کدام دولت سواد اقتصادی بیشتری داراست؟
در این گزارش تلاش شده تا نگاهی به تیم اقتصادی دولتهای بعد از جنگ بیندازیم و این دولتها را بهلحاظ تحصیلات تیم اقتصادی با هم مقایسه بکنیم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی دانا، به نقل از گفتار نیوز در میان دولتهای بعد از جنگ تحمیلی، دولت اولهاشمی رفسنجانی که بین سالهای 68 تا 76 زمام امور را به دست داشت. بهلحاظ تحصیلاتی، بیشترین ارتباط را با اقتصاد دارند. تمام این افراد دارای مدارک مرتبط با عالی در زمینه اقتصاد هستند. در مقابل دولت دوم محمود احمدینژاد، بین سالهای 88 تا 92، در تیم اقتصادی خود تنها از شمسالدین حسینی به عنوان کسی که مدرک مرتبط با اقتصاد دارد استفاده کرد. بنابراین تیم دوم احمدینژاد به این دلیل که دربین مثلث اقتصادی تنها از یک نیرو که تحصیلات اقتصادی دارد استفاده کرده است، ضعیفترین تیم اقتصادی را در دولتهای بعد از جنگ در کابینه داشته است. بیتردید به هر میزان که دولتمردان و اعضای کابینه دولت تحصیلات مرتبط با فعالیت خود داشته باشند، میتوانند بهتر انجام وظیفه در حوزه تحت سرپرستی خود بپردازند.
, شبکه اطلاع رسانی دانا، ,
دولت هاشمی، حضور تکنوکراتها در اقتصاد
, دولت هاشمی، حضور تکنوکراتها در اقتصاد,
دولت اولهاشمی رفسنجانی، که از سال 68 تا 72 زمام امور کشور را در دست داشت. اولین دولت بعد از جنگ محسوب میشود.هاشمی رفسنجانی که تا پیش از این در مناصب مختلف به کار مشغول بود. برای اولین بار در قامت رئیسجمهور مسئول تشکیل اولین کابینه بعد از جنگ بود. وی مثلث اقتصادی کابینه را به این صورت چید: برای وزارت اقتصاد و دارایی، مرحوم محسن نوربخش، بانک مرکزی محمد حسین عادلی و برای سازمان برنامه و بودجه از مسعود روغنی زنجانی بهره گرفت. هر سه این افراد در زمینه اقتصاد دارای تحصیلات عالی بودند. نکتهای که در این بین حائز اهمیت است این که در بین این فرد، محمد حسین عادلی به عنوان رئیس بانک مرکزی بیشتر از منظر سیاست خارجی به مسائل اقتصادی نگاه میکرد. حضور این افراد در راس هرم اقتصادی کشوری با توجه به تفکراتهاشمی رفسنجانی در اداره کشور و همچنین عقبهای که این افراد داشته اند، به حضور تکنو کراتها در صحنه اقتصادی کشور تعبیر شد. نکتهای که در باره دولت اول هاشمی رفسنجانی میتوان به آن اشاره کرد این است که از آنجایی که این دولت اولین دولت بعد از جنگ محسوب میشود، ناگزیر میبایست توجه ویژهای به خرابیهای بعد از جنگ داشته باشد. بنابراین در این دولت سهم بودجه عمرانی در لایحه بودجه سنواتی کشور بسیار پررنگ بود.
,
هاشمی رفسنجانی توانست در انتخابات ریاستجمهوری سال 72 بار دیگر گوی سبقت را برباید و برای دومین بار به عنوان رئیسجمهور در نظام جمهوری اسلامی قسم یاد کند. در دولت دومهاشمی که مصادف بود با مجلس چهارم، از بین سه عضو تیم اقتصادی دولت، نمایندگان مجلس چهارم دیگر به مرحوم نوربخش اعتماد نکردند و به وی رای اعتماد ندادند، این اقدام سبب شد تا مرتضی محمدخان به جای مرحوم نوربخش به عنوان وزیر اقتصاد در دولت دوم هاشمی مشغول به کار شود.
,
هاشمی برای بانک مرکزی بعد از پایان دوره عادلی که یکسال آخر آن در دولت دوم هاشمی قرار داشت، از مرحوم نوربخش استفاده کرد. برای پست ریاست بر سازمان برنامه هم از حمید میرزاده استفاده کرد که اکنون بر صندلی ریاست دانشگاه آزاد تکیه زده است. در تیم اقتصادی دولت دومهاشمی، محمد خان و نوربخش دارای تحصیلات مرتبط بودند اما میرزاده یک مهندس پلیمر بود و تحصیلات عالی در زمینه اقتصاد نداشت. بنابراین میتوان گفت تیم اقتصادی کابینه اول هاشمی، اقتصادیتر از تیم دوم بود.
,
نکته قابل توجه در مورد دولتهاشمی رفسنجانی این بود که در دولت وی، اولین برنامه پنج ساله توسعه اقتصادی بعد از انقلاب انجام گرفت. از جمله اقدامات دیگر این دولت مورد متوجه بودن سیاستباز اقتصادی و وضع قوانین ضد انحصار بود.
,
دوره خاتمی، تجربه رشد اقتصادی 6 درصد
, دوره خاتمی، تجربه رشد اقتصادی 6 درصد,
در انتخابات 76 بر خلاف پیشبینیها محمد خاتمی توانست پیروز انتخابات ریاستجمهوری باشد. دولت خاتمی شعار اصلی را توسعه سیاسی و تقویت نهادهای مدنی انتخاب کرده بود.
,
خاتمی در تیم اقتصادی خود از حسین نمازی در قامت وزیر اقتصاد و دارایی، مرحوم نوربخش در بانک مرکزی و محمد علی نجفی در سازمان برنامه و بودجه بهره جست. در بین این افراد تنها رئیس سازمان برنامه و بودجه تحصیلات عالی در زمینه اقتصاد نداشت. وزیر اقتصاد دولت اول خاتمی، دارای تحصیلات عالی در زمینه اقتصاد بود. وی بیشتر در زمینه اقتصاد اسلامی مطالعه کرده است. نمازی در شش کابینه وزیر امور اقتصادی و دارایی ایران بوده است. او در دولتهای محمدعلی رجایی، محمدجواد باهنر، کابینه موقت محمدرضا مهدوی کنی، دولت اول میرحسین موسوی و دولت اول محمد خاتمی وزیر بود. در حالی که همانطور که اشاره شد نجفی تحصیلات عالی در زمینه اقتصاد نداشت. وی دارای مدرک کارشناسی ارشد رشته ریاضی، ازموسسه فنآوری ماساچوست است. در سال 79 یعنی سال پایانی دولت خاتمی، محمدرضا عارف، که تا پیش از این به عنوان وزیر پست، تلگراف و تلفن در کابینه دولت هفتم حضور داشت، جای محمدعلی نجفی را در سازمان برنامه و بودجه گرفت. اما نکتهای که در این میان باید مورد توجه قرار بگیرد، این است که در دولت اول خاتمی، با این که درآمدهای نفتی به شدت کاهشیافته بود و دولت از این بابت با مشکلات روبهرو شد، اما اقتصاد کشور با رشد 6 درصدی همراه بود.
,
محمد خاتمی در سال 80 با پیروزی در انتخابات یکبار دیگر سکان هدایت کشور را در دست گرفت. طهماسب مظاهری وزیر اقتصاد و دارایی، ستاریفر رئیس سازمان برنامه و بودجه و مرحوم محسن نوربخش، رئیس کل بانک مرکزی بود. در این دوره هر سه عضو تیم اقتصادی دولت تعویض شدند. در سال 82، به علت فوت مرحوم نوربخش، ابراهیم شیبانی ریاست کل بانک مرکزی را برعهده گرفت. طهماسب مظاهری در سال 83 جای خود را به صفدر حسینی داد. در سال 83 یک تغییر دیگر هم در تیم اقتصادی خاتمی اتفاق افتاد. برادران شرکاء جای محمد ستاریفر را در سازمان برنامه و بودجه گرفت. مدارک اعضای تیم اقتصادی دولت دوم خاتمی به شرح زیر است.
,
طهماسب مظاهری، دارای مدرک کارشناسی و کارشناسی ارشد در رشته عمران است. وی دکترای مدیریت دارد. بنابراین دومین وزیر اقتصاد دولت خاتمی، برخلاف وزرای پیشین دارای مدرک مرتبط با اقتصاد نبوده است. صفدر حسینی، که جای طهماسب مظاهری را گرفت، دارای مدرک دکتری در زمینه اقتصاد کشاورزی است. حسینی مدرک خود را از دانشگاه ساسکاچوان دریافت کرده بود. وی نیز پیش ازاینکه در قامت وزیر امور اقتصاد و دارایی دولت هشتم را همراهی کند، مانند عارف در دولت دوم خاتمی وزیر بود. حسینی در دولت دوم خاتمی وزیر کار و امور اجتماعی بوده است. محمد ستاریفر، رئیس سازمان برنامه و بودجه در دولت دوم خاتمی، تحصیل کرده در رشته اقتصاد با گرایش برنامهریزی و توسعه از امریکا بوده است. ابراهیم شیبانی، رئیس کل بانک مرکزی دارای دکتری اقتصاد از دانشگاه ایندیانای ایلات متحده است. برادران شرکاء که جای ستاری فر گرفت. برادران شرکاء دارای مدرک دکترای اقتصاد از دانشگاه فلوریدای آمریکا است. در دولت دوم خاتمی شاهد هستیم که اعضای تیم اقتصادی بیشتر مدرک تحصیلی خود را از ایالات متحده اخذ کردهاند. در تیم دوم خاتمی طهماسب مظاهری اولین وزیر اقتصاد و دارایی در دولتهای بعد از جنگ بود که تحصیلات مرتبط با وزرات خود نداشت.
,
احمدینژاد، سردرگم در ترکیب تیم اقتصادی
, احمدینژاد، سردرگم در ترکیب تیم اقتصادی,
در سال 84 اتفاق عجیبی در صحنه سیاسی کشور افتاد. احمدینژاد گمنام توانست در دور دوم انتخابات ریاستجمهوری دوره نهم رقیب قدرتمند خود، یعنیهاشمی رفسنجانی را شکست دهد و به عنوان رئیسجمهور کشور انتخاب شود. در تیم اولیه اقتصادی احمدی نژاد، تنها رئیس کل بانک مرکزی تا حدودی شناخته شده بود.
,
وزرای اقتصاد و دارایی و رئیس سازمان برنامه و بودجه چندان شناخته شده نبودند. احمدینژاد در دور اول ریاستجمهوری خود تجربه سه رئیس کل بانک مرکزی را از سر گذراند. احمدینژاد با ابراهیم شیبانی کار را شروع کرد. در سال 86 طهماسب مظاهری جای وی را گرفت. ولی مظاهری هم چندان دوام نیاورد و در سال 87 جای خود را به هم نام رئیسجمهور یعنی، محمود بهمنی داد. در مورد تغییر طهماسب مظاهری آنچه در سطح رسانهها مطرح شد این بود که رئیس کل بانک مرکزی بهدلیل اختلافهایی که با وزیر کار بر سر پرداخت وام بنگاههای زود بازده پیدا کرده بود و رئیس دولت هم از جهرمی حمایت کرده بود، ترجیح داد تا ساختمان شیشهای بانک مرکزی را در خیابان میرداماد ترک کند.
,
در وزارت اقتصاد و دارایی ابتدا احمدینژاد، سکان هدایت این وزارتخانه را به داوود دانش جعفری سپرد. ولی در سال پایانی، شمسالدین حسینی جای وی را گرفت.
,
از آنجایی که محمود احمدینژاد به سازمان برنامه اعتقادی نداشت، درصدد حذف آن برآمد و آن را تبدیل به معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور کرد. فرهاد رهبر بعد از این اتفاق، جای خود را به محمود برقعی داد. البته وی هم جای خود را به ابراهیم عزیزی داد.
,
در میان افراد جدید راهیافته به کابینه، داوود دانش جعفری، فرهاد رهبر و شمسالدین حسینی دارای تحصیلات عالی در زمینه اقتصاد بودند. اما محمود بهمنی تحصیلات در زمینه بانکداری داشت. محمد برقعی هم مهندس مکانیک بود. ابراهیم عزیزی هم اصلا حقوقدان بود. وی پیش از معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور، عضو حقوقدانهای شورای نگهبان بود.
,
احمدینژاد در جنجالیترین انتخابات بعد از انقلاب، توانست تا سکان هدایت کشور را بار دیگر به دست بگیرد.
,
تیم اقتصادی که احمدینژاد در دور دوم خود از آنها بهره جست، عبارتند از: شمسالدین حسینی در مقام وزیر اقتصاد و دارایی، محمود بهمنی در مقام رئیس کل بانک مرکزی.
,
معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور را ابراهیم عزیزی و بهروز مرادی برعهد داشتند. بهروز مرادی دارای مدرک دکتری در زمینه مدیریت دولتی است.
,
این دوره به نسبت دوره اول احمدینژاد شاهد تغییرات کمتری بودیم. اما در مجموع در دولت احمدینژاد، تغییرات گستردهای در تیم اقتصادی دولت انجام گرفت. این تغییرات گسترده در کنار حذف سازمان مدیریت و استفاده از نیروهایی که تحصیلات مرتبط با اقتصاد نداشتند و همچنین تحریمهای اقتصادی وضعیت بحرانی را در اقتصاد کشور ایجاد کرد. نکتهای که در این دوره میتوان به آن اشاره کرد این است که رئیس کل بانک مرکزی در دولت احمدینژاد چندان اختیاری از خود نداشت و بیشتر تابع دستورات رئیس دولت دهم بود. این عدم استقلال بانک مرکزی سبب شد تا مشکلاتی از قبیل نوسانات نرخ ارز، سفتهبازی در بازار سکه و همچنین تزریق منابع عظیمی از بانک مرکزی به طرح مسکن مهر شد.
,
روحانی، در اندیشه احیای سازمان برنامه و بودجه
, روحانی، در اندیشه احیای سازمان برنامه و بودجه,
بعد از احمدینژاد، روحانی به عنوان هفتمین رئیسجمهور در نظام جمهوری اسلامی ایران انتخاب شد.
,
روحانی که با شعار تشکیل دولت تدبیر و امید، توانست پیورز میدان انتخابات شود. علی طیبنیا را به عنوان وزیر اقتصاد و دارایی به مجلس معرفی کرد. وی در بین وزرای معرفی شده به مجلس توانست بالاترین رای اعتماد را از مجلس نهم اخذ کند. همچنین وی اولین کارت زرد را از مجلس نهم دریافت کرد. که بعد از دریافت این کارت اعلام کرد تا از سمت خود استعفا خواهد داد. رئیس کل بانک مرکزی در دولت تدبیرو امید بر عهده ولیالله سیف گذاشته شد. وی پیش از این، مدیرعامل کارآفرین، ملت، صادرات ایران، سپه، ملی ایران بود.
,
معاونت برنامهریزی و نظارت راهبردی رئیسجمهور هم در دولت یازدهم به محمد باقر نوبخت رسید.
,
در میان این سه نفر تنها ولیالله سیف تحصیلات در زمینه اقتصادی ندارد. وی دارای مدرک دکتری حسابداری و مدیریت مالی است.
,
از نکات قابل تامل در دولت یازدهم این است که به دنبال مصوبه مجلس مبنی بر احیای سازمان مدیریت وبرنامهریزی کشور، دولت روحانی هم بیمیل نیست تا هرچه زودتر این سازمان را احیا کند. بی شک احیای این سازمان میتواند کمک شایانی به اقتصاد کشور در شرایط فعلی بکند. تا اینجای کار دولت یازدهم نشان داده است که تیم اقتصادی کابینه از یک هماهنگی خوبی برخوردار هستند.
,
انتهای پیام
,
ارسال دیدگاه