نماز و آرامش دلها
این مقاله بر آنست به بررسی آثار نماز، که باعث و عامل سکینه و آرامش قلبها بر زندگی نمازگزاران است، بپردازد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از گل رامیان، ابتدا در خصوص واژه نماز و چرایی به پا داشت آن بعنوان فعلی اخلاقی برای تخصیص عنوان بندگی به انسان نمازگزار سخن می رانیم. طوری که بندگی خالص خدا بی واسطه شود و انسان به اعلی علیین صعود کرده، از وساوس شیطانی برهد. و با اخلاص، شکر گزاری، جهاد اکبر، و اتکال به خداوند قرب الهی یابد و این اسکان و تقرب باعث التجاء ومأمنی برای آرامش بی منتها شود. و این مصداق واقعی «الا بذکرالله تطمئن القلوب» است.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, گل رامیان, گل رامیان, گل رامیان, گل رامیان, گل رامیان,روش جمع آوری مطالب، کتابخانه ای است، که بر این اساس از اسناد و مدارک دینی معتبر بهره گیری، و به نقل و توصیف موارد مذکور پرداخته شده است. حتی المقدور سعی شده منابع نام آشنا و در دسترس خوانندگان باشد.
, . ,کلید واژه ها: نماز، ذکر، آرامش
,
نماز: ترجمه واژه عربی « الصلوة » است که در اصطلاح همان عبادتی است که در دین اسلام آمده و جزء واجبات شمرده می شود. این واژه بدون مشتقات 61 بار و با مشتقات، 98 بار در قرآن به کار رفته است. اما آیاتی که درباره نماز اصطلاحی در قرآن آمده است زیاد است و چند دسته است مانند آیاتی درباره آثار نماز، آداب نماز، اقامه نماز، حکم نماز و نمازگزاران، اوقات نماز و... که مجال پرداختن به همه آنها نیست.
ذکر: به معنای یاد کردن و یادآوری است خواه با زبان باشد یا با قلب، در قرآن کریم ذکر هم وجوه خاص خود را دارد، یعنی فقط به معنی یادآوری کردن و یاد کردن به کار نمی رود، بلکه اگر بیشتر در معانی آیات الهی تدبر و تامل کنیم، می توان به وجوه ذکر، اینچنین اشاره کرد:
یاد کردن به زبان، یاد کردن در دل، حفظ کردن، موعظه، تعریف کردن، خبر و ثناگویی.
,
,
آرامش: آرامش به معنای طمأنینه و راحتی فکر در زندگی،حقیقت مطلوبی است که اسلام آن را ستوده است و راه هایی برای رسیدن به آن تعیین کرده است. برخی از عوامل رسیدن به آرامش که در متون اسلامی ما آمده است عبارتنداز: یاد خدا، حسن ظن، اعتماد به نفس، دوری از آرزوهای دور و دراز، ازدواج، نظم در زندگی و کارها، استفاده از شب برای استراحت، استفاده از غذا های سالم و طبیعی، نظافت؛ مانند شستن سر، شستن لباس و...، در مقابل عوامل متعددی وجود دارد که مانع تحقق آرامش اند؛ مانند: رغبت و علاقه به دنیا، حسادت، شک و دو دلی، طمع و... .
, آرامش:,معانی متعددی برای آرامش وجود دارد که می توان به موارد زیر اشاره کرد؛
,
۱. آسایش، آسودگی، استراحت، راحت، راحتی، فراغبال، فراغت
۲. آشتی، صلح، صلح جویی، مسالمت
۳. آرام، تسکین، سکون، قرار
۴. امان، امنیت، ایمنی
۵. سکینه، طمانینه ≠ آشوب، بلوا
,
,
,
, ،,
مقدمه:
,انسان در راه رسیدن به آرامش کوشش های فراوانی را به کار برده است، اما چون راه صحیح آن را نیافته، تلاشش بی ثمر مانده است.خدایی که انسان راآفرید و برای هدایت و راهنمایی او کتابهای آسمانی و پیامبران را فرستاد، بی شک عوامل آرامش وآسایش او را از زبان پیامبران خود بیان کرده است. چه موضوع یا مطلبی می تواند جامعه را به بینش صحیح رهنمون شود؟ یا از چه راهی می شود مطلب نوشت که به نسل آسیب پذیر کمک کرد؟ می دانیم، سرمایه هر کشوری، جوانان و نوجوانان هستند. بویژه در امت اسلامی، در واقع آنچه که انسان را به سعادت می رساند و مرضی درگاه خداوند است، بندگی خالص خداست و این مقام بر نمی آید مگر در نماز، نماز ستون دین و پایه و اساس زندگی شرافتمندانه است. چرا که اگر انسان متخلق به اخلاق حَسَن نباشد و جسم و جان خود را سالم و مطهر و پاکیزه نگرداند اصل نماز و مسلمانی اش خدشه خواهد یافت.
,اهمیت موضوع:
,انسان همواره در زندگی روز مره همچنان در حال رشد و در پی رفع نیازهای عدیده خود است. و در این راه دست به اموری می زند که از راحت ترین مسیر، کمترین وقت و هزینه، بیشترین بهره و لذت را ببرد. در پی این تقاضا بنا بر ظرفیت خود و پیرامون،که شامل محیط زندگی، محیط کار و زمان نیز می باشد، در صدد دست یافتن به مفرّ و مسیرهای میان بُر و کم هزینه است. چنین بر می آید که این موجود در مواجهت با مشکلات و مصائب، جویای کلید و اسباب نجات و رهیافت است. لذا نفسانیات بر او چیره شده و لذت جویی مانع از راه صواب و صره می شود. بنابراین مسیر و کانال، غیرِآنچه مقرون به انسانیت و اخلاق است را پی می گیرد. او خود به تنهایی مسرور این جریان است. و به واقع شیطان در روحش حلول یافته است. سخن اینجاست بانگ و نهیب بیداری از کدام سو این موجود گمراه را از این مهلکه نجات خواهد داد؟انسانِ گیج و سر در گمی که غرقِ در گناه و فراموشی است و خوابِ غفلت چشمانش را آلوده است. درحقیقت به پاداشت نماز تنها سمبل ذکر و یاد خدا تنها کلید رهایی از این منجلاب است.
,1ـ نماز یاد آور خداوند
, 1ـ نماز یاد آور خداوند,
هنگامی که نمازگزار در برابر پروردگارش حاضر می شود، سعادتیست! خوشا به حال کسانی که صادقانه در مقابل حضرت حق حاضر می شوند، و اجازه ی سجده ی بزرگ ترین پادشاه عالمیان را کسب می کنند. با نماز، همه جا روشن می شود، همه جا بوی عطر خدایی به خود می گیرد، خانه ای که در آن یک آیه قرآن خوانده شود طبق روایات برای اهل سما روشن می شود. نماز فرصتی است برای جان گرفتن، برای درک کردن و برای فهمیدن. نماز از عبادت های مسلمانان و از ارکان مهم دین اسلام است. واژه نماز معادل فارسی کلمه عربی «صلاة» یا «صلوة» است. نماز در نزد اهل سنت یکی از ارکان خمسه (ستونهای پنجگانه دین) و در نزد شیعیان یکی از فروع هفتگانه دین است.
در آیاتی از کلام الله مجید چنین آمده است:
,
«إنَّنِی أنَااللهُ لَا إلَهَ ألّا أنَا فَاعبُدنِی وَ أقِمِ الصَّلوَةَ لِذِکرِی»(سوره طه(20) آیه 14)
«منم خدای یکتا هیچ خدایی جز من نیست پس مرا (به یگانگی) بپرست و نماز را مخصوصاً برای یاد ما بپادار.»
و در جایی دیگر چنین می فرماید:
,
,
«و لا تَکُونُوا کَالـَّذینَ نَسُوا اللهَ فَأنْسَیهُم أنْفسَهُم ...» (سوره حشر (59)، آیه 19.)
«و شما مؤمنان مانند آنان نباشید که به کلی خدا را فراموش کردند و خدا هم نفوس آنها را از یادشان برد.»
,
2ـ نماز محبوبترین اعمال
, 2ـ نماز محبوبترین اعمال,هنگامی که برای نماز برمیخیزید صورت و دستهای خود را تا آرنجها میشویید و بخشی از سر و پاهای خود را مسح میکشید، از انسان پیوسته نور و امواج و انرژی ساطع میشود، امواجی که دستگاه، پس از وضو گرفتن نشان میدهد بیانگر آرامش یافتن است. یعنی وضو گرفتن که شستن صورت و دستها و مسح فرق سر و پاها است به انسان آرامش میدهد.
,رسول اکرم صلى الله علیه واله:
,
«لا تَزالُ اُمَّتى بِخَیرٍ ما تَحابّوا وَاَقامُوا الصَّلاةَ وَآتَوُا الزَکاةَ وَقَروا الضَّیفَ...»(امالى طوسى، ص 646، ح 1340).
«امّتم همواره در خیر و خوبى اند تا وقتى که یکدیگر را دوست بدارند، نماز را برپا دارند، زکات بدهند و میهمان را گرامى بدارند... »
,
3ـ نماز و تربیت انسان
, 3ـ نماز و تربیت انسان,
اکسیر وجود منهاى نماز بى سود است، بى خبران از نماز بى خردانند و فراریان از این مقام گرفتار دام شیطانند. ثروتمندانِ بى نماز فقیرند و تهیدستانِ با نماز از همه مستغنى تر.
رسول اکرم صلى الله علیه و آله :
«اَلصَّلاةُ مِفتاحُ کُلِّ خَیرٍ» (الفردوس، ج 2، ص 404، ح 3796)
«نماز کلید همه خوبی هاست. »
,
,
,
4ـ نماز و تزکیه نفس
, 4ـ نماز و تزکیه نفس,نماز برتر از همة عبادات، جامع تمام کمالات، منعکس کنندةکلّ واقعیّات، منبع برکات، و کلید قفل تمام مشکلات است. نماز خمیر مایةحیات، تزکیه کنندة صفات، علاج زشت ترین عادات، آورندة حسنات، تبدیل کنندة سیّئات، باعث کرامات، منبع فیض و افادات، نگهدارندة انسان از حادثات، مانع سانحات، و حقیقت کائنات است.
,امام علی (ع):
,
«مَن صَلّی رَکعَتَینِ یَعلَمُ مایَقولُ فِیهما اِنصَرَفَ وَ لَیسَ بَینَه وَبَینَ اللهِ (عَزَّ وَ جَلَّ ) ذَنبٌ»(الدعوات،ص31،الکافی،ج3، ص266).
«هر کس دو رکعت نماز بخواند و بداند چه می گوید، از نماز فارغ می شود، درحالی که میان او و میان خدای عز و جل گناهی نیست.»
,
5ـ نماز عامل رفع مشکلات
, 5ـ نماز عامل رفع مشکلات,امام صادق (ع) :
,
«ما یَمنَعُ اَحَدَکُم اِذا دَخَل عَلَیهِ غَمٌّ مِن غُمُومِ الدُّنیا اَن یَتَوَضَّاَ ثُمَّ یَدخُلَ مَسجِدَهُ وَ یَرکَعَ رَکعَتَینِ فَیَدعُوَ اللّه فیهِما؟ اَما سَمِعتَ اللّه یَقُولُ: «وَاستَعینوا بِالصَّبرِ وَ الصَّلاةِ»؟ (تفسیرعیاشى، ج 1، ص 43 و وسائل الشیعه، ج8، ص138).
«چه چیز مانع مى شود که هر گاه بر یکى از شما غم و اندوه دنیایى رسید، وضو بگیرد و به سجده گاه خود رود و دو رکعت نماز گزارد و در آن دعا کند؟ مگر نشنیده اى که خداوند مى فرماید: «از صبر و نماز مدد بگیرید»؟
,
نماز زنده کنندة جان، ظهور دهندة حیات جاودان، راز و نیاز دردمندان، روشنى راه رهروان، نور دیدة بیداران، سرمایة مستمندان، دواى درد بى دردان، نواى دل بى دلان، دلیل گمراهان، امید امیدواران، سرّ حقیقى سحرخیزان، سوز دل سوختگان، حرارت روح افسردگان، مایة بقاى جان، و دستگیرة نجات انسان از تمام مهالک است.
,رسول اکرم صلى الله علیه و آله:
,«ثَلاثٌ لَو یَعلَمُ النّاسُ ما فیهِنَّ ما اُخِذنَ اِلاّ بِسَهمَةٍ حِرصاً عَلى ما فیهِنَّ مِن الخَیرِ وَ البَرَکَةِ: اَلتَّذینُ بِالصَّلاةِ وَ التَّهجیُر بِالجَماعاتِ وَ الصَّلاةُ فى اَوَّلِ الصُّفوفِ» (کنزالعمّال، ح 43235).
,«سه چیز است که اگر مردم آثار آن را مى دانستند، به جهت حریص بودن به خیر و برکتى که در آنها هست، به قرعه متوسل مى شدند: اذان نماز، شتاب به نماز جماعت و نماز در صف اول.»
, .,امام صادق(ع):
,
«کانَ عَلِیٌّ (ع) إذا أمَالَهُ أَمرٌ فَزَع قَامَ إلَی الصَّلاةِ ثُمَّ تَلا هِذِه الآیة "واستَعِینُوا بِالصَّبر والصَّلاة "»
(الکافی، ج3، ص480)
,
«شیوة علی (ع) چنان بود که چون مشکل مهمی برای او پیش می آمد، به نماز می ایستاد و این آیه را می خواند." ...واستعینوا بالصبر و الصلاة" »
,6- نماز موجب رستگاری
, 6- نماز موجب رستگاری,عدهای از عارفان بر این باورند که تمام موجودات نیز متناسب با وضع خود در حال حمد و تسبیح خداوند هستند و به آیاتی از قرآن نظیر «و گیاه و درخت سجده میکنند»(به عربی: وَالنَّجْمُ وَالشجَرُ یَسجُدَانِ)، استناد میورزند.
,رسول اکرم صلى الله علیه و آله :
,«اَلصَّلاةُ مِن شَرائِعِ الدّینِ وَ فیها مَرضاةُ الرَّبِّ عَزَّوَجَلَّ وَ هِىَ مِنهاجُ الأنبیاءِ وَ لِلمُصَلّى حُبُّ المَلائِکَةِ وَ هُدىً و ایمانٌ وَ نورُ المَعرفَةِ وَ بَرَکَةٌ فِى الرِّزقِ» (مستدرک، ج3، ص76 و خصال، ج2، ص 522، ح 11).
,«نماز، از آیین هاى دین است و رضاى پروردگار، درآن است. و آن راه پیامبران است. براى نمازگزار، محبت فرشتگان، هدایت، ایمان، نور معرفت و برکت در روزى است.»
,نماز اساسى ترین رشتة الفت و عالى ترین عامل محبّت بین بندگان و حضرت حقّ است. نماز نور دل و صفاى قلب و روح جان و سلامت روان و فروغ ذات عباد صالح خداست. نماز واسطة محکمى است که تمام هستى انسان را به ملکوت هستى پیوندمى دهد و به مانند آن، برنامه اى را براى ربط دادن آدمى به حقّ و حقیقت نمى توان یافت.
,قال رسول الله صلی الله علیه و آله:
,«خَمسُ صَلواتٍ مَن حافَظَ عَلیهِنَّ کانَت لَهُ نُوراً وَ بُرهاناً وَ نَجاةٍ یَومَ القیَامَةِ.» (کنز العمال، ج 7، حدیث 18862).
,«کسی که بر نمازهای پنجگانه محافظت و مراقبت نماید این نمازها برای او در قیامت، نور و وسیله نجات او خواهد بود.»
,7ـ نماز باعث نورانیت قلب
, 7ـ نماز باعث نورانیت قلب,«إِنَّنی أَنَا اللَّهُ لا إِلهَ إِلاَّ أَنَا فَاعْبُدْنی وَ أَقِمِ الصَّلاةَ لِذِکْری»(طه/14) «من اللَّه هستم معبودى جز من نیست! مرا بپرست، و نماز را براى یاد من بپادار» «اُتْلُ ما أُوحِیَ إِلَیْکَ مِنَ الْکِتابِ وَ أَقِمِ الصَّلاةَ إِنَّ الصَّلاةَ تَنْهى عَنِ الْفَحْشاءِ وَ الْمُنْکَرِ وَ لَذِکْرُ اللَّهِ أَکْبَرُ وَ اللَّهُ یَعْلَمُ ما تَصْنَعُونَ»(عنکبوت/45) «آنچه را از کتاب (آسمانى) به تو وحى شده تلاوت کن، و نماز را برپا دار، که نماز (انسان را) از زشتیها و گناه بازمىدارد، و یاد خدا بزرگتر است و خداوند مىداند شما چه کارهایى انجام مىدهید.»
,نماز پناه بى پناهان، سنگر جهادگران، گلستان روح افزاى عاشقان، چراغ سحر مشتاقان، نور وجود عارفان، آرامش دل بینایان، و سیر کمالى آگاهان است. نماز عشق سالکین، عبادتى آتشین، کارى بى قرین، بهترین معین، خورشید اهل زمین، مونس اصحاب دین، امنیّت جان غمین، و رحمت واسعة حضرت ارحم الرّاحمین است.
,قال رسول الله صلی الله علیه و آله:
,
«صَلاةُ الرَّجُلِ نُورٌ فِی قَلبِهِ فَمَن شَاءَ مِنکُم فَلیُنَوِّرُ قَلبُهُ.» (کنز العمال، ج 7، حدیث 18973).
نماز هر کس، نوری در دل اوست، پس هر کس خواست، قلبش را نورانی کند.
,
8ـ نماز ملاک قبولی اعمال
, 8ـ نماز ملاک قبولی اعمال,قال الصادق (ع):
,
«أَوَّلُ مَا یُحاسَبُ بِهِ العَبدُ الصَّلاةُ، فَإِنَّ قُبِلَت قُبِلَ سائِرُ عَمَلِهِ، وَ إِذَا رُدَّت رُدَّ عَلیهِ سائِرُ عَمَلِهِ.»
(وسائل الشیعه، ج 4، ص 34).
,
نخستین چیزی که از بنده حسابرسی می شود نماز است، پس اگر نماز پذیرفته شد اعمال دیگرش نیز پذیرفته می شود، چنانچه نمازش رد شود بقیه اعمال او هم قبول نخواهد شد.
,نماز واقعیّتى روحانى، امر واجب حضرت سبحانى، نفخة رحمانى، جان انسانى، و نور یزدانى است. نماز هویّت ایمان، حقیقت جهان، طریقت جان، قدرت انسان، و مایة بهشت و رضوان است. نماز چشمة زمزم روح، ساغر معنوى صبوح، فتح الفتوح، توبة نصوح، حضرت حق را ممدوح، اجمال قرآن را مشروح، و در طوفان حوادث کشتى نوح است. بدون نماز خود را اهل حقّ و حقیقت مدان و رسیدن فیض خاص الهى را به سوى خود توقّع مدار.
,رسول اکرم صلى الله علیه و آله :
,
«اَیُّهَا النّاسُ اِنَّ المُصَلّى اِذا صَلّى فَاِنَّهُ یُناجى رَبَّهُ تَبارَک وَتَعالى فَلیَعلَم بِما یُناجیهِ»(مسند ابن حنبل، ج 2، ص 129)
«اى مردم همانا نمازگزار هنگام نماز با پروردگار بزرگ و بلند مرتبه اش مناجات مى کند، پس باید بداند چه مى گوید.»
,
«لَو یَعلَمُ المُصَلّى ما یَغشاهُ مِنَ الرَّحمَةِ لَما رَفَعَ رَأسَهُ مِنَ السُّجودِ»(غررالحکم، ص 175).
,«اگر نمازگزار بداند تا چه حد مشمول رحمت الهى است هرگز سر خود را از سجده بر نخواهد داشت.»
,9ـ نماز وسیله تقرب مؤمن
, 9ـ نماز وسیله تقرب مؤمن,قال رسول الله (ص) :
,«إِنَّ الصَّلوةَ قُربانُ المُؤمِن ِ.»)کنز العمال ، حدیث 18907 (
,«همانا نماز خواندن وسیله نزدیکی مؤمن به خداست.»
,کمال آدمی در تخلق به اخلاق الهی است پس هر چه انسان ملکوتیتر شود و از عالم ماده و تعلقات و آلایشهای آن وارستهتر گردد و به یک سخن هر چه بشر به مقام ربوبی نزدیکتر شود؛ بهمان اندازه به کمال مطلوب انسانی نزدیکتر خواهد شد.
,امام کاظم (ع):
,«اَفضَلُ ما یَتَقَرَّبُ به العَبدُ اِلی اللهِ بَعدِ المَعرِفَةِ به، الصَلوةُ» (رجال الکشی، ص143 و تحف العقول،ص390)
,
«بهترین چیزی که بنده بعد از شناخت خدا به وسیله آن به درگاه الهی تقرب پیدا می کند، نماز است.»
قال علی (ع) :
,
«إِنَّ العَبدَ إِذَا سَجَدَ نادَی إِبلیسُ :یَا وَیلَه اَطاعَ وَ عَصَیتُ وَ سَجَدَ وَ اَبیتُ.» (بحار الانور، ج 79، ص 233)
,«وقتی که بنده ای سجده کرد، ابلیس فریادمی زند وای بر من، او اطاعت کرد، ولی من معصیت کردم، او سجده کرد و من از این عمل سرباز زدم.»
,10ـ نماز کلید بهشت است
, 10ـ نماز کلید بهشت است,نماز، چشمه معرفت و شناخت الهی است. نماز، فرصت سبز شدن، باطراوت شدن و شکفتن است.نماز،کلید بهشت، کشتی نجات، پُل امید و آرزو، قلّه عبادت ها، زیباترین سرود و مرهم دل های شکسته است.
,قال رسول الله (ص) :
,«الصَّلوةُ مِفتاحُ الجَنَّةِ.» (نهج الفصاحة، ص302 ،ح1588)«نماز کلید بهشت است.»
,امام باقر علیه السلام فرمودند:
,اولین چیزى که بنده بدان محاسبه مىشود نماز است؛ اگر پذیرفته شد، اعمال دیگر نیز پذیرفته خواهد شد و اگر ردّ شود، دیگر اعمال نیز ردّ خواهد شد. (بحارالانوار،ج80،ص25 )
,قال الصادق (ع):
,«إِنَّ مَلَکَ المُوتِ یَدفَعُ الشَّیطانَ عَن المُحافِظِ عَلَی الصَّلاةِ وَ یُلَقِّنُهُ شَهادَةَ أن لا إلهَ إلَّا الله، وَ أَنَّ مُحَمَّداً رَسُولُ اللهِ فِی تِلکَ الحَالَةِ العَظِیمَةِ.» (وسائل الشیعه، ج 4، ص 29)
,«فرشته مرگ، شیطان را از کسی که مراقب نماز است دور می کند، و شهادت بر وحدانیت خدا، و رسالت پیامبر را در هنگام هولناک مرگ به او تلقین می کند.»
,
امام صادق(علیه السلام) فرمود: « هر کس دوست دارد بداند نمازش قبول شده یا نه ببیند که آیا نمازش او را از گناه و زشتی باز داشته یا نه، پس هر قدر که نمازش او را از گناه بازداشته به همان اندازه نمازش قبول شده است»
(بحارالانوار ،ج 82، ص 198)
,
11ـ نماز وسیله ملاقات پروردگار
, 11ـ نماز وسیله ملاقات پروردگار,ارزنده ترین گوهر مقصود نماز است زیبنده ترین هدیه به معبود نماز است
,امام صادق (ع):
,«أَقرَبُ ما یَکُونُ العَبدُ إلَی اللهِ وَ هُوَ ساجِدٌ» (من لایحضرالفقیه، ج1، ص209)
,«نزدیکترین حالات بنده به پروردگارحالت سجده است.»
,نماز، لحظات صمیمی گفت و گو با خدای مهربان است و فرصت پیوستن رودهای سرگردان به دریای حقیقت است. نماز می تواند شاخه دل ها را، لباس سبز ایمان بپوشاند و در نهایتِ دل واپسی ها، آرامش را به روان های بیدار هدیه کند.
,«هَذِه الصَّلوات الخَمس المَفرُوضات مَن أقَامَهُنَّ وحَافَظ عَلَی مَواقِیتِهّنَّ لَقی الله یَوم القِیامَة»(ثواب الاعمال،ص 28)
,«کسی که نمازهای پنج گانه را به پا داشته و محافظت از اوقات آن نماید، روز قیامت،پروردگار را ملاقات می کند.»
,سید الساجدین(ع) میفرمایند: حق نماز این است که بدانى نماز، درآمدن به پیشگاه معبود یگانه است و تو در نماز پیش روى او ایستادهاى! پس آنگاه که بر این حقیقت آگاه شدی، سزاوار آنى که در نماز بایستى.
,هیچ وسیلهای مستحکمتر و دائمىتر از نماز براى ارتباط میان انسان با خدا نیست، خداوند در قرآن میفرماید: برای یاد من و ذکر من نماز بپادارید، «أقِمِ الصَّلَوةَ لِذِکرِی»،
,
«وَ أقِمِ الصَّلاةَ، إنَّ الصَّلاةَ تـَنهی عـَنِ الفـَحشاءِ وَ المـُنکـَر. » (سوره عنکبوت آیه 45)
«نماز را بپا دار (ای انسان) که نماز ( تو را) ازکار زشت و ناپسند باز می دارد.»
,
ناآشناترین انسانها رابطه خود را با خدا به وسیله نماز آغاز مىکنند و برجستهترین اولیاى خدا نیز بهشت خلوت انس خود با محبوب را در نماز مى جویند.
,
مرغ مألوف که با خانه خدا انس گرفت/ گر به سنگش بزنی جای دگر می نرود (سعدی)
دریچة دل چون با یاد پروردگار باز شد، انسان احساس می کند خدا هم او را یاد کرده است، که خود می فرماید:
,
«فَاذکُرُونِی اَذکُرکُم وَاشکُرُوا لِی وَلا تَکفُرُونَ » (بقره/152)
«پس مرا یاد کنید تا شما را یاد کنم، و برای من سپاسگزاری کنید و ناسپاسی ام نکنید.»
,
برجسته ترین اثر نماز، رسیدن به آرامش روحی و روانی است. زیرا نماز موجب زنده شدن یاد خدا در دل هاست،یاد خدا ریشه تمام خوبی ها و زیبایی هاست. یاد خدا گنجینه ای است در دل های عاشق، که شیرین ترین، میوه آن، آرامش دلهای ناآرام و پرتلاطم است. ذکر حضرت حق دل را صیقل داده، انسان خاکی و ملکی را به ملکوت متصل می سازد. او با کمال مطلق ارتباط پیدا می کند و این ارتباط آرامشی بسیار لذت بخش به او عنایت می کند. در پرتو چنین ارتباطی احساس می کند به غیر خدا پناه بردن جز فرومایگی چیزی بر او نمی افزاید.
«ألا بِذِکرِ اللهِ تَطمَئِنَّ القُلوُب » «آگاه باشید، یاد خدا مایه آرامش دلها است.»
ــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــــ
فهرست منابع و مآخذ:
1- قرآن کریم
2- ابن بابویه، خصال، ترجمه: محمد باقر کمره ای،ج2،چ5، تهران: انتشارات اسلامیه، 1366.
3- ابن بابویه، من لا یحضرالفقیه،ج1، چ سوم، قم: مؤسسه انتشارات اسلامی، 1413 هـ.
4- ابن بابویه ، ثواب الأعمال، چ دوم، قم: انتشارات منشورات شریف رضی، 1364.
5- ابن حنبل، احمد بن محمد، مسند ابن حنبل، ج2،بیروت، انتشارات علم الکتب، 1377.
6- ابن شعبه بحرانی، شیخ حسن، تحف العقول،چ دوم،ترجمه: علی اکبر غفاری، قم: انتشارات اسلامی، 1404 هـ .
7- ابن طاوس، علی بن موسی، الدعوات، چ اول، قم: انتشارات مدرسه امام مهدی عج، 1407هـ .
8- النوری الطبرسی، المیرزا حسین، مستدرک الوسایل،ج3،چ اول، ج8، قم: مؤسسه آل البیت لإحیاء التراث، 1408هـ .
9- پاینده، ابوالقاسم، نهج الفصاحة، ترجمه: استاد محسن غرویان، چ دوم، مشهد: انتشارات عصر ظهور، 1387.
10- حر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة،ج8، چ اول، تهران: انتشارات آل البیت لإحیاء التراث، 1409 هـ .
11- زرارة بن إعین، محمد بن عیسی، رجال الکشی، مشهد: انتشارات دانشگاه، 1348 هـ.
12- سیوطی، جلال الدین(متقی هندی)، کنزالعمّال،ج7، بیروت: انتشارات مؤسسه الرساله، 1372.
13- شیخ طوسی، امالی چ اول، قم: انتشارات دارالثقافة، 1414هـ .
14- کلینی، محمد بن یعقوب، ،کافی،ج3، چ چهارم، تهران: انتشارات دارالکتب الإسلامیة، 1365.
15- مجلسی، علامه محمد باقر، بحار الأنوار، ج 79، 80، 82،چ دوم، بیروت: مؤسسه الوفا،1404هـ .
16- الامدی التمیمی،عبدالواحد، غررالحکم، چ اول، قم: دفتر تبلیغات اسلامی، 1366.
17- ابن مسعود، عیاشی، محمد، تفسیر عیاشی، تهران: چاپخانه علمیه تهران،1380.
18- بسطامی، محمدعلی، حدیث ایمان، چ اول، گنبد، انتشارات امرتات، 1392.
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
نویسنده: محمد علی بسطامی/ کارشناس ارشد اخلاق و تربیت اسلامی
,انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه