باید و نبایدهای محصولات کشاورزی تراریخته/تغییر ژنتیکی به چه قیمت؟

باید و نبایدهای محصولات کشاورزی تراریخته/تغییر ژنتیکی به چه قیمت؟
در استان آذربایجان غربی نیز، کشت محصولات تراریخته و اختصاص سایت ویژه برای این گیاهان انجام نگرفته و تلاش برای تولید محصولات سالم صرفا با بهره‌مندی مناسب از آفت‌کش‌های کم خطر صورت گرفته است.
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اروم نیوز،  گیاهانی که ساختار ژنتیکی آن از طریق مهندسی ژنتیک تغییر یافته باشد، به گیاهان «تراریخته» منتسب هستند. این گیاهان که جهت بهبود مقاومت گیاه به برخی آفات و بیماری‌های گیاهی و جهت بهبود عملکرد گیاه و بهره‌وری کشاورزی، مورد مهندسی ژنتیک قرار می‌گیرند اغلب در صنعت داروسازی جهت تولید صنعتی برخی ترکیبات با کاربرد پزشکی کاربرد دارند ولی به این دلیل که شبیه به همتای طبیعی خود هستند و فقط با دستکاری ژنتیکی، در یک یا چند صفت ویژه نسبت به نوع طبیعی خود برتری پیدا کرده‌اند.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اروم نیوز,

 لذا توانسته‌اند با افزایش تولید بهره‌برداران کشاورزی و ارائه محصولات عاری از مواد شیمیایی  و علف‌کش‌ها، توجه مصرف‌کنندگان را نیز جلب کنند. چنان‌که محصولات تراریخته در گیاهان مختلفی در جهان تولید شده‌اند که از آن جمله، می‌توان به سویا، برنج، ذرت، جو، پنبه، سیب‌زمینی، کلزا، سیب‌زمینی شیرین، گوجه‌فرنگی، کدو، چغندرقند، پاپایا، سیب، انبه، موز، آناناس و نارگیل اشاره کرد.

,

با این وجود، این گیاهان، انتقاداتی از ابعاد زیست محیطی و اقتصادی  دارا هستند و می‌توانند بنا به درخواست ابداع‌کنندگان آن‌ها تحت قوانین مالکیت معنوی قرار بگیرند. نخستین برنج تراریخته  کشت شده در کشور در مزارع آزمایشی در سال 1383 برداشت شد.  این محصول، نخستین گونه برنج مقاوم به حشرات گروه بال پولکداران کشت شده در دنیا بود. در سال 1384، در گزارشی که کارگروه تخصصی (سه انجمن علمی - تخصصی ژنتیک، بیوتکنولوژی و ایمنی زیستی ) تاکید کرد طارم مولایی، مشابهت عمده‌ای با برنج طارم مولایی دارد و شواهدی مبنی بر اثبات نگرانی احتمالی برای رهاسازی آن به دست نیامده و مرکز بیوتکنولوژیکی کشور، اثرات سوء و مضرات استفاده از این نوع محصولات را اعلام نکرده است.

,

 بااین اوصاف، جامعه تحصیل‌کرده، توسعه گیاهان تراریخته را به نفع اقتصاد کشاورزی ارزیابی می‌کنند و مصرف این گیاهان را در جامعه تایید کرده و با توجه به ارزیابی‌هایی که توسط محققین انجام می‌شود، نگرانی خاصی در مورد سلامت جامعه نیز اعلام نکرده‌اند. چراکه کارشناسان این عرصه اعتقاد دارند که تاثیر استفاده بیش از حد سموم و کودهای شیمیایی به مراتب مخرب‌تر از تغییرات جزیی مزارع گیاهان تراریخته(اکوسیستم‌های تحت کنترل) است.

,

هم‌چنین در دنیا، هدف از تولید محصولات تراریخته را افزایش محصول گیاهان زراعی و در نتیجه تولید غذای بیشتر در جهان، حفظ تنوع زیستی به عنوان یک فاکتور مهم در تولید محصول بیشتر و افزایش پایداری محصول در برابر تنش‌های زنده و غیرزنده و ایجاد منافع اقتصادی و اجتماعی برای جوامع مختلف و در نتیجه، کاهش فقر در کشورهای در حال توسعه عنوان می‌کنند.

,

 

,

ارزش بازار گیاهان تراریخته در جهان، بر اساس مجموع قیمت فروش بذر تراریخته و هزینه فناوری مورداستفاده در آن محاسبه می‌شود. فروش جهانی بذر تراریخته، از سال 1995 به بعد در حال رشد بوده است. به صورتی که در سال 1995،  از یک میلیون دلار به بیش از 4 میلیارد دلار در سال 2002 رسید و به عکس بازار این بذور، بازار علف‌کش‌ها 6.9 درصد، حشره‌کش‌ها 6.1 درصد و قارچ‌کش‌ها 6.9 درصد کاهش پیدا کرد. بدین منظور، این گیاهان در سال 2014 در 28 کشور جهان کشت شده‌اند که سطح زیر کشت آنان از سال 1996 به 100 برابر رسیده است.

,

چنان‌که کشور «آمریکا» با 73.1 میلیون  هکتار سطح زیر کشت و کشورهای «اسپانیا»، «برزیل»، «آرژانتین» و «کانادا»  ازجمله کشورهای برتر تولیدکننده محصولات تراریخته در جهان هستند ضمن اینکه تقریبا همه کشورهای اروپایی مصرف کننده محصولات تراریخته بوده  و محصولاتی چون «بادمجان» به دلیل حمایت دولت در بنگلادش، «ذرت» در فیلیپین، «پنبه» در هند،« برنج»، «سیب زمینی»، «یونجه» با عملکرد و قابلیت هضم بالا و  «سویای» متحمل به علف کش و«لوبیای» مقاوم به ویروس در برزیل  مورد بهره‌برداری قرار گرفته‌اند.

,

در ایران نیز، روغن‌های نباتی وارداتی، گرفته شده از گیاهان تراریخته هستند و ذرت‌های مصرفی بخش خوراک دام یا زنجیره غذایی انسان و سویا و کنجاله وارداتی نیز از محصولات تراریخته به شمار می‌روند.

,

در کشور خودمان نیز در اردیبهشت ماه امسال، رئیس پژوهشکده کشاورزی کشور با بیان اینکه پنبه تراریخته از مجوز شورای عالی ایمنی زیستی امسال مجوز می‌گیرد از آغاز تولید برنج تراریخته در کشور از سال آینده خبر داده بود  به گفته این مقام مسئول، ۲۰ لاین برنج تراریخته با رعایت مقررات ایمنی زیستی در سال ۹۳به صورت آزمایشی در مزارع سه استان کشور کشت شده است و  چهار لاین سیب زمینی تراریخته نیز امسال به صورت آزمایشی در گلخانه‌ها و مزارع کشت می‌شود.

,

 

,

در استان آذربایجان غربی نیز، کشت محصولات تراریخته و اختصاص سایت ویژه برای این گیاهان انجام نگرفته و تلاش برای تولید محصولات سالم صرفا با بهره‌مندی مناسب از آفت‌کش‌های کم خطر صورت گرفته است.

]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه