یادداشت/
نگاهی بر کلید واژه فراموش شده نهضت حسینی
امر به معروف و نهی از منکر به عنوان کلید واژه فراموش شده نهضت حسینی است که باید به آن توجه ویژه شود.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از نسیم زنجان، محمد جندقی ، دبیر جامعه اسلامی دانشجویان دانشگاه زنجان در یادداشتی اینگونه آورده است،این سؤال همیشه ذهنم را درگیر کرده بود که علت اصلی قیام امام حسین (ع) چه بود؟ تا اینکه کتاب حماسه حسینی شهید مطهری را مطالعه کردم.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نسیم زنجان,بخش هایی از این کتاب که مربوط به دلایل قیام امام بود، به طور خلاصه چنین می گفت: «در ساختمان نهضت مقدس حسینی سه عنصر اساسی دخالت داشته است:
,عامل اول؛ امتناع امام از بیعت با یزید بود که به زور و تهدید از ایشان بیعت می خواست و حتی در نامه خود به والی مدینه تأکید کرده بود که یا از حسین بیعت بگیر و یا سرش را برای من بفرست و امام هرگز زیر بار بیعت با حاکم غاصب و فاسقی همچون یزید نرفتند. چرا که یکی از موارد صلح امام حسن با معاویه این بود که بعد از مرگ او حکومت موروثی نباشد اما معاویه این مورد را (همانند سایر مفاد صلح) زیر پا گذاشت و یزید فاسد، بی تدبیر و سفاک را به عنوان جانشین خود معرفی کرد.
,عامل دوم؛ دعوت مردم کوفه از ایشان به واسطه خیل عظیمی از نامه هایی بود که پس از خروج ایشان از مدینه به دست ایشان رسید. (یعنی آغاز حرکت امام حسین (ع)، پیش از ارسال نامه های کوفیان بود)
,عامل سوم؛ که از همه مهم تر است چیزی نبود جز امر به معروف و نهی از منکر. این عامل ارزش بسیار بیشتری از عوامل دیگر دارد و به موجب این عامل است که نهضت، شایستگی پیدا کرده است برای همیشه زنده بماند. یعنی اگر دو عامل قبلی هم نبودند، امام باز به سبب این فریضه مهم و اساسی، علیه حکومت یزید قیام می کردند. ایشان مکرراً و صریحاً با استناد به احادیث و سنت جدش رسول خدا (ص) بر این کلید واژه تأکید میکردند. در آن زمان همه جا را فساد گرفته بود، حلال خدا حرام و حرام خدا حلال شده بود. بیت المال مسلمین در اختیار افراد ناشایستی قرار گرفته و در راه غیر از رضای خدا مصرف میشد…»
,و حسین مردی بود که روح پاک و عزم سترگ او، این فضای شیطانی را تاب نیاورد و به راه و رسم پاک بازان طریق حق، هر آنچه داشت در راه رضای معشوق ازلی تقدیم کرد که ثمره اش نجات دین برباد رفته بود…
,گرچه خون حسین چهارده قرن پیش در صحرای کربلا ریخته شد، ولی در رگ های شیعیان او جان گرفت و برای همیشه تاریخ سبب تپیدن قلب های بی باک و پر از ایمان شد و در عصر حاضر نیز زمینه ساز انقلاب شکوهمند اسلامی و در پی آن هشت سال مقاومت جانانه در مقابل تجاوز دشمنان بعثی که از سلاله یزید و یزیدیان بودند، گشت. چرا که محب حسین هرگز در برابر ظلم کمر خم نمیکند و تا پای جان می ایستد.
,واجب فراموش شده!
,اکثریت ما محبان حسین بر مصیبت او میگرییم، در مجالس عزاداریش شرکت میکنیم، نذری میدهیم و… ولی کلید واژه نهضت او را فراموش کرده ایم. مگر غیر از این است که حسین برای احیای امر به معروف و نهی از منکر قیام کرد؟! پس چرا در جامعه امروزی این فریضه مهم و حیاتی فراموش گردیده؟ حتی تا چند وقت پیش آمران به معروف و ناهیان از منکر امنیت جانی نداشتند! تا جایی که شهید علی خلیلی ها در راه ادای این فریضه جان پاک خود را فدا کرد و ما همچنان خفته ایم!
,اهمیت این واجب فراموش شده به قدری است که مولای متقیان امیرالمؤمنین (ع) میفرمایند:
,«همه نیکی ها و جهاد در راه خدا در برابر امر به معروف و نهى از منکر چون قطره اى است در برابر دریاى عمیق.» (نهج البلاغه(صبحی صالح) ص ۵۴۲ ، ح ۳۷۴)
,ترک امر به معروف و نهی از منکر آن چنان خطرناک است که رسول گرامی اسلام در حدیثی گرانقدر میفرمایند:
,,
,
«هرگاه (مردم) امر به معروف و نهى از منکر نکنند، و از نیکان خاندان من پیروى ننمایند، خداوند بدانشان را بر آنان مسلّط گرداند و نیکانشان دعا کنند امّا دعایشان مستجاب نشود.» (کافی(ط – الاسلامیه) ج ۲ ، ص ۳۷۴) {مشابه این حدیث در امالى(صدوق) ص ۳۰۸}
,بر اساس آیه ۷۸ و ۷۹ سوره مائده گروهى از بنى اسرائیل، بر اثر نافرمانى و تجاوز از حق و ترک نهى از منکر، به زبان داوود و عیسى بن مریم لعنت شدند: «از میان بنى اسرائیل، آنان که کفر ورزیدند به زبان داوود و عیسى بن مریم مورد لعنت قرار گرفتند. این کیفر از آن روى بود که عصیان ورزیده و از [فرمان خدا] تجاوز مى کردند. [و] از کار زشتى که آن را مرتکب مى شدند، یک دیگر را نهى نمى کردند. راستى چه بد بود آن چه مى کردند.»
,پیامبر اکرم (صلى الله علیه و آله) در تفسیر این آیه مى فرماید: هنگامى که بنى اسرائیل مرتکب گناه می شدند، علما آنان را از روى سرزنش نهى کردند و پس از آن با آنان مى نشستند و مى خوردند و مى آشامیدند، گویا آنان هیچ گناهى را مرتکب نشده اند. وقتى که خداوند آنان را این گونه یافت قلوب شان را به یکدیگر نزدیک کرد و آنان را به زبان پیامبرى از پیامبران لعنت کرد.
,آن گاه فرموند: حتماً باید امر به معروف و نهى از منکر کنید و دست افراد نادان را بگیرید و به سوى حق دعوت نمایید وگرنه خداوند قلوب شما را همانند یکدیگر مى کند و شما را از رحمت خود دور مى سازد؛ همان طور که آنها را از رحمت خویش دور ساخت.
,به فرموده حضرت على (علیه السلام) خداوند امت هاى پیشین را جز به سبب ترک امر به معروف و نهى از منکر لعن نکرد و از رحمت خود دور نساخت. (تفسیر المیزان ، ج ۶ ، ص ۸۳)
,فضولی موقوف؟!
,رسول خدا(ص) در وصف آخرالزمان می فرمایند: «کسی که امر به معروف کند خوار می شود و کسی که مرتکب گناه شود مورد ستایش قرار می گیرد.» (منتخب الاثر صفحه ۲۸۳ و ۴۲۹، بحارالانوار جلد ۵۲ صفحه ۲۵۶ و ۲۴۶ و بشاره الاسلام صفحه۲۳)
,متأسفانه ما امروزه در جامعه واقعاً میترسیم که امر به معروف و نهی از منکر کنیم! شاید بارها برای شما اتفاق افتاده که بعضی ها انجام این فریضه را یک نوع فضولی تلقی میکنند! در حالی که اسلام یک دین اجتماعی بوده و به شدت نسبت به سلوک اجتماعی مسلمانان حساس است و تأکید های بسیاری در قرآن و احادیث ائمه معصومین در این زمینه شده است. به تعبیر آیت الله جوادی آملی «ما در اسلام دو چیز اصلاً نداریم : یکی به من چه! و دیگری به تو چه!» این یعنی اینکه همه ما در قبال یکدیگر مسئول و پاسخگو هستیم و نباید نسبت به اشتباهات یکدیگر بی تفاوت باشیم.
,وجوب و شرایط فراموش نشود !
,البته خیلی وقت ها ما نیتمان خیر است و می خواهیم اصلاح بکنیم ولی نتیجه عکس می دهد و اوضاع را خراب تر میکنیم! یعنی میخواهیم ابرو را مرتب کنیم ولی می زنیم چشم بیچاره را کور میکنیم! مراقب باشیم که ادای فریضه امر به معروف و نهی از منکر مستلزم توجه به وجوب و شرایط آن است که در رساله عملیه مراجع تقلید ذکر شده است. در غیر این صورت ممکن است با حرکت نابه جایی سبب برپایی فتنه ای دیگر شویم و خدای ناکرده بر آبروی یک انسان خدشه وارد کنیم. چه بسا که در مواقعی نهی از منکر جای خود را به سرزنش و طعنه در مقابل جمع دهد و سبب تخریب فرد شود که قطعاً نتیجه عکس خواهد داشت. ممکن است کسی اشتباهی غیر عمدی مرتکب شده باشد و یا اینکه نیت و قصدش خیر بوده ولی در عمل دچار خطا شود، در چنین مواقعی نباید قضاوت عجولانه ای کرد و باید به واسطه تحقیق علت را مخصوصا از خود طرف جویا شد و در صورت اثبات، کاملا محتاطانه و به دور از جمع، به شخص خاطی تذکرات لازم را داد. به هر حال مراقب باشیم که حرمت آبروی یک انسان از کعبه بالاتر است و شیطان از طریق خیر، انسان های شریف را فریب می دهد!
,فضای مجازی یا بلای واقعی؟!
,گسترش استفاده مردم از فضای مجازی و خصوصاً شبکه های اجتماعی از جمله تلگرام برای خودش هم یک عامل ترقی و هم یک معضل به شمار می آید. معضل از این بابت که به راحتی میتوان در یک گروهی که نزدیک به ۲۰۰ نفر در آن عضو هستند، مطالب غیر اخلاقی و غیر دینی را نشر داد. در چنین فضایی اهمیت نهی از منکر بیشتر باید مورد توجه قرار بگیرد، اما باید مراقب بود که اگر از کسی اشتباهی سر زد حتی الامکان بهتر است در خصوصی یا اصطلاحاً پی وی به او تذکر داده شود و یا اگر در جمع تذکر میدهیم به گونه ای توهین آمیز نباشد که شخصیت فرد خاطی تخریب نشود و باعث شرمندگی او در میان سایر اعضا نگردد و خدای نکرده آبرویش به خطر نیفتد.
,لطفا بهلول باشید!
,خیلی مواقع نمیشود سخن حق را با جدیت گفت. در این مواقع طنز به کمک ما می آید و اتفاقا روش بسیار خوبی برای امربه معروف و نهی از منکر است. مخصوصاً زمانی که جدیت شما باعث ناراحتی طرف مقابل شود.
,,
,
گویند که بهلول مردی بسیار عاقل و از شیعیان امام موسی کاظم (ع) بود ولی خودش را به دیوانگی زده بود و در میان اکابر و امیران حکومتی همچون هارون الرشید میگشت و حقایقی تلخ از بی عرضگی و بی لیاقتی آن ها را با زبان طنز به زیبایی بیان میکرد که هیچ آدم عاقلی جرات بیان آن ها را نداشت.
,در پایان یادمان نرود که امر به معروف ونهی از منکر زبانی، به تنهایی کافی نیست و مهمتر از آن عمل ما می باشد. همانطور که امام صادق علیه السلام فرموده اند: دعوت کننده مردم باشید با غیر زبانهایتان (با اعمالتان) تا از شما ورع و اجتهاد و نماز و خیر را مشاهده کنند، که آن (انجام دادن اعمال) خود بهترین دعوت کننده است. (وسائل ،ج ۱۱، ص ۱۹۴ به نقل از الحیاة)
,و مراقب باشیم که به هر آنچه که دیگران را به انجام آن توصیه می کنیم، خود پیش از همه عمل کنیم؛ که خداوند در بخشی از آیه ۴۴ سوره بقره می فرمایند: «آیا مردم را به نیکى فرمان مىدهید و خود را فراموش مىکنید؟!»
,انتهای پیام/
,,
]
ارسال دیدگاه