بررسی اجمالی مهاجرت های روستایی
مشاهدات و یافته های علمی نشان می دهند که مهاجرت از روستا به شهر، از مهم ترین دلایل سالخوردگی جمعیت روستایی در ایران است .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از گزارش صبح شفت، در جریان مهاجرت از روستا به شهر، بخش اعظم مهاجران را جوانان تشکیل می دهند که این امر موجب سالخوردگی جمعیت روستایی شده و زمینه بروز مشکلاتی را فراهم آورده است. از سوی دیگر، با توجه به اینکه انگیزه مهاجرت از روستا به شهر، بهره مندی از امکانات بیشتر است، توجه مهاجران، بیشتر به کلانشهرهایی است که بنا به دلایلی مانند سیاست های نادرست تبدیل به کانون تمرکز امکانات وخدمات شده و همین امر باعث افزایش شدید تراکم در این شهر ها و پیامد های ناشی از آن شده است. بدون شک، سالخوردگی جمعیت در بخش کشاورزی، دارای آثار و پیامد های متعددی است که اهمّ آن پیامد ها عبارتند از :
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, گزارش صبح شفت، در جریان مهاجرت از روستا به شهر، بخش اعظم مهاجران را جوانان تشکیل می دهند که این امر موجب سالخوردگی جمعیت روستایی شده و زمینه بروز مشکلاتی را فراهم آورده است. از سوی دیگر، با توجه به اینکه انگیزه مهاجرت از روستا به شهر، بهره مندی از امکانات بیشتر است، توجه مهاجران، بیشتر به کلانشهرهایی است که بنا به دلایلی مانند سیاست های نادرست تبدیل به کانون تمرکز امکانات وخدمات شده و همین امر باعث افزایش شدید تراکم در این شهر ها و پیامد های ناشی از آن شده است. بدون شک، سالخوردگی جمعیت در بخش کشاورزی، دارای آثار و پیامد های متعددی است که اهمّ آن پیامد ها عبارتند از :,مقاومت در مقابل روش های جدید تولید
, مقاومت در مقابل روش های جدید تولید,همچنان که جمعیت افراد مسن در جوامع روستایی افزایش می یابد، سطح محافظه کاری بالا می رود و نوعی وابستگی به سنت ها ایجاد می شود. در چنین شرایطی طبیعتاً افراد از مواجهه با تغییرات و بکارگیری روشهای جدید در تولید، واهمه خواهند داشت و اغلب سعی می کنند به روشهای مرسوم و قدیمی عمل نمایند.
,کاهش بهره وری
, کاهش بهره وری,مسلماً نمیتوان از افراد سالخورده توقع داشت که با ابتکار عمل و بهبود فرایند تولید، زمینه تولید بیشتر از منابع موجود و افزایش بهره وری را فراهم آورند.
,کاهش باروری
, کاهش باروری,کاهش باروری ضمن آنکه علت سالخوردگی جمعیت محسوب می شود، معلول آن نیز هست؛ بدین ترتیب که هرچه جمعیت یک جامعه پیر تر باشد، با توجه به پایین بودن میزان باروری افراد مسن و حتی عدم امکان باروری افراد در سنین بالا، میزان باروری در سطح آن جامعه کاهش می یابد.
,عدم بهره برداری از زمین های کشاورزی
, عدم بهره برداری از زمین های کشاورزی,معمولاً افراد مسن مایل نیستند بخشی از مایملک خود را به فرزندانشان که آنان نیز بزرگسال هستند، تحویل دهند و پدیده سالمندی موجب کنار هم قرار گرفتن دو یا سه نسل می شود. این موضوع باعث می شود فرزندان تا هنگامی که پدرشان زنده است، امکان استفاده از آن مایملک را نداشته باشند. از سویی دیگر، فرد سالخورده نیز قادر به فعالیت مفید و استفاده از منابع تحت اختیارش نیست. لذا این رویکرد موجب عدم بهره برداری بهینه از منابع موجود در بخش کشاورزی می گردد(رمضانیان، 1380 : 230).
,تهدید امنیت اقتصادی
, تهدید امنیت اقتصادی ,تبعات نامطلوب ناشی از سالخوردگی جمعیت در بخش کشاورزی و مناطق روستایی را می توان در تهدید امنیت غذایی جامعه و به تبع آن، تهدید امنیت اقتصادی دید.
,سالخوردگی جمعیت، از طریق کاهش بهره وری در بخش کشاورزی به کاهش تولید محصولات کشاورزی می انجامد. این امر به نوبه خود موجب تهدید امنیت غذایی و وابستگی کشور به مواد غذایی وارداتی می شود. از طرف دیگر بخش قابل توجهی از محصولات کشاورزی بعنوان مواد اولیه تولید در بخش صنعت مورد استفاده قرار می گیرند که تضعیف تولید این محصولات، باعث تضعیف تولید محصولات صنعتی وابسته و تأثیر منفی بر این صنایع می شود . که این امر از ناحیه وابستگی صنایع مزبور به مواد اولیه وارداتی یا از ناحیه کاهش سطح اشتغال و تولید در این صنایع، امنیت اقتصادی کشور را با تهدید جدی مواجه خواهد کرد (خسروی وشمگیر، 1388 : 111).
,اثرات منفی سالخوردگی جمعیت، رشد اقتصادی را تضعیف می کند و موجب فشار ها و چالش هایی در سیستم های حمایتی و مراقبتی می گردد. برای غلبه بر این مسائل می توان از راهکار هایی مانند اعمال سیاست هایی به منظور ارتقاء سیستم های سنتی حمایت از خانواده، اعمال سیاست هایی برای افراد شاغل مسن و اجرای برنامه های عمومی، از جمله طرح حقوق بازنشستگی و سیستم های حمایتی بهداشتی و مالی استفاده نمود.
,سیاست های توسعه روستایی به ندرت توانسته اند نیاز های سالخوردگان جوامع روستایی را تشخیص دهند. البته سالخوردگی جمعیت روستایی هم بعنوان یک چالش و هم بعنوان یک فرصت محسوب می شود. فرصت هایی مانند استفاده از ثروت، مهارت و تجربه افراد مسن و وجود ذخیره قابل توجهی از شیوه های کشاورزی را می توان در این رابطه برشمرد. سالخوردگان بعنوان پاسداران سنت های کشاورزی و مدیر منابع طبیعی در صورت ظرفیت سازی و تصویب سیاست های مناسب می توانند موجبات رشد و توسعه روستایی را فراهم نمایند.
,پیشنهادات :
, پیشنهادات :,جهت جلوگیری از رشد ناموزون شهرنشینی در ایران و خالی شدن روستا ها از سکنه، سیاست هایی به منظور عمران و آبادانی روستا ها و برخورداری آنها از امکانات بهداشت و درمان، آموزش، بیمه و … به همان نسبت که در شهر ها فراهم است، متناسب با نیاز های روز جوانان اتخاذ شود.
,سرمایه گذاری در بخش کشاورزی بطور جدی مورد توجه قرار گیرد و از کسانی که مایلند در این بخش سرمایه گذاری کنند، حمایت های مادی و معنوی شود.
,به پرداخت وام های دراز مدت و کم بهره به جوانان شاغل در بخش کشاورزی توجه جدی شود.
,به توسعه و گسترش صنایع تبدیلی و بسته بندی محصولات کشاورزی اهمیت داده شود.
,توریسم روستایی بعنوان منبعی برای اشتغال و درآمدزایی، مورد توجه قرار گیرد.
,از تغییر کاربری اراضی کشاورزی و تخریب زیست محیطی در روستا ها جلوگیری بعمل آید.
,امیر فروتن
, امیر فروتن]
ارسال دیدگاه