یادداشت:
پیشگیری بیماری های روانی و نقش نماز در آن
نقش نماز در کنار سایر نماد های دینی، چون دعا و نیایش و ایمان در بهداشت روان بیشتر جنبه پیشگیری دارد.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از پایگاه خبری نسیم خنداب،امروزه مشخص شده که ناتوانی های همراه با بیماری های مزمن روزانه، مشکلات عمده بهداشت عمومی، اقتصادی و اجتماعی محسوب می شوند، این ناتوانی ها هزینه بر هستند و برای افراد مبتلا، خانواده های آنها و کل جامعه رنج و ناراحتی و مشکل ایجاد می کنند.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, پایگاه خبری نسیم خنداب, پایگاه خبری نسیم خنداب,
هر چند بطور سنتی اصطلاح روانی مزمن در مورد بیماران مسنی بکار رفته است که سابقه طولانی بستری در بیمارستان های روانی داشته اند، امروز مفهوم این اصطلاح گسترده شده و بزرگسالان جوان دچار دوره های مکرر اختلالات روانی را نیز دربر می گیرد، بسیار از این افراد هرگز بستری نشده اند، اما توانایی آنها برای هدایت زندگی مولد در جامعه بشدت آسیب دیده است.
توان بخشی، روزانه به نیازهای طبی، روانی و اجتماعی افراد می پردازد که دچار بیماری روانی ناپایداری هستند و اما روانپزشکی پیشگیری، هدف از آن کاهش بروز طول مدت شیوع و ناتوانی بقیه اختلالات روانی است، روانپزشکی پیشگیری، مبتنی بر اصول بهداشت عمومی است و به انواع اولیه و ثانویه و ثالثیه تقسیم می شود.
پیشگیری اولیه روانی:
هدف از آن جلوگیری از بروز بیماری یا اختلال و در نتیجه کاهش میزان بروز است، این هدف به کمک حذف عوامل مسبب، کاهش عوامل خطرساز، تقویت مقاومت میزبان و جلوگیری از سرایت بیمار محقق می شود.
نمونه های پیشگیری اولیه: به منظور کمک به افراد برای مدارا به زندگی که عبارتند از برنامه های آموزش بهداشت روانی مانند آموزش والدین در ارتباط با آگاهی آنها نسبت به عوامل مسبب و خطر ساز در ارتباط با فرزندان، تلاش برای ایجاد کفایت مانند برنامه های گردش علمی، head start و سایر برنامه های غنی مراقبت روزانه از افراد در معرض خطر، پایه ریزی و استفاده از حمایت اجتماعی به منظور کاهش استرس افراد در معرض خطر، برنامه های توجیهی جهت کسب آمادگی برای مواجه با موقعیت های پراسترس و مداخله در بحران پس از وقوع حوادث پر استرس زندگی مانند داغ دیدگی، طلاق و جدایی از همسر و نیز فجایع گروهی، اما برنامه های گروهی گفتگو با قربانیان حملات تروریستی مرکز تجارت جهانی و ساختمان پنتاگون در 11 سپتامبر 2001 یک نمونه از فنون اقتصادی مورد استفاده برای پیشگیری از بروز اختلال استرس آسیبی هستند.
برنامه های پیشگیری اولیه به ریشه کنی عوامل استرس زا و کاهش استرس می پردازد، مانند مراقبت های پیش از تولد و دوران جنین برای کاهش میزان بروز عقب ماندگی ذهنی و اختلالات شناختی در کودکان، نظیر توصیه هایی برای بهبود وضعیت تغذیه و پرهیز از الکل و سایر مواد در دوران بارداری، بهبود خدمات مامایی و تغییرات غذایی در موارد خاص(نوزادان مستعد فنیل کتونوری) تعدیل قوانین طلاق، فرزند خواندگی و کودک آزاری با هدف فراهم آوردن محیط سالم برای رشد کودکان، غنی سازی یا تغییر فضای موسسات نگه داری از کودکان، شیرخورگان و افراد سالمند.
تغییر برخی عوامل خطرساز به اختلالات روانی که ظاهرا با وضعیت اقتصادی، اجتماعی پایین ارتباط دارند، مشاوره ژنتیک برای والدین که در معرض خطر ناهنجاری های کروموزومی هستند به منظور پیشگیری از لقاح ناخواسته نطفه کودکان معلول و تلاش برای کاهش انتشار برخی بیماری های مقاربتی که ممکن است که به اختلالات روانی منجر شود.
پیشگیری ثانویه روانی:
طبق تعریف عبارت است شناسایی زودرس و درمان سریع بیماری یا اختلال به منظور کاهش شیوع اختلال، از طریق کوتاه مدت آن، مداخله در بحران و آموزش عمومی، مداخله زودرس در مورد کودکان می پردازد که دچار بیماری هیجانی هستند.
در این مقیاس، کار اکثر روان پزشکان و سایر متخصصین بهداشت روانی در قالب پیشگیری ثانویه قرار دارد چون همه این افراد تلاش می کنند در زودترین زمان ممکن، درمان را شروع کرده و رنج های بیماران را تسکین دهند، خدمات و نظریات مداخله در بحران جزء اقدامات مهم پیشگیری ثانویه محسوب می شوند، اقداماتی که برای آموزش عموم مردم و کاهش برچسب اجتماعی انجام می گیرد تا افراد زودتر در پی درمان برآیند.
پیشگیری ثالثیه روانی:
هدف از آن کاهش شیوع نقایص و ناتوانی های باقی مانده ناشی از بیماری یا اختلال است، در مورد اختلالات روانی، پیشگیری ثالثیه، افراد دچار بیماری روانی مزمن را قادر می سازد به عالی ترین سطح ممکن عملکرد خود دست یابند، پیشگیری ثالثیه یا توان بخشی در روانپزشکی تقریبا همواره به بیمارانی می پردازد که از بیماری های شدید و ناتوان کننده، شدیدترین اختلالات عاطفی و ناتوان کننده ترین اختلالات شخصیت رنج می برند، بسیاری از این بیماری ها در اواخر نوجوانی و دوره جوانی مانند اسکیزوفرنی ها بروز می کند.
در طول دوران نوجوانی و یا جوانی اکثر افراد تحصیلات خود را تکمیل می کنند، کسب و کار یاد می گیرند، شغل یاد می گیرد، تشکیل خانواده می دهند و سیستم های حمایت اجتماعی در درون جامعه تشکیل می دهند، اما افراد مبتلا به اختلالات ذکر شده در طول دوره فوق، به نحوه تاثیر گذاری در جامعه خارج می شوند، در نتیجه حتی اگر بیماری بطور کامل و بدون نقایص کارکردی علاج شود افراد مذکور به توان بخشی گستر اجتماعی گسترده نیاز دارند.
متاسفانه بیماری در بسیاری از موارد آثاری بجای می گذارد، این افراد دچار طیف وسیعی از نقایص روانشناختی هستد که توانایی های آنها را برای تعامل با دیگران، برخورد با استرس معمول روزمره، دستیابی به توان و استعداد خود مختل می سازد، بنابر این توان بخشی روانی فرآیند پیچیده ای است که در آن برای برآوردن همزمان نیازهای روان شناختی، اجتماعی و اغلب طبی بیمار، اقدامات تخصصی به عمل می آید، واضح است هر چه قدر در طول دوره های تشدید حاد بیماری کارکرد بیمار در جامعه بیشتر حفظ شود، توانبخشی روانی کمتر ضرورت خواهد یافت، به همین دلیل روان پزشکی نوین تلاش می کند از طریق مداخله سریع و حفظ سیستم های اجتماعی حتی در مواقع بیماری حاد طول مدت بستری شدن را کوتاه نماید.
اما نقش نماز در کنار سایر نماد های دینی، چون دعا و نیایش و ایمان در بهداشت روان بیشتر جنبه پیشگیری دارد، مخصوصا در طیف وسیعی از اختلالات رفتاری چون استرس های افراطی و اضطراب ها و افسردگی ها نقش ایمان به عنوان نیروی بسیار موثر معنوی که سبب آرامش و اطمینان خاطر و روان می شود بسیار موثر است.
معمولا در پیشگیری اولیه باید به مسائل تاثیر گذار بر شخصیت انسان به منظور کاهش تظاهرات هیجانی و عاطفی به عوامل استرس زا توجه گردد، نقش اثر بخشی و تحول آفرین و شخصیت ساز نماز و نیایش تا بدان جاست که می تواند سبب اصلاح کج رفتاری ها و بهداشت و سلامت روان شود، اصولا هدف اصلی از نماز و نیایش و تعالیم دینی کمک به چگونه زیستن و افزایش قدرت سازش و انعطاف در برابر عوامل اضطراب زا و کاهش فشار روانی است، در واقع با شناخت روان درمانی و دادن ایده درست و صحیح در مورد خود و هستی و ارتباطات فرد با دیگران و حتی تصور اجمالی اما قطعی و مطمئن از جهان پس از مرگ فرد را در مواجه با مشکلات روانی و کنترل انگیزه ها و نهایتا رفتار توانا می سازد.
در واقع نماز در سطح اول پیشگیری حاوی آموزش های مهمی است که فرد را از آسیب پذیری در برابر عوامل بیماری زا مصونیت می بخشد و به اصطلاح واکسینه می کند که مهم ترین آن آموزش هایی عبارتند از اعتقاد توحیدی، یاد آوری دائمی خداوند، پاداش و کیفر های زندگی، محاسبه نفس طی مراحل مشارطه در اول هر روز، مراقبه در طول روز و محاسبه در طول روز، دعا و نیایش و برشمردن خواسته ها به درگاه باعظمت الهی، اعتراف به گناهان و طلب بخشش نمودن از ذات باری تعالی، حمد و سپاس و تقدیس و تنزیه خداوند و اعتماد به عدالت همه گیر الهی در تمام شئون زندگی و عدم دلواپسی از نتایج اوامر خود، معرفی الگو های برتر رفتاری و پیوند با گروه نیکو کاران، امید و دلگرمی و پشتیبانی خداوند در طول زندگی و کمک به اصلاح دشواری ها و مشکلات فراروی وی و ...، بنابراین امروزه مطالعات انجام شده در زمینه کار بالینی روانپزشکان نشان می دهند که اکثر بیماران روانپزشکی از دوران دارویی استفاده می کنند و هم تحت انواع روان درمانی قرار می گیرند.
با توجه به ماهیت بیماری روانی که عناصر زیستی، روانی و اجتماعی در آن تاثیر دارند، روانپزشکان و روان درمانگرها بایستی دیدگاه گسترده ای در مورد بیماران خود داشته باشند در طی درمان ترکیب حساب شده رویکرد های روان درمانی و دارو درمانی جنبه های زیستی و روانی اجتماعی اغلب با هم متلاقی دارند، در مداخلات ترکیبی اغلب به شکل کاملا پیچیده با هم ارتباط دارند و در کار بالینی بسیار مورد قبول واقع شده اند، به طوری که بسیاری از دست اندرکاران کار درمان نقش ترکیبی این روش ها را بصورت هم افزا پیامد یکدیگر را بهتر می کنند، مثلا در مورد اختلال افسردگی عمده ترکیب این دو و روش درمانی بیش از همه مورد مطالعه قرار گرفته است.
یادداشت از عیسی خدادادی دکترای عمومی- خنداب
انتهای پیام/ش
,
,
,
,
, پیشگیری اولیه روانی:,
,
,
,
,
,
,
,
,
, پیشگیری ثانویه روانی:,
,
,
,
,
, پیشگیری ثالثیه روانی:,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
,
]
ارسال دیدگاه