اخبار داغ

هرمزگان شناسی/

نیم نگاهی به هنر گرگور بافی

نیم نگاهی به هنر گرگور بافی
گرگور که نوعی وسیله برای ماهیگیری در شهرهای جنوب ایران است که با دستان پر تلاش بومیان بندری ساخته می شود تا با استفاده از آن ، صیادان به صید ماهی بپردازند و رزق خود را تامین کنند .
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از هرمز ،گرگور به قفس‌های ماهیگیری ساخته شده از توری گفته می‌شود . کاربرد این گونه ابزار ماهیگیری در کرانه‌های ایرانی خلیج فارس رواج زیاد دارد.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, هرمز , قفس‌های, ماهیگیری, توری, خلیج فارس,

گرگور قفسی توری است که با بند ، آن را به ته دریا می‌فرستند و به سر بند یک قطعه چوب پنبه می‌بندند تا محل قرارگرفتن گرگور را گم نکنند . ماهی‌ها از یک دریچه وارد شده و راه برگشت را پیدا نمی‌کنند و درون قفس گیر می‌کنند و فقط ماهی‌های درشت در درون گرگور می‌مانند.

, دریا, چوب پنبه,

اشکال و ابعاد گرگورها بسیار متنوع و مصالح مورد استفاده در ساخت آنها متفاوت است. از نظر حجم، ساختمان و وزن نیز، در کشورهای مختلف و بسته به هدف صید، تنوع زیادی در آنها به چشم می‌خورد. بعضی از انواع آن بسیار سنگین بوده و متجاوز از چندین کیلو گرم وزن دارند، بطوری که بکارگیری آنها مستلزم داشتن شناورهای بزرگ و مجهز به وینچ و جرثقیل است. پاره‌ای دیگر نیز سبک بوده و به راحتی توسط دست قابل حمل و بکارگیری هستند.

, وینچ,

گرگورهای سنتی و معمول در جنوب ایران از سیم‌های فلزی گالوانیزه نازک (۱۷ و ۱۸) بافته می‌شوند. هر گرگور از سه جزء مجزا شامل بدنه (گنبدی شکل)، کف (دایره‌ای شکل) و دریچه ورودی یا مدخل (شکل مخروطی ناقص) تشکیل شده است. برای وزین شدن و تسریع در نصب صحیح گرگور بر بستر صیدگاه معمولا چند تکه لوله گالوانیزه یا میله گرد آهنی نیز در قسمت کف آن بسته می‌شود.

,

گرگور سنتی که در خلیج فارس و بخشی از دریای عمان مورد استفاده قرار می‌گیرد، به صورت نیم کروی است. در استانهای خوزستان و بوشهر به نام گرگور و در هرمزگان به نا کلگر معروف است.

,

بدنه گرگور به نام‌های دیگری مانند کیسه، دهانه گرگور به نام‌های دیگر مانند فچ یا دماغه و کف گرگور بنام‌های دیگری مانند بن نیز گفته می‌شود.

,

ساخت گرگور در اندازه های مختلف

,

گرگور در سایز و اندازه‌های متفاوتی ساخته می‌شود و این اندازه توسط صیاد انتخاب می‌شود مثلاً لنج های ماهی گیر گرگورهای بزرگ می سازند و قایق ها به دلیل کمبود جا و کوچک بودن قایق طبیعتاً از گرگورهای کوچک استفاده می‌کنند

,

ساختمان آن

,

گرگور نوعی قفس بوده که جزو ابزارهای صید تله‌ای محسوب می‌شود. ساختمان آن بسیار ساده است و تنها با داشتن اندک تجربه‌ای می‌توان از آن برای صید استفاده کرد. این ابزار صید برای به دام انداختن گروه زیادی از ماهیان کف‌زی، سخت‌پوستان و بعضی از نرم‌تنان قابل استفاده است.

, ماهیان کف‌زی, سخت‌پوستان, نرم‌تنان,

گرگورها را می‌توان به ۴ نوع تقسیم کرد :

,
  • گرگور باطْنه‌ای
  • گرگور طمعه‌ای
  • گرگور عمانی
  • گرگور دو کیسه‌ای
,
  • گرگور باطْنه‌ای
  • ,
  • گرگور طمعه‌ای
  • ,
  • گرگور عمانی
  • ,
  • گرگور دو کیسه‌ای
  • ,

    گرگور باطْنه‌ای (دوبغلی(

    ,

    که هر طرف آن از کف تا سطح گرگور حدود ۵/۱ متر است، در مناطق شنی و صخره‌ای کاربرد دارد. گرگورهای معروف به باطنه‌ای شامل یک کیسه نیم کره و کف آن بعلاوه دماغه یا دهانه ورودی ماهی تشکیل می‌شود ، ماهی‌های صید شده را نیز از همین دهانه ورودی و باز کردن آن تخلیه می‌کردند. گرگورهای باطنه‌ای اصالتاً گرگور بومی نبوده و مربوط به بنادر صیادی باطنه عربستان می‌باشد و در بوشهر از تاریخچه دیرینه‌ای برخوردار نمی‌باشد.

    ,

    گرگور طعمه‌ای

    ,

    ارتفاع آن معمولاً کمتر از گرگور باطنه‌ای است. دارای دریچه فرار نمی‌باشد. در مناطق صخره‌ای و حداکثر در عمق ۲۰ متری کاربرد دارد و بیشتر برای صید بالول (هامور کوچک) استفاده می‌گردد و به همین علت گرگور طعمه‌ای نامیده می‌شود که از گواف و ماهیان ریز به عنوان طعمه‌ای جهت جلب ماهی استفاده می‌گردد. گرگورها ی طعمه‌ای را در اندازه‌های مختلف می‌ساختند که معمولاٌ به گرگورهای کوچک زیر سنگی (طعمه‌ای) و بزرگ تقسیم می‌شد، گرگورهای زیر سنگی در اندازه و ارتفاع ۵۰ تا ۶۰ سانتی‌متری می‌ساختند و با پنهان نمودن در زیر سنگها و صخره‌های ساحلی و آزاد نمودن دهانه ورودی آن، برای صید ماهی در ساحل استفاده می‌کردند. گرگورهای طعمه‌ای را در اندازه متوسط حداکثر ۱ متر ارتفاع و با قراردادن طعمه در آن و در صیدگاه‌های صخره‌ای استفاده نموده و با بالا کشیدن و بازرسی یک روزه به آن ماهی‌های صید شده را تخلیه می‌کردند. گرگورهای بزرگ را در اندازه‌ای با ارتفاع حداقل ۵/۱ تا ۲ متر می‌بافتند و بصورت انتظاری و با استقرار حداقل ۷ روزه آن در صیدگاه‌های مختلف رسی و صخره‌ای و اعماق مختلف برای صید آبزیان کف زی استفاده می‌کردند.

    ,

    گرگورعمانی (بزرگ(

    ,

    هر طرف آن حدود ۳ متر است و به دلیل گرفتن جای بیشتر در شناور و بازدهی کمتر، از آن استفاده نمی‌گردد.

    ,

    گرگور دو کیسه‌ای

    ,

    دارای ارتفاعی کمتر از گرگور باطْنه‌ای و نیز درازتر از آن می‌باشد و به علت صید بی‌رویه همه نوع ماهی، در حال حاضر ممنوع شده است. در این نوع گرگور که دراز می‌باشد، ماهی از یک طرف وارد و از سوی دیگر خارج می‌کنند .

    ,

    مکانیسم صید با گرگور

    ,

    ورود ماهی به مدخل گرگور در ابتدا به سهولت انجام می‌شود. این نیز به خاطر شکل خاص ساختمان بدن ماهی و نحوه استقرار باله‌های پشتی و مخرجی در سطح بدن آن است. اگر ماهی در نیمه راه مدخل قصد بازگشت از آن را داشته باشد، وجود خارها مانع از این منظور شده و هیچ راهی جز حرکت به جلو و ورود به محوطه داخل قفس برای آن باقی نمی‌ماند. ماهی تا زمان تخلیه گرگور توسط صیاد محکوم به اسارت در آن خواهد بود.

    ,

    صیدگاه های مناسب برای به کارگیری گرگور

    ,

    معمولا گرگور در مراکز تجمع آبزیان انزوا طلب و یا مسیر مهاجرت بعضی از ماهیان کف‌زی مهاجر مثل سنگسرماهیان به آب انداخته می‌شود. بهترین صیدگاه‌های مورد استفاده برای گرگور در خلیج فارس شامل اطراف جزایر مرجانی، بسترهای صخره‌ای، اطراف سکوهای نفتی و خطوط لوله انتقال نفت در زیر آب می‌باشد.

    , سنگسرماهیان,

    مدت صید و متوسط صید با گرگور

    ,

    متوسط مدت زمان صید با گرگور معمولا بین ۱۰ روز تا دو هفته است که بسته به شرایط بدی جوی، این زمان تغییر می‌کند. فصل صید با گرگور برای انواع آبزیان معمولا ۸-۷ ماه در سال است. میزان صید با گرگور در هر نوبت بازدید و تخلیه، شدیداً متغیر بوده و به عواملی چند بستگی دارد. از جمله این عوامل می‌توان به فصل، موقعیت صیدگاه، زمان و مسیر مهاجرت ماهیان کف‌زی و پاره‌ای از فاکتورهای زیست محیطی اشاره کرد.

    ,

    گرگور یکی از وسایل صید ماهی است که با سیم فلزی گالوانیزه و به شکل یک نیم‌کره بافته می‌شود. ارتفاع گرگور به تناسب نوع شناور و محل صید، 1 تا 3 متر است.

    ,

    گرگور قفسی توری است که با بند، آن را به ته دریا می‌فرستند و به سر بند یک قطعه چوب پنبه می‌بندند تا محل قرارگرفتن گرگور را گم نکنند. ماهی‌ها از یک دریچه وارد شده و راه برگشت را پیدا نمی‌کنند و درون قفس گیر می‌کنند و فقط ماهی‌های درشت در درون گرگور می‌مانند.
    صیادان منطقه بوشهر ابتدا گرگورهای خود را از نوعی چوب هندی و چینی که در بوشهر «باصچیل» نامیده می‌شود تهیه می‌کردند. باصچیل چوبی تو پُر و محکم می‌باشد که از قدرت انعطاف بسیار بالایی برخوردار است. از تقریباٌ ۶۰ سال پیش و با وارد شدن سیم بکسل توسط کشتیهای بین‌المللی به شهر، صیادان با استفاده از رشته سیم‌های بکسل و با بهره‌گیری از مخلوطی از سیم بکسل و رشته چوب های باصچیل گرگوری مرکب از سیم و باصچیل تهیه می‌کردند. بعدها و حداقل در دهه ۴۰ و با وارد شدن سیم‌های مخصوص گالوانیزه گرگورها کاملاً سیمی شده و بافت آن با سیم خالص صورت می‌گرفت. تعداد گرگورهایی که به یکدیگر می‌بستند در حدود ۸ عدد بود و در اصطلاح محلی به این مجموعه «خِیه» می‌گویند.
    گرگور از معدود صنایعی است که کاربرد فراوان در صیادی دارد و امروز با توجه به اهمیت ساخت آن کارگاه های متعددی در گوشه و کنار جنوب کشور ایجاد شده اند. شهرستان‌های دیلم، بوشهر، گناوه، دیر و کنگان از مراکز مهم گرگور بافی هستند.

    ,
    ,
    ,

     

    ,

    صیادی از کهن ترین ابزارتامین معاش برای مردم جزیره قشم بوده است .مردم جزیره سپیده دم به دریا می زنند و تا غروب به وسیله های مختلف از جمله گَرگور ماهیگیری می کنند. گرگور یکی از وسایل صید ماهی است که با سیم فلزی گالوانیزه و به شکل یک نیم‌کره بافته می‌شود. بافت گرگور توسط مردان صورت می‌پذیرد و در سواحل طولانی استان مورد استفاده قرار می‌گیرد. ارتفاع گرگور به تناسب نوع شناور و محل صید، 1 تا 3 متر می‌باشد.
    استفاده از گرگور در صید سبب می‌شود ماهی به صورت زنده و بدون آسیب صید گردد.
    مراکز مهم تولید گرگور در استان بوشهر عبارتند از شهرستان‌های دیلم، بوشهر، گناوه، دیر و کنگان. به گزارش خبرنگار مهر، صنایع دستی و بومی ما با پیشرفت تکنولوژی این روزها حال خوشی ندارند و یکی پس از دیگری در حال فراموشی هستند و خیلی از ما فقط نام آنها را در کتاب‌ها و رسانه‌ها می‌خوانیم.

    ,
    ,
    ,

    بسیاری از این صنایع و هنرهای دستی که یادگار نیاکان و گذشتگان ما هستند به دلیل نداشتن علاقمند و نداشتن سود کافی در تولید تعطیل و نابود شده‌اند. صنایعی مانند عبا بافی، گبه بافی و خیلی هنرهای دستی دیگر از این دست هستند.

    ,

    اما گرگور بافی از آن دسته صنایع دستی است که خوشبختانه به لطف وجود اساتید برجسته‌ای که در گوشه گوشه استان بوشهر و نوار ساحلی زندگی می‌کنند هنوز نفس می کشد.

    ,

    به همین بهانه برای بزرگداشت این هنر بومی و شناساندن آن به کسانی که فقط نام گرگور را شنیده‌اند همراه و هم صحبت عبدالعزیز غلامی یکی از بافندگان قدیمی گرگور در بندر گناوه شدیم.

    ,

    این روزها ناخدا عزیز مانده است و خاطرات و تجربیات دریا نوردیش. ناخدا هر روز به همراه دیگر دوستان قدیمی خود در پارک ساحلی خور گناوه گرد هم جمع می‌شوند و از گذشته و تفاوت‌های آن با دنیای رو به پیشرفت فعلی می‌گویند، از سختی‌ها و مشکلات دیروز، از بی‌بضاعتی و کم توقع بودن، از سخت کوشی و مرارت‌ها، از سادگی و نداری‌ها، از امروز پر زرق و برق، از دنیای به ظاهر زیبا ولی تلخ امروز و هزاران درد دلی که در دل آنها جا مانده است.

    ,

    ناخدا عبدالعزیز غلامی به تشریح چگونگی آغاز فعالیت خود در گرگور بافی اشاره کرد و گفت:

    ,

    زمانی که ما خودمان را شناختیم و شروع  به کار کردن در دریا کردیم گرگوربافی را زیر نظر حاج علی رحمانی یاد گرفتیم و او مانند یک معلم به ما آموزش می‌داد. از سال 1342 یعنی از سن 12 سالگی شروع به گرگور بافی کردم و گرگوربافی را یاد گرفتم، من تا کلاس چهارم دبستان درس خواندم و بعد از آن ترک مدرسه کردم و پا به دریا گذاشتم. حدود 35 سال گرگور می بافتم هم برای خودم و هم به‌صورت کرایه ای برای دیگران که برایم کسب درآمد بود.

    ,

    ساختن گرگور با چوب درخت خرما

    , ساختن گرگور با چوب درخت خرما,

    آن موقع گرگور را با چوب درخت خرما(نخل) درست می‌کردند ولی گرگورهایی که با برگ درخت خرما(گرز) درست می‌شد دو تا ایراد بزرگ داشت اول اینکه ماهی‌های کوچک را صید نمی‌کرد و دوم اینکه استقامت زیادی نداشت و حداکثر سه یا چهار ماه ماندگاری داشت و بعد از بین می‌رفت.

    ,

     طریقه ساختن آن هم به این صورت بود که برگ (پیش) آن را می‌کندیم و چوب وسط آن را با چاقو شیار شیار می‌کردیم و آن را با آب دریا خیس می‌کردیم که انعطاف پذیر شود و بتوانیم آن را خم کنیم هرچند که کار کردن و گرگور درست کردن با این وسیله بسیار بسیار سخت و مشکل بود ولی با گذشت زمان لنج‌های بزرگ چوب‌هایی از کشور هند به بنادر بزرگ مانند آبادان و بوشهر آوردند و گرگوربافان دیدند که این چوب خیلی بهتر از چوب درخت نخل است و کار کردن با آن راحت تر و استقامت کاری آن بیشتر است به این چوب‌های جدید "نی‌باز" می‌گفتند.

    ,

    نی‌باز جایگزین درخت نخل در ساختن گرگور شد

    , نی‌باز جایگزین درخت نخل در ساختن گرگور شد,

    نی باز نام درختی است که دارای چوبی بسیار انعطاف پذیر است و اگر در آب گذاشته می‌شد به صورت دایره کامل در می‌آمد؛ چوب‌ها حدود 25 عدد بود و حدود یک ماه زمان می‌برد که این چوب‌ها را تکه تکه و صاف کنند که قابل کار و ساختن گرگور باشد. بعد چوب ها را به یکدیگر می‌بستند و حدود یک هفته در آب دریا خیس می‌کردند تا انعطاف مورد نیاز را به دست آورد و بعد شروع به بافتن آنها می‌کردند و قفس‌هایی دو تکه درست می‌کردند.

    ,

    بعد آنها را به یکدیگر وصل می‌کردند و با فشار دادن به روی یکدیگر و با چوب درخت "گز" که صاف بود برای آن کف می‌ساختیم و دو راه برای آن می‌گذاشتند یکی راه ورودی یا "فچ" که ماهی وارد آن می‌شد و در آن گرگور گرفتار می‌شد و دیگری راه خروجی که صیاد ماهی‌های صید شده را از طریق آن و به وسیله قلاب بیرون می‌کشید. البته راه ورودی یا فچ را می‌بافتند و دوباره روی گرگور نصب می‌کردند.

    ,

    علامتگذاری محل انداختن گرگور

    , علامتگذاری محل انداختن گرگور,

    وقتی گرگور را به آب می انداختند باید محل گرگور را با یک شی علامت‌گذاری می‌کردند که صیاد آن را بعد از چند روز پیدا کند در زمان گذشته مثل الان این چوب پنبه‌ها وجود نداشت و مجبور بودند بشکه 20 لیتری بنزین و روغن را مورد استفاده قرار دهند و سر این بشکه‌ها را می‌بستند و قیر آب می‌کردند و دور تا دور بشکه را قیر می‌زدند و با طناب می‌بستند و به گرگور وصل می کردند.

    ,

    این بشکه زیر آب نمی‌رفت و این برای علامت محل انداختن گرگور بود. یا کرب‌ها یا چوب‌های درخت خرما را می‌بریدند و 5 یا 6 تا را با هم به وسیله میخ و طناب می‌بستند و به گرگور وصل می کردند برای علامت گرگور این دو روش علامت گذاری بود ولی این روش ها ایراداتی داشتند مثلاً این چوب‌ها استقامت زیادی نداشتند چرا که آب می خوردند و سنگین می شد و به زیر آب می رفت یا بشکه ها ایرادشان این بود که در تماس با آب شور دریا سوراخ می شدند و استقامت چندانی این دو روش در مقابل آب شور دریا نداشتند و کم کم چوب پنبه‌ها و وسایل نظیر آن که کارخانه‌ها می سازند روی کار آمد.

    ,

    ورود سیم و بافتن گرگور سیمی

    , ورود سیم و بافتن گرگور سیمی,

    کم کم گرگور چوبی به دلیل زحمت زیاد و استقامت کم از رده خارج شد و یک نوع سیم از کره، ژاپن و بلژیک وارد شد که به صورت بسته بندی 50 کیلویی بود و در آن زمان به قیمت 150 تومان توسط گرگوربافان خریداری می‌شد ولی در حال حاضر همان بسته 50 کیلویی سیم شده 60 هزار تومان و ما این سیم‌ها را می‌خریدیم بعد با تخته یک دوار (دایره) می‌ساختیم که با یک میله به زمین وصل می‌شد و حلقه سیم را به این میله وصل می‌کردیم.

    ,

    بعد شروع به کشیدن سیم می‌‌کردیم که قدرت زیادی نیز می خواست و اکثراً آن را به درشکه وصل می‌کردیم و به وسیله الاغ آن را تا یک فاصله معین می‌کشیدیم و بعد دو سر سیم را قیچی می‌کردیم، این کار حدود 30 بار تکرار می شد تا بسته سیم تمام شود و تمامی سیم‌ها از حالت دوره‌ای به صورت صاف درآید.

    ,

     بعد از صاف شدن با انبردست یا سیم چین به اندازه مورد نیاز سیم‌ها را تکه تکه می‌کردیم و به خانه می‌بردیم برای بافتن سیم ها و ساختن گرگور؛ اشخاصی که کار گرگوربافی را بلد بودند از ساعت 5 صبح شروع به بافتن می کردند و تا ساعت حدود 2 بعد از ظهر قالب اصلی گرگور را تمام می کردند و عصر شروع به بافتن ته گرگور می کردند. می بایست سیم را روی زمین پهن می کردیم و سیم ها را به هم می بافتیم و بعد از آن شروع به بافتن فچ یا راه ورودی ماهی می‌کردیم و در مجموع یک گرگور شامل سه تکه است محوطه مدور، ته گرگور و فچ آن، البته ساخن یک گرگور کامل در یک روز از دست هر کسی بر نمی آمد فقط افرادی قادر بودند این کار را انجام دهند که از قدرت و سرعت بالایی برخوردار باشند.

    ,

    از رونق افتادن صنعت گرگ وربافی/ بافت گرگور توسط افغانی‌ها

    ,

    به همین نحو سلسله مراتب روبه جلو حرکت کردیم تا در حال حاضر که بافت سنتی و قدیمی که مردم در همین گناوه انجام می‌دادند. به دلیل فوت گرگوربافان قدیمی و ادامه ندادن بقیه افراد، این صنعت کم کم برداشته شد و کنار رفت تا اینکه افغانی ها وارد ایران شدند و حالا افغانی ها هم همان سنت را دست گرفته اند و در حال حاضر همه گرگورهایی که بافته می‌شود توسط افغانی‌ها ساخته می‌شود، به وسیله کشتی‌ها سیم از چین، کره یا ژاپن وارد می‌کنند و تعداد زیادی کارگر دارند و ماهانه حدود دوازده هزار گرگور می‌بافند و تحویل می دهند.

    ,

    نحوه ساختن طناب و بند گرگورها از برگ درخت خرما

    ,

    در گذشته طناب و بند گرگورها که ساخته شده از برگ خرما (پیش) بود را از کشورهای بحرین، قطر، امارات می‌آوردند که به صورت بسته بندی بود و مردم می‌خریدند بعد آن را روی سنگ می‌گذاشتند و به وسیله چوب‌هایی به نام "دَکو" آن را می کوبیدند که نرم شود و بعد از 24 ساعت آن را در آب دریا می گذاشتند که خیس شود و بعد از آب بیرون می کشید تا آب آن کامل برود و خشک شود و بعد آنها را به وسیله دست می‌بافتند که کار بسیار مشکلی بود و به این ترتیب طناب مورد نیاز خود را تأمین می‌کردند.

    ,

     افراد از اول شب تا حدود ساعت 9 شب گرگور می بافتند که در آن زمان آخر شب به حساب می آمد چونکه در زمان قدیم به دلیل بی‌برقی و نبودن امکانات امروزی مردم زود می‌خوابیدند. یک طناب گرگور می‌بافتند یا جوانانی مثل ما که تازه یاد گرفته بودیم طی دو شب می توانستیم یک طناب گرگور را به اتمام برسانیم.

    ,

     تا اینکه یک نخ‌هایی از همان کشورهای حوزه خلیج فارس وارد شد که جایگزین بندهای پیشین شد و آن نخ ها را می‌بایست با دست و چوب "باد" می‌دادیم و بند گرگور می‌بافتیم ولی در حال حاضر خوشبختانه کارخانه‌ها در تمامی ایران طناب‌های متفاوتی می‌سازند و دیگر احتیاجی به بندبافی با دست نیست.

    ,

    .

    ,

     

    ,

    ماهی‌های گرگوری

    , ماهی‌های گرگوری,

    گرگور ماهی‌های مخصوص به خودش را دارد ماهی‌هایی مانند سنگ سر، هامور، شخ، سرخو، جَش کپلک و... گرگور ماهی‌هایی را صید می‌کند که در اعماق 50 و 60 متری دریا زندگی می‌کنند، گرگور به دلیل اینکه روی کف دریا می‌نشیند می‌تواند این ماهی‌ها را صید کند و به همین دلیل است که ماهی های خاصی را صید می کنند که به آنها ماهی‌های گرگوری می گویند.

    ,

    کشیدن گرگورها بستگی به هوا دارد، گرگور مانند صندوق پس انداز است هرچه بیشتر زیر آب بماند ماهی بیشتری صید می‌کند و ماهی که در صید گرگور می‌افتاد تا حدود 10 روز نمی میرد ولی ماهی که در تور گیر می کند خیلی زود می میرد و حداکثر 5 ساعت زنده می ماند.

    ,

    پیدا کردن جایگاه ماهی به وسیله سنگ سرب

    ,

    عمق دریا یک صخره‌هایی دارد که این صخره‌ها به وسیله چشم دیده نمی‌شود و ما وقتی به قصد صیادی به سوی دریا حرکت می‌کردیم یک مسیری به وسیله قطب‌نما برای خودمان انتخاب می کنیم ولی در گذشته مثل الان دستگاه‌های مدرن وجود نداشت و فقط قطب نما بود.

    ,

     مثلاً یک یا سه ساعت یا هر چند ساعت که انتخاب می‌کردیم و می‌رفتیم به آن قسمت مورد نظر که می‌رسیدیم یک سنگ هایی داشتیم به نام سنگ سرب که یک طناب باریک به آن بسته بود و چندین متر طول داشت و با آن عمق آب را اندازه می گرفتیم بعد همزمان که سنگ سرب را می‌فرستادیم پایین هر کجا که صخره باشد این سنگ سرب مشخص می کند که چراگاه و محل تجمع ماهی است، اگر سنگ را انداختی و ته دریا "گل" باشد مسیر خود را تغییر می‌دادیم و یک جای صخره ای را پیدا می کردیم و گرگورهای خود را در آنجا می انداختیم.

    ,

     ماهی در سطح ماسه‌ای خیلی کم است چون که هیچ نوع مواد غذایی برای ماهی‌ها وجود ندارد ولی قسمت صخره ای بخاطر وجود گیاهان و جلبک ماهی فراوانی یافت می‌شود.

    ,

    در گذشته با قطب نما که به دریا می‌رفتیم با دید چشمان خودمان کوه‌های روبروی ساحل را در نظر می‌گرفتیم و این کوه ها نشانه و علامت بودند برای صیادی ما مثلاً یک درخت بزرگ یا دو کوه را روبروی هم قرار می‌دادیم و علامتی بود برای گرگور انداختن ما در دریا چون که روبروی دریا و بر روی خشکی کوه‌های بلند وجود داشت.

    ,

    .

    ,

    قادری و بهزادی تنها گرگور بافان فعلی گناوه

    ,

    در حال حاضر در گناوه فقط احمد بهزادی و ایوب قادری گرگور می بافند و گرگور بافان قدیمی به دلیل ناتوانی کنار کشیده اند و دیگر این صنعت را ادامه نمی دهند، یکی از آن قدیمی ها خودم هستم که دیگر دستانم یاری نمی دهند و قدرت لازم را برای بافتن گرگور ندارم، حدود 12 سال است که دیگر گرگور نمی بافم و تا کنون با قایق در تمامی طول سال به دریا می روم و فقط با قلاب صیادی میکنم ولی استقامت کاری گذشته را ندارم.

    ,

    افزایش قیمت گرگور و وسایل آن

    ,

     در قدیم از 700 تومان گرگور بافته ام تا 1500 تومان تا نهایتا چهار هزار تومان و بعد از آن دیگر گرگور نبافته ام؛ ولی در حال حاضر گرگور بین 12 هزار تومان تا 20 هزار تومان می بافند ولی گرگوری که قبلا ما برای قایق می بافتیم در حال حاضر 72 هزار تومان هزینه دارد در حالی که قبلا" همین گرگور 1200 تومان هزینه بر می داشت یعنی پول سیم به‌علاوه دستمزد الان 100 گرگور حدود 7 میلیون تومان هزینه دارد در حالی که قبلا من 100 گرگور برای خودم می بافتم نهایتا شصت هزار تومان می‌شد.

    ,

    در زمان گذشته گرگورها را به صورت تکی و دانه به دانه به دریا می‌انداختند و بین هر گرگور حداقل 200 متر می بایست فاصله می بود ولی در حال حاضر متاسفانه به دلیل نبودن امنیت در دریا و ربودن، گرگورها را با طناب تقریبا 50 متری به یکدیگر می‌بندیم و هر 10 تا 15 گرگور را در یک محل به آب می‌اندازیم و بوسیله "جی.پی.اس" نقطه می‌زنیم و علامت گذاری می کنیم و به وسیله همین جی.پی.اس آن را پیدا می کنیم و بالا می کشیم ولی در زمان‌های قبل که این دستگاه های مدرن وجود نداشت یکی یکی گرگور به آب می انداختیم و روی هر گرگور یک علامت می‌گذاشتیم.

    ,

    گرگور یکی از وسایل صید ماهی است که با سیم فلزی گالوانیزه وبه شکل یک نیم کره بافته می شود . بافت گرگور توسط مردان صورت می پذیرد و در سواحل طولانی استان مورد استفاده قرار می گیرد. ارتفاع گرگور به تناسب شناور و محل صید 1 تا 3 متر می باشد . استفاده از گرگور در صید سبب میشود ماهی به صورت زنده و بدون آسیب صید گردد. مرکز مهم تولید گرگور در استان بوشهر عبارتند از شهرستان دیلم ،بوشهر،گناوه،دیر وگنگان می باشد.

    ,

     انتهای پیام/

    ]
    • برچسب ها
    • #
    • #
    • #
    • #

    به اشتراک گذاری این مطلب!

    ارسال دیدگاه