ایمان حقیقی در گرو امر به معروف و نهی از منکر
اگر بخواهیم امر به معروف را احیا کنیم، باید مکتب و روشی عملی و نه صرفاً زبانی، در عین حال اجتماعی، نه انفرادی و منطبق بر اصول روانشناسی و جامعهشناسی بیاوریم.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از اصفهان شرق، میتوان گفت که این فریضه از دو جهت به فرهنگ اجتماعی جامعه اسلامی تبدیل نشده است؛ یکی حضور جریان تجدد و دیگر حضور جریان تحجر؛ که یکی رها کردن این اصل و فریضه را دنبال میکند و دیگری بدون رجوع به متون دینی و توجه به راهکارها و نکات نغز دینی در این باره امربه معروف را منحصر در بدرفتاریهایی میبینند که به این شکل جایی در متون دینی ما ندارد. در این نوشتار به نکاتی جند در مورد این فریضه خواهیم پرداخت.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, اصفهان شرق,انسان وقتی به توصیهها و بیاناتی که راجع به امر به معروف و نهی از منکر وارد شده رجوع میکند، فواید چشمگیری را برای آن مطرح کردهاند. از طرف دیگر وقتی عمل نشدن به این واجب الهی را در جامعه میبیند بسیار متأسف میشود. قرآن کریم میفرماید:«وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاء بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَیُقِیمُونَ الصَّلاَهَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَیُطِیعُونَ اللّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَـئِکَ سَیَرْحَمُهُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ». این آیه اشاره دارد که لازمه ایمان حقیقی ـ نه تقلیدی ـ رابطه و علاقه مؤمنان به سرنوشت یکدیگر و لازمه این محبت و علاقه، امر به معروف و نهی از منکر است. لازمه امر به معروف و نهی از منکر هم این است که بندگان، به وظیفه خود عمل کنند و نتیجه همه اینها آن است که رحمت خداوند که کارهای خود را با سنتهای حکیمانه اجرا میکند، شامل حال گردد.
انسان وقتی به توصیهها و بیاناتی که راجع به امر به معروف و نهی از منکر وارد شده رجوع میکند، فواید چشمگیری را برای آن مطرح کردهاند. از طرف دیگر وقتی عمل نشدن به این واجب الهی را در جامعه میبیند بسیار متأسف میشود. قرآن کریم میفرماید:«وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاء بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَیُقِیمُونَ الصَّلاَهَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَیُطِیعُونَ اللّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَـئِکَ سَیَرْحَمُهُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ». این آیه اشاره دارد که لازمه ایمان حقیقی ـ نه تقلیدی ـ رابطه و علاقه مؤمنان به سرنوشت یکدیگر و لازمه این محبت و علاقه، امر به معروف و نهی از منکر است. لازمه امر به معروف و نهی از منکر هم این است که بندگان، به وظیفه خود عمل کنند و نتیجه همه اینها آن است که رحمت خداوند که کارهای خود را با سنتهای حکیمانه اجرا میکند، شامل حال گردد.
, «وَالْمُؤْمِنُونَ وَالْمُؤْمِنَاتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیَاء بَعْضٍ یَأْمُرُونَ بِالْمَعْرُوفِ وَیَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنکَرِ وَیُقِیمُونَ الصَّلاَهَ وَیُؤْتُونَ الزَّکَاهَ وَیُطِیعُونَ اللّهَ وَرَسُولَهُ أُوْلَـئِکَ سَیَرْحَمُهُمُ اللّهُ إِنَّ اللّهَ عَزِیزٌ حَکِیمٌ»,آنچه در این میان بیشتر جای تأسف دارد، این است که فکر این مسئله هم به کلی از ذهن مردم جامعه ما خارج شده و آنچه در گذشته به عنوان امور اجتماعی دینی مطرح بود، امروز اساساً جزو امور دینی شمرده نمیشود.
آنچه در این میان بیشتر جای تأسف دارد، این است که فکر این مسئله هم به کلی از ذهن مردم جامعه ما خارج شده و آنچه در گذشته به عنوان امور اجتماعی دینی مطرح بود، امروز اساساً جزو امور دینی شمرده نمیشود.
,چه عواملی سبب متروک شدن این فریضهاند؟
چه عواملی سبب متروک شدن این فریضهاند؟
, چه عواملی سبب متروک شدن این فریضهاند؟,اما چرا این اصل متروک شده؟ به نظر من سبب آن بیشتر خود ما بودهایم؛ مثلاً اولین شرط عمل به این اصل، داشتن حسن نیت و اخلاص است و ما فقط در مورد منکراتی که علنی است و به آنها تهاجر میشود حق اعتراض داریم؛ اما در گذشته نزدیک، یک عده مردم ماجراجو که میخواستند حساب خود را با دیگران صاف کنند، با دستاویز قرار دادن این اصل مقدس، چه حرفها و جنایات و منکرات شنیعی مرتکب شدند.
اما چرا این اصل متروک شده؟ به نظر من سبب آن بیشتر خود ما بودهایم؛ مثلاً اولین شرط عمل به این اصل، داشتن حسن نیت و اخلاص است و ما فقط در مورد منکراتی که علنی است و به آنها تهاجر میشود حق اعتراض داریم؛ اما در گذشته نزدیک، یک عده مردم ماجراجو که میخواستند حساب خود را با دیگران صاف کنند، با دستاویز قرار دادن این اصل مقدس، چه حرفها و جنایات و منکرات شنیعی مرتکب شدند.
,پند و بند!
پند و بند!
, پند و بند!,نکته دیگر، اینکه متأسفانه ما امروز در اجرای این اصل فقط به دو چیز توجه داریم: پند و بند! اول پند میدهیم، اگر اثر نکرد به زدن و بستن متوسل میشویم. البته شکی نیست که نصیحت و اعمال زور، دو وسیله برای اجرای این کارند؛ اما وسیلههای منحصر به فرد نیستند و میتوان از راه حلهای دیگر مانند تشویق، یا برنامهریزی صحیح دیگر برای رفع تدریجی عیوب و مشکلات اجتماعی که تأثیر بیشتری هم دارد استفاده کرد.
نکته دیگر، اینکه متأسفانه ما امروز در اجرای این اصل فقط به دو چیز توجه داریم: پند و بند! اول پند میدهیم، اگر اثر نکرد به زدن و بستن متوسل میشویم. البته شکی نیست که نصیحت و اعمال زور، دو وسیله برای اجرای این کارند؛ اما وسیلههای منحصر به فرد نیستند و میتوان از راه حلهای دیگر مانند تشویق، یا برنامهریزی صحیح دیگر برای رفع تدریجی عیوب و مشکلات اجتماعی که تأثیر بیشتری هم دارد استفاده کرد.
,در اخبار و روایات سه مرحله برای این قبیل امر و نهیها ذکر شده است: قلب، زبان و ید. ما معمولاً از مرحله قلب، بهجای حسن نیت، اخلاص و علاقه به سرنوشت مسلمین، در ذهن خود جوش و خروشهای بیجا تصور میکنیم، از مرحله زبان، به جای بیانهای روشنکننده، موعظهها و پندهای تحکمآمیز میفهمیم و از مرحله ید و عمل به جای تدابیر تبلیغ عملی، تنها اعمال زور را!
در اخبار و روایات سه مرحله برای این قبیل امر و نهیها ذکر شده است: قلب، زبان و ید. ما معمولاً از مرحله قلب، بهجای حسن نیت، اخلاص و علاقه به سرنوشت مسلمین، در ذهن خود جوش و خروشهای بیجا تصور میکنیم، از مرحله زبان، به جای بیانهای روشنکننده، موعظهها و پندهای تحکمآمیز میفهمیم و از مرحله ید و عمل به جای تدابیر تبلیغ عملی، تنها اعمال زور را!
,در مجموع برای گفتن و نوشتن و خلاصه برای زبان و مظاهر آن بیش از اندازه اهمیت قائلیم و همه کارها را از گوش و زبان میخواهیم؛ در حالی که تأکید اسلام بر وجود الگوی عملی در اخلاق بسیار بیشتر از تأکید بر نصایح لفظی است. «کونوا دعاه الناس بغیر ألسنتکم»
در مجموع برای گفتن و نوشتن و خلاصه برای زبان و مظاهر آن بیش از اندازه اهمیت قائلیم و همه کارها را از گوش و زبان میخواهیم؛ در حالی که تأکید اسلام بر وجود الگوی عملی در اخلاق بسیار بیشتر از تأکید بر نصایح لفظی است. «کونوا دعاه الناس بغیر ألسنتکم»
,امر به معروف و نهی از منکر تعبدی محض نیست!
امر به معروف و نهی از منکر تعبدی محض نیست!
, امر به معروف و نهی از منکر تعبدی محض نیست!,_________
باقری ورزنه
,
, باقری ورزنه,
ارسال دیدگاه