گفتگو با استاد دانشگاه استان البرز:
تولید مقالات علمی متناسب با نیاز صنعت مرهمی بر زخم های علمی، اقتصادی و فرهنگی کشور
حلقه مفقوده فرایند ارتباط دانشگاه با صنعت یکی دیگر از معضلات موجود در ساختار علمی کشور است، ارتباط متقابل و تاثیر و تاثر این دو مقوله است که می تواند منجر به تولید ثروت شود[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از نگارانه؛ “حلقه مفقوده فرایند ارتباط دانشگاه با صنعت یکی دیگر از معضلات موجود در ساختار علمی کشور است. ارتباط متقابل و تاثیر و تاثر این دو مقوله است که می تواند منجر به تولید ثروت شود.” این بخشی از سخنان علی اکبر حیدری استاد دانشگاه و پژوهشگر در آستانه روز پژوهش است که در ذیل شرح مصاحبه وی را می خوانید:
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, نگارانه؛,ابتدا خودتان را معرفی کنید و مختصری از سوابق کاری و پژوهشی تان بفرمایید؟
,علی اکبر حیدری.کارشناس ارشد مدیریت استراتژیک ؛ بنده دردانشگاه رشته مدیریت، دروس کارآفرینی، مدیریت کسب وکار، مدیریت بازاریابی و… تدریس میکنم 7 سال در جهاد دانشگاهی و از سال 89 در استانداری البرز مشغول به خدمت هستم.
,چرا رشد علمی کشور کاهش پیدا کرده است؟
,نبود برنامه استراتژیک برای تحقیقات و تولیدات علمی کشور، عدم اختصاص امکانات و بودجههای پژوهشی کافی، نگاه غیر منصفانه به وضعیت معیشتی پژوهشگران، اولویت واگذاری مدیریت مراکز علمی به سیاسیون، پیشی گرفتن کمیت از کیفیت در تولید مقالات علمی، توزیع ناعادلانه امکانات و بودجههای تحقیقاتی، نبود مدیریت عملکرد در اجرای ضوابط دقیق در زمینه تحقیقات ،نبود معیار مناسب برای ارزیابی تولیدات علمی در کشور برای هدایت آن به تولید ثروت، نبود مکانیسم مناسب ارزیابی برای فعالیت های متولیان مراکز علمی در کشور. و… از عوامل کاهش رشد علمی در کشور است، اگرچه عوامل گوناگونی میتواند در کاهش رشد علمی کشور دخیل باشد؛ اما بیگمان نمیتوان از بیانگیزگی و نیز سیاستبازی برخی متصدیان در این عرصه چشم پوشید.
,همانطور که مقام معظم رهبری در بیانات اخیرشان متذکر شدند، بدترین ظلم و جفایی که در طول سالیان بر ساختار مقدس دانشگاه های کشور اعمال شده است سیاست زدگی فضای دانشگاه و سیاست پیشگی مسئولین مربوطه بوده است.
,اقتصاد دانش بنیان یکی از اصلیترین مولفه های اقتصادکارآمد و همچنین اقتصاد استراتژیک و مقاومتی است که تواناترین دستگاه اجرایی مربوطه در این زمینه وزارت علوم تحقیقات و فناوری است.
,
عدهای اخیرا مدعی هستند که میزان تولید مقالات ما کاهش یافته است، آیا این ادعا صحت دارد؟ طی چند سال اخیر تعداد مقالات ما از لحاظ کیفی و کمی با افزایش یا کاهش روبرو شده است؟
,
به گفته دکتر مهراد، بنیانگذار رتبه علمی در کشورمان، در گفتگو با باشگاه خبرنگاران “در سال ۲۰۱۲ تعداد مقالات ایرانی در اسکوپوس به ۴۰ هزار و در تایمز به ۳۰ هزار رسید و در سال ۲۰۱۳ و ۲۰۱۴ رشد علمی ایران راکد ماند و میزان تولیدات علمی در ISI از ۳۰ هزارمورد بیشتر نشد”.
به گفته وی «سالهاست که رهبر انقلاب اسناد بالا دستی را مورد تایید قرار میدهند و کسب مقام اول را در سند چشم انداز ۱۴۰۴ مطرح میکند، چنانچه ما نقشه جامع علمی کشور را داریم که سیاستهای کلی علم و فناوری از سوی رهبر ابلاغ شده است بنابراین کاهش رشد علمی به هیچ وجه قابل قبول نیست.»
,
در کدام رشتهها میزان تولید مقاله ما خوب است و در کدام حوزهها جای کار بسیار زیادی داریم؟
,نمی دانم. به نظر می رسد پاسخ آن در برنامه ها و سیاستهای بالادستی علم و فناوری و نقشه جامع علمی کشوراست.
,البته از نظر این حقیر تعداد مقالات در یک کشور نمی تواند ملاک مناسبی برای برآورد و سنجش وضعیت علمی کشور باشد. با عنایت به تقسیم بندی مقالات از نظر نوع و گستره فعالیت مثلا مقالات ترویجی یا پژوهشی و …. با حوزه بسیار وسیعی درگیر خواهیم شد که از حوصله این بحث خارج است ولی کافیست بدانیم که مقالات علمی که بر اساس نیاز سنجی و مساله یابی تالیف نشوند مرهمی بر زخم های علمی و اقتصادی و فرهنگی کشور نخواهند بود.
,مادامی که خواستگاه مقالات و پایان نامه ها پر کردن فرم رزومه و لیست فعالیت های پژوهشی برای پذیرش های داخلی و خارجی باشد، وضعیت به همین منوال خواهد ماند و به قول یکی از دوستان دانشگاهی همچنان درجا خواهیم زد.
,مادامی که تبلیغات مربوط به تهیه و تدارک مقالات علمی با وعده “ایمپکت فکتورهای متفاوت” در کوچه و بازار شهرها وگیشه های روزنامه فروشی به چشم می خورد، حاصل مقالات علمی چیزی جز تقویت “هنر کپی پیست” نخواهد بود.
,در حال حاضر چقدر از تولیدات علمی ما منجر به تولید ثروت می شوند؟ آیا این تولیدات کاربرد صنعتی هم دارند؟
,قطعا هر تولید علمی ذاتا ثروت و دارایی محسوب می شود .لیکن هدایت تولیدات علمی به سمت جامعه، صنعت و عملیاتی نمودن آن خود علم و هنری دیگر است.
,حلقه مفقوده فرایند ارتباط دانشگاه با صنعت یکی دیگر از معضلات موجود در ساختار علمی کشور است. ارتباط متقابل و تاثیر و تاثر این دو مقوله است که می تواند منجر به تولید ثروت شود.
,وقتی عنوان مقاله ای برآمده از دغدغه های عاملان صنعت و در راستای رفع آن باشد، می شود مقاله ای علمی که چشم اندازش تولید ثروت است.
,وقتی جامعه و صنعت برای حل مشکلات و دغدغه های خود به سراغ عالمان و فارغ التحصیلان رفت، دوباره چرخه کامل می شود. این حس اعتماد و خودباوری که ایجاد بشود چرخه تولید ثروت به مرور کامل می گردد.
,متاسفانه تا آنجا که بنده بخاطر دارم ارتباط دانشگاه ها با مراکز صنعت و جامعه ارتباطی ثروت ساز نیست.
,این در حالیست که به جز در چند حوزه نانو، هوا و فضا و … در رشتههای دیگر، کشور ایران از نظر تولید فناوری و ارتباط با صنعت رتبه بالایی را ندارد که در این زمینه باید به سمت تقویت پارکهای علم و فناوری، واحدهای فناور و مراکز رشد حرکت کنیم.
,اساتید چه نقشی در ارتقای سطح علمی کشور دارند؟
,علم و فناوری مقدمه اساسی و بنیادین توسعه پایدار و پیش نیاز ضروری پیشرفت و اعتلای کشورها است، همچنین امروزه اصلی ترین مؤلفه توانمندی کشورها را می توان علم و فناوری دانست که در مقایسه با سایر توانمندیها مانند اقتصاد، توانمندیهای سیاسی و نظامی، بهره مندی از مواهب طبیعی و غیره به مراتب بیشتر در کانون توجه دولتها قرار دارد.
,بیتردید در دنیای امروز توسعه یافتگی در گرو تولید علم است و منابع انسانی به عنوان مهمترین عوامل استراتژی توسعه مطرح است. تولید علم و تبدیل آن به تکنولوژی و ثروت نیاز به سرمایه گذاری درازمدت و برنامه ریزی شده دارد و مهمترین ارکان این سرمایه گذاری پژوهشگران هستند که باید به نیازهای مادی و معنوی آنها توجه کافی شود.متاسفانه حق التدریس اساتید دانشگاهی قابل مقایسه با مشاغل سطح پایین جامعه نیز نمی باشد.
,متاسفانه نه تنها از این منابع عظیم انسانی در برنامه ریزی ها وتصمیم گیری ها استفاده نشده است؛ حتی در انتخاب مسئولین و مدیران مراکز علمی نیز از خیل عظیم این سرمایه ها استفاده نمی شود.
,راهکار شما برای ارتقای سطح علمی کشور چیست؟
,1- لزوم اجرای سیاستهای بالادستی علم و فناوری و نقشه جامع علمی کشور
,2-حرکت به سمت حل مسائل علمی کشور و نظام آموزش عالی با حمایت از پایان نامهها و مقالات علمی در این زمینه
,3-لزوم اصلاح نظام مدیریت عملکرد در سیستم های اداری(عنوان گم شده اکثر نمودارهای سازمانی ادارات دولتی کشور)
,4- رتبه بندی و ارتقاء اساتید، دانشگاهها بالاخص روسای دانشگاه های کشور
,5-لزوم ایجاد زیرساختهای لازم برای دانشجویان تحصیلات تکمیلی عنایت ویژه به تقویت پژوهشگاه ها و مراکز رشد علمی و کارآفرینی.
,6-حمایت واقعی از نخبگان و لزوم تقویت روحیه جهادی و بسیجی در دانشکده ها و تقویت ویژه دانشگاه های علمی کاربردی کشور به معنای واقعی آن یعنی تعامل واقعی علم و کاربرد، علم و تکنولوژی، علم و صنعت و…که متاسفانه تا حدود زیادی در همان فیگور دانشگاهی خود درجا می زند.
,7-لزوم تحول در نظام رتبهبندی اساتید، توجه ویژه به اشتغالزایی دانشجویان و فارغالتحصیلان و تجهیز سختافزاری دانشگاهها.
,8- تجدید نظر در حقوق و مزایای اساتید دانشگاه ها بالاخص حق الزحمه اساتید مدعو در دانشگاه ها که متاسفانه از سطح بسیار پایینی برخوردار است. بالاخره از استاد دانشگاهی که حق الزحمه یک ساعت تدریس وی تقریبا یک سوم دستمزد یک ساعت کار آرایشگر مردانه غیر حرفه ای است!!! انتظار تحول و تغییر در سیستم آموزشی و… کمی دور از ذهن است.
,در پایان عنوان کرد: امروزه برای پیشرفت علمی و آموزشی و رسیدن به حداقلهای توسعه یافتگی، پژوهش و تحقیق سنگ بنای اولیه به شمار می رود و به همین جهت است که همواره می توان میان کم و کیف عملکرد پژوهشی در هر جامعه و میزان توسعه یافتگی آن جامعـه رابطه مستقیمی برقرار کرد. به گونه ای که می توان ادعا کرد که بدون آن هیچ کشور قادر به شناسایی و حل مشکلات موجود و طرح استراتژی در جهت توسعه و پیشرفت نخواهد بود.
,برپایه ضــرورتهای ملی، ضروری است با شناخت و تحلیل مشکلات موجود، استراتژی های موثر در جهت توسعه فعالیتهای علمی و پژوهشی تهیه و تدوین گردد.
,برجسته ترین چالشهای موجود در توسعه علمی ایران
,1.شرایط سیاسی و فرهنگی
,2.مدیریت موسسات علمی و پژوهشی
,3.سیستم اطلاع رسانی و تبادل علمی
,4.اعتبارات تحقیقاتی
,5.مشارکت بخش خصوصی در پژوهش
,6.ساختار تحقیقاتی دانشگاهها و موسسات علمی و پژوهشی
,7.ایجاد انگیزه در محققان
,8.ساختار سازمانهای دولتی
,همانطور که جمعیت ایران بسیار جوان است و یکی از خصوصیات افراد جوان در ایران کار فردی است تا کار گروهی
,
فرهنگ سازمانی بیشتر طرفدار فرد گرایی است تا جمع گرایی. خصوصیات سنتی بر مبنای سازمان ایرانی باعث بوجود آمدن بوروکراسی بیشتر و انعطاف پذیری کمتر نسبت به تغییرات محیطی و در نتیجه رقابت کمتر می شود.
در وضعیت هایی که مسئولین رده بالا در کشور تغییر می کنند
این تغییر مسیر زمانی رخ می دهد که مدیران تمایل به تطابق خودشان با چیزی را دارند که دولتمردان آنگونه می خواهند تا جایگاهشان را حفظ کنند و چه بسا با طرح های نیمه تمامی مواجه خواهیم شد مدیر قبلی چه حرص ها که بر سر آن نخورده است و چه جلسات فشرده و فوق العاده ای که برای آن برگزار نشده است. و باز روز از نو روزی از نو. طرح های جدید و…
,
,
سازمان صنعتی در ارتباط با دانشگاهها برای پروژه هایش نیست تا کمک علمی و فنی به پروژه آنها بشود. جو کلی سازمان ایرانی همچنین از مدیریتی که بین بخشهای مختلف وجود دارد نیز رنج می برد.
وجود این نوع تنظیمات باعث افزایش سطح دانش و تجربه بین کارمندانی می شود که می توانند مدیریت دانش را در سازمان کل بوجود بیاورند. به عبارات دیگر ایران افراد را بیشتر از لحاظ تئوریکی آماده می کند بدون اینکه دارای دانش عملی و پیشرفت باشند.
]
ارسال دیدگاه