یادداشت
آوینی و تمدن غرب (1) "بهشت زمینی"
بهشت زمینی به آن معنی که غرب و روشنفکران غرب زده بیان می کنند امکان پذیر نخواهد بود چرا که از دیدگاه آنان در این سیر تحولی بشر تنها سرمایه داران بهشت را تجربه می کند و ما بقی به تعبیر شهید آوینی « در نظام کارخانه ای برده ای بیش نخواهند بود»[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نسل فردا ؛ شهید آوینی یکی از بزرگترین اندیشمندان معاصر است. شهید آوینی را بیش تر با مستند روایت فتح می شناسند اما یکی از مهم ترین ابعاد کاری شهید آوینی غرب شناسی اوست که متاسفانه کم تر مورد توجه قرار گرفته است. کتاب توسعه و مبانی تمدن غرب آوینی مجموعه مقالات اوست که در دهه 60 در ماهنامه جهاد چاپ شده است و این مقالات بعد از شهادت او جمع آوری شده و در این کتاب به چاپ رسید. ویژگی مهم این مباحث این جاست که این مقالات صرف نقد غرب نیست بلکه به همراه خود نگرش های اسلامی صحیح و جایگزین برای این مبانی آورده شده است. زبان این کتاب نیز زبانی آسان و بدور از تکلفات زبانی و اصطلاحات پیچیده غربی است و لذا هر کسی با خواندن این مطالب می تواند آنچه را که مورد نیاز برای غرب شناسی است یاد بگیرد و به عبارت دیگر این کتاب الفبای غرب شناسی است. در این سلسله مقالات تصمیم داریم به طور خلاصه به برخی از این مباحث اشاره کنیم. آنچه در ذیل می آید و در متن های بعدی خواهد آمد اشاره و تحلیلی از کتاب است که سعی شده است به طور خلاصه و با بیانی دیگر گفته شود.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نسل فردا ,بهشت زمینی چیست؟ داستان بیرون رانده شدن حضرت آدم از بهشت را همه ما شنیده ایم اما داستان ما درست از همبن جا آغاز می شود. انسانی که از بهشت رانده شده است حال تصمم می گیرد تا بهشتی بر روی زمین درست کند. بهشتی که به زعم خود با استفاده تکنولوژی در چند دهه آینده بتواند مرگ را نابود کند و زندگی همیشگی بر روی زمین داشته باشد. بهشتی که در آن همه کار ها را ماشین ها انجام می دهند و انسان به تفریح بپردازد، در حقیقت دیدگاه بالا دیدگاه بسیاری از روشنفکران غربی است.
,شوماخر نویسنده غربی می گوید:«کار کردن یعنی فدا کردن فراغت و آسایش و دستمزد عبارت است از جبرانی برای این فداکاری.»
,در حقیقت یکی از مشخصه های جامعه پیشرفته از نظر غرب این است که کار تا حداقل ممکن کاهش یابد و اوقات فراغت به حد اکثر برسد.
,هر چند برخی دیگر مثل آلفرد سوری که در این مبانی شک کرده اند نظر دیگری دارند. وی می گوید :«رشد با ابعاد بزرگ کنونی اش ، محیطی هر چه بیش تر مصنوعی و هر چه بیش تر تکنیک ساخته است آیا انسان متوسط خواهد توانست با این محیط تکنیکی سازگار شود؟»
,بعضی دیگر مثل رنه دومن با صراحت بیش تری می گوید:« همه این نشانه ها ، به فرو ریزی کامل و برگشت ناپذیر این تمدن در قرن بیست و یک اشاره می کند. مگر آن که بی درنگ روش هایمان را دگرگون سازیم.»
,شهید آوینی در رد بهشت زمینی غرب می نویسد:«استفاده غرب از اتوماسیون با این اشتباه ملازمه دارد که آن ها می پندارند خودکاری یا اتوماسیون ساعت فراغت انسان را افزایش می بخشد و البته اگر فراغت را به مثابه ارزشی مسلم تلقی کنیم باز هم گسترش اتوماسیون توفیقی در این زمینه نداشته است. چرا که به جز اربابان و حمکرانان امپراطوری ماشینی، همه زندگی انسان ها وقف گسترش اتوماسیون شده است.... حال اگر این بینش را با نظرگاه اسلام یعنی کار به مثابه عبادت مقایسه کنید متوجه عمق فاجعه خواهید شد... و وقتی کار خدمت به خلق برای رضای خدا و هم چون وسیله ای باشد که استعدادهای وجود انسان را در طول زندگی اش به فعالیت برساند آنگاه کار و زندگی انسان مومن آنچنان درهم می آمیزد که انفکاکشان از یکدیگر ممکن نیست. »
,نتیجه می گیریم بهشت زمینی به آن معنی که غرب و روشنفکران غرب زده بیان می کنند امکان پذیر نخواهد بود چرا که در این سیر تحولی بشر تنها سرمایه داران به ظاهر آن بهشت را تجربه می کند و ما بقی به تعبیر شهید آوینی « در نظام کارخانه ای برده ای بیش نخواهند بود» ضمن این که این تعریف غربی از کار یعنی کار به مثابه شر واجب که در طی ماشینی شدن باید کم تر و کم تر شود با تعبیر اسلام از کار به مثابه عبادت زمین تا آسمان فرق دارد.
,یادداشت از محمدعلی نظیری
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه