 40 سال است که شیپور هیئت دمامزنی ما این بوق است و از بوقزنهای قدیمی هیئت اکبر زاهدیپور بود و الان هم که آقای ابراهیم بشیری،حسین مرادی،فیاضی و پسر خودم بوق میزنند.
,چوبهای دمام را از کجا تهیه میکنید؟
, چوبهای دمام را از کجا تهیه میکنید؟, چوبهای دمام را از کجا تهیه میکنید؟,چوبها از درخت نخل است و آنها را از آبپخش تهیه میکنم. بچهام ماشین کرایه میکند و از آبپخش 80 تا 100 چوب میآورد و بعد خارهایش را میزنیم و پس از برش دو سر چوب پیش تراشکاری مجتبی کورشفرد آنها را برش میزنم و خودم یکی یکی باد دقت و حوصله آنها را میتراشم.
,چند تا دمام و چند تا دمام زن دارید؟
, چند تا دمام و چند تا دمام زن دارید؟, چند تا دمام و چند تا دمام زن دارید؟,هر سال حدود 15 تا دمام آماده میکنیم و البته دمامهای سال قبل را استفاده میکنیم ولی ممکنه درامها پوسیده یا خراب شوند که آنها را هم یا تعویض یا تعمیر میکنیم آنهایی هم که نیازبه رنگ آمیزی دارد مجدداً رنگآمیزی میکنیم. هیئت ما حدود 30 تا دمام زن دارد تا شب چهارم 8 دمام بیرون میآوریم و از شب چهارم به بعد 10 دمام بیرون میآوریم چون تعداد دمامزنها از شب چهارم به بعد بیشتر میشود.
,سه تا اشکونزن (اشکون ضربهای است که با ریتم چهار تا چهار تا زده میشود) داریم، آقای صالح حمادی برادرم از اشکونزنهای قدیمی دیلم بود و همچنین آقای علی آهنکوب که یکی از بهترین اشکونزنهای دیلم هست و آقای حمیدرضا عباسیان و آقای ابراهیم بشیری هم که چندسالی است به هیئت آمدهاند و در این دستگاه عزاداری میکنند.
,اشکونزنها در دو طرف حلقه دمامزنی میایستند و بقیه دمام زنها هم دو به دو روبروی هم میایستند با علامت خودم یکی یکی اشکونزنها شروع به زدن میکنند یعنی اولی که اون سر حلقه دمامزنی است شروع میکند و 4 تا 4 تا میزند بعد از آن با اشاره خودم قطع میکند و بعد اشکونزن بعدی شروع میکند.
,چه چیزی باعث شده تا هنوز پس از 45 سال دمام ساختن و دمام زدن را ادامه دادی و آن را رها نکردی؟
, چه چیزی باعث شده تا هنوز پس از 45 سال دمام ساختن و دمام زدن را ادامه دادی و آن را رها نکردی؟, چه چیزی باعث شده تا هنوز پس از 45 سال دمام ساختن و دمام زدن را ادامه دادی و آن را رها نکردی؟,عشق حسینی و عشق به آقا اباعبدالله الحسین(ع)، شور محرم و حمایتهای بیدریغ حاج ابوالقاسم خلیلی و پدر مرحومشان حاج فرجاله خلیلی که در طی این سالها در کنارم بودهاند و اکنون هم چند سالی است که در منزل آقای رحمانی (داماد مرحوم حاج فرجالله) هستیم و کمک و حمایتم میکند و تا زندهام خودم و بچههایم این دستگاه عزاداری امام حسین(ع) را رها نمیکنیم.
,از قدیمیهایی که سالهای گذشته با هیئت بودند و الان در قید حیات نیستند برایمان بگویید؟
, از قدیمیهایی که سالهای گذشته با هیئت بودند و الان در قید حیات نیستند برایمان بگویید؟, از قدیمیهایی که سالهای گذشته با هیئت بودند و الان در قید حیات نیستند برایمان بگویید؟,مرحوم درویش جوهری و پسر مرحومش غلامحسین، مرحوم حاج فرجاله خلیلی، مرحوم حاج جواد بوشهری، مرحوم حاج محمد (سنگور) بوشهری (پدر محمود بوشهری)، مرحوم حاج حمید قرهباغی، مرحوم حاج حمید دریانورد، مرحوم حمداله و سیفالهی حمادی، خدا همه آنها را رحمت کند اینها از قدیمیهایی بودن که از زمانی که بنده به دیلم آمدم و هیئت را تاسیس کردم در ماه محرم و صفر در این هیئت دمام میزدند و کمکم بودند.
,آیا تا الان هم از خارج از شهرستان دعوت شدهاید؟
, آیا تا الان هم از خارج از شهرستان دعوت شدهاید؟, آیا تا الان هم از خارج از شهرستان دعوت شدهاید؟,بله خرداد 68 در ایام رحلت امام خمینی (ره) آقای حاج عباس فتاح گفت از بوشهر زنگ زدند و گفتند یک هیئت دمامزنی از دیلم بفرستید برای مراسم ارتحال امام، ما هم به همراه مرحوم درویش جوهری و چند تا از بچههای دیگر هیئت به تهران رفتیم و هنوز مراسم خاکسپاری امام تمام نشده بود و ما پس از خاکسپاری به بیت امام رفتیم و در حضور مرحوم حاج احمد آقا خمینی دمامزنی کردیم و مرحوم حاج احمد آقا خلیلی از ما استقبال کرد و گفت این هیئت دوباره دمام بزند و تقدیرنامه به ما دادند.
,آیا به کربلا مشرف شدهاید؟
, آیا به کربلا مشرف شدهاید؟, آیا به کربلا مشرف شدهاید؟,نه هنوز به کربلا نرفتم و بزرگترین آروزیم این که با بچههای هیئت دمامزنی به کربلا بروم و در بینالحرمین دمام بزنم. قربون آقا امام حسین (ع) برم یا امام حسین (ع) این آرزوی ما را در این ماه عزیز برآورده کن.
,اگر صحبت خاصی دارید بفرمایید؟
, اگر صحبت خاصی دارید بفرمایید؟, اگر صحبت خاصی دارید بفرمایید؟,هیئت ما نیاز به حمایت دارد ولی متاسفانه از طرف مسجد امام خمینی(ره) حمایتی از هیئت دمامزنی نمیشود و جای درست و حسابی برای درست کردن و نگهداری دمامهایمان نداریم و بعد از ماه محرم و صفر باید دمامها را بار بزنیم و به خانه خودم در حیاط ساختمان 16 واحدی بنیاد مسکن ببریم، از هیئت امنای مسجد امام خمینی (ره) تقاضای حمایت و پشتیبانی داریم.
,----------------------------------
,مصاحبه از: اسماعیل طاهرینیا
,انتهای پیام/ج
,]
ارسال دیدگاه