هویت؛حلقه مفقوده نمادهای ماهشهر
در ماهشهر کم نبوده اند طراحی ها ، نماد ها و میادینی که به ضد شهر و فرهنگ شهروندی تبدیل شده اند ، در طی سالیان گذشته معماری شهری ، ساختمان ها و معابر از لحاظ فیزیک و معماری ساختمان بدلیل عدم توجه به عناصری چون روانشناسی رنگ ، زیبایی شناسی و ترکیب بندی با سایر ساختمان های شهر باعث ایجاد استرس در شهروندان شده اند .[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛به نقل از ماهشهر امروز: از هزاران سال پیش که انسان به دلایل مختلف زندگی شهری را برگزید ، شهر و نقش آن در زندگی مردم رفته رفته بیشتر نمودار شد . روابط انسانی در بستر شهر و در پس کوچه ها ، خیابان ها ، محلات ، میادین و ساختمان ها شکل گرفت و روز به روز این المان ها بر زندگی مردم اثرگذار شد. در واقع شهر جایی است که تعاملات شهری در آن به وقوع میپیوندد و مردم در آن احساس شهروندی پیدا میکنند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, ماهشهر امروز,
, , ما انسان ها موجوداتی هستیم که وجود ما از ارتباط با محیط اطرافمان ممکن می شود و محیط اطراف ما بر زندگی و رابط ما اثر گذار است و متقابلا انسان نیز بر محیط پیرامون خویش تاثیرگذار است کنش های انسانی می تواند منجربه تغییرات محیطی، معناسازی و تولید فضا شود. در واقع انسان علاوه بر تعامل و تنظیم موقعیت زیستی خویش نیازمند شناخت و شناسایی محیط فرهنگی خویش است. انسان با ابزارها و نمادهایی که به مرور زمان ساخته و پرداخته می کند رابطه برقرار می کند و جایگاه آنها را در نظام معرفتی خویش مشخص و معین می کند. این شناخت به انسان احساس امنیت و آرامش می دهد. از این رو انسان ها در ارتباط با محیط پیرامون خود ، از آن تغذیه می شوند و آن را تغذیه می کنند. از آن تغییر پذیرفته و آن را تغییر می دهند. در آن فضا حرکت می کنند و با این حرکت خود، در آن فضا معنا می آفرینند. اجزای فضا را به نشانه های معناداری برای خود تبدیل می کنند و یا نشانه هایی از بیرون برفضا می افزایند.
,
, , در مفهوم زندگی اجتماعی ما انسان ها ، نماد ها و سمبل ها نقش مهمی در شکل گیری هویت جمعی دارند ، از طرفی هویت، مجموعهای از صفات و مشخصاتی است که باعث تشخص یک فرد یا اجتماع از افراد و جوامع دیگر میشود، شهر نیز به تبعیت از این معیار، شخصیت یافته و مستقل میشود.
,هویت در شهر به واسطه ایجاد و تداعی خاطرات عمومی در شهروندان، تعلق خاطر و وابستگی را نزد آنان فراهم کرده و شهرنشینان را به سوی شهروندشدن که گسترهای فعالتر از ساکن شدن صرف دارد، هدایت میکند. هرچند که هویت شهر خود معلول فرهنگ شهروندان آن است، فرایند شهروندسازی را تحتتأثیر قرار داده و میتواند باعث تدوین معیارهای مرتبط با مشارکت و قضاوت نزد ناظران و ساکنان آن شود.
,شهر دارای حافظه است. اگر شهری فاقد حافظه تاریخی باشد نمیتوان گفت که آن شهر باهویت است. حافظه تاریخی شهر یعنی اینکه شهر، دارای خاطره است و معانی را به مکانها حوالت میدهد و با شکل تعاملی، از این مکانها اخذ معنا میکند. شهر به این ترتیب خاطرهمند میشود و شهر بیخاطره به شهری بیهویت بدل میشود.
,یکی از مشکلات شهر ماهشهر را میتوان در عدم تعلق خاطر برخی از شهروندان نسبت به شهر جستجو کرد ، این حس که شهر ما همچون خانه ما است در این بستر شکل میگیرد که ارتباط شهروندان با یکدیگر بوسیله حلقه های اتصال فرهنگی و اجتماعی انجام شود ، این حلقه های اتصال به ابزاری نیاز دارد که در ذهن یک شهروند تبدیل به خاطره ی مشترک با سایر شهروندان بشود.
, ماهشهر ,
, , گاهی در شهرها نماد هایی وجود دارند که در بستر زمان و با شرایط تاریخی و طبیعی و به دلیل قابلیت های ذاتی خود تبدیل به یک المان مهم در ذهن شهروندان میگردند اگر این المان ها تداعی کننده ی خاطرات مثبت همچون شادی ، ایثار ، گذشت ، مقاومت ، موفقیت ، پیروزی و … شود . باعث ایجاد تعلق خاطر بیشتر میان شهروندان و شهر میگردند .
,گاهی این نماد ها آثار طبیعی و یا ابنیه تاریخی در شهر هستند و یا از قبل وجود داشته اند و در اثر یک حادثه تاریخی واجد این خصوصیت شده اند.
,به طور مثال مسجد خرمشهر نماد مقاومت و از خود گذشتگی مردم در برابر هجوم بیگانه می شود و یا رود کارون برای مردم شهرهای مختلف استان خوزستان تبدیل به خاطرات شیرین و شاد و نماد جریان و گذر از تاریخ پر فراز و نشیب می شود .
,
, , آثار تاریخی در برخی شهرها که هویت مردم آن شهر را نمایش می دهد و از طرفی گاهی در برخی شهر ها برخی ساختمان ها و یا ساختار های جدید و مصنوعی ساخته می شوند تا پیوندی میان شهروندان و گذشته آنها را نمایش دهند ، نمادهایی که نشان دهنده خاطرات و شیرین و یا زیبا و مشترک شهروندان هستند و در واقع با ساختن این نماد ها در شهر ، شهروندان این خاطرات مشترک را در منظر خود قرار می دهند تا با دیدن آن ، خاطرات خود را همچون عکسی از دل آلبوم تاریخ بیرون بکشند و یک حس خوب را در پیش چشم خود و فرزندان خود قرار دهند و پیوند خود را با گذشته حفظ کرده و در زندگی روزمره خود جاری کنند .
,به مانند نماد میدان موشک در دزفول که مقاومت مردم این شهر را در بستر تاریخ کشور نشان می دهد و یا نماد لنج و کشتی در برخی میادین در شهرهای جنوبی کشور که تاریخ و زندگی روزانه مردم را و عامل پیوند آنها که همان دریا است ، را به زیبایی در منظر روزانه مردم نمایش می دهد .
,
, , اگر این نماد ها کارکرد خود را از دست بدهند و یا تبدیل به سمبل هایی از عدم موفقیت و خاطرات تلخ در شهر شوند و یا ارتباط مناسب را میان گذشته و تاریخ شهر با زندگی حال و آینده مردم از دست بدهند ، خود به خود اثر روانی بدی بر ذهن شهروندان میگذارند ، و اگر این نماد های نادرست در نقاط اصلی شهر قرار بگیرند تبدیل به مراکزی برای دور شدن شهروندان از شهر و حس شهروندی شده و باعث کاهش احساس علاقه میان شهروند و شهر می شوند. و رفته رفته این پیام زیبا که شهر ما خانه ما ، معنی خود را در دید شهروندان از دست می دهد .
,در ماهشهر کم نبوده اند طراحی ها ، نماد ها و میادینی که به ضد شهر و فرهنگ شهروندی تبدیل شده اند ، در طی سالیان گذشته معماری شهری ، ساختمان ها و معابر از لحاظ فیزیک و معماری ساختمان بدلیل عدم توجه به عناصری چون روانشناسی رنگ ، زیبایی شناسی و ترکیب بندی با سایر ساختمان های شهر باعث ایجاد استرس در شهروندان شده اند . معابر و گره ها ذهن را خسته می کند ، فضای سبز که عامل ایجاد حالت نشاط است ، در شهر بسیارکمرنگ است . رنگ بندی ها سرد و بی روح است و نورپردازی ها بسیار درهم و نا همگون ! البته گاهی اقداماتی در جهت اصلاح انجام شده است اما بدلیل فقدان برنامه و اطلاعت کافی در این زمینه پس از مدتی دچار تغییر شده اند و یا گاهی برخی اقدامات مناسب در طراحی و نماد سازی ، به جهت آنکه در نقاط کور شهر انجام شده است ، اثر گذاری موردنظر را نداشته است و یا گاهی این طرح ها با فضای مجاور خود ارتباط و هماهنگی و ترکیب بندی مناسب را ایجاد نکرده است . میدان اصلی شهر که قاعدتا بایستی قابلیت تبدیل شدن به نمادی قوی که ارتباط تنگاتنگ با فرهنگ و تاریخ شهر را داشته باشد ، عملا فاقد این مورد است و برخی میادین دیگر و معابر شهر علی رغم هزینه های بسیار بدلیل عدم توجه به ویژگی های شهروندان ماهشهری ، گاهی به ضد این فرهنگ تبدیل شده اند .
, ماهشهر,شهر ماهشهر بدلیل شرایط ویژه و خاصیت صنعتی بودن ، خود به خود تبدیل به مرکزی برای نیروی کار ، از نقاط مختلف کشور شده است . افرادی که از شهر های مختلف با شرایط فرهنگی متفاوت به این شهر آمده اند . از طرفی بدلیل شرایط کاری اکثر اهالی شهر بخشی از روز خود را در فضایی سرد و خشن سپری می کنند و وقتی وارد فضای شهر می شوند از لحاظ بصری نیاز به المان هایی دارند که این نیاز روحی – روانی را تامین کند و ساعت هایی که اهالی با خانواده خود سپری می کنند تبدیل به فضایی شاد و آرامش بخش برای همه ی شهروندان شود. به همین علت نیاز است مسئولان شهری در طراحی و ساخت معابر ، میادین ، پارک ها و ساختمان های شهر به این نکات توجه ویژه کنند و رنگ ، ساختار و معماری این المان ها علاوه بر زیبایی قابلیت برقراری ارتباط با شهروندان را داشته باشند و از طرفی با گذشته و تاریخ شهر و زندگی روزمره مردم نیز پیوند برقرار کند ، تا در ذهن شهروندان تبدیل به عاملی برای تداعی خاطرات خوب جمعی شده و از این راه بستری برای شکل گیری یک هویت مشترک و جمعی در میان شهروندان بشود ، که این امر منتج به این خواهد شد که حس علاقه و پیوند به شهر در میان شهروندان به دلیل وجود این خاطرات مشترک بیشتر و بیشتر گردیده و خود شهروندان برای حفظ این نماد ها و المان ها و در کنار آن کل شهر ، احساس وظیفه کنند و شهر را به مثابه خانه ای بزرگ ببینند که خود و خانواده در آن زندگی خوبی دارند.
,(محمد صادق ارزانی)
]
ارسال دیدگاه