زندگی شیعیان ستمدیده بر روی میادین نفت دنیا
نگاهی به مهمترین اعتراضات در تاریخچه عربستان
شیعیان عراق و بحرین و عربستان در صد سال اخیر زیر سلطه نظامهای سنی بودند که در این دوران مورد تبعیض قرار گرفته و به حاشیه رانده شده بودند. اما آنچه که نگرانی دولتها را بیشتر می کند این است که مناطق شیعه نشین دقیقا همان مناطقی هستند که چاههای نفت و ذخیره های احتیاطی نفت و گاز کشورهای منطقه در آن واقع شده اند.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از سرویس بین الملل رهیاب نیوز؛اعدام شیخ نمر النمر روحانی شیعی عربستانی نشان داد که شکافهای سیاسی ،دینی،اجتماعی و اقتصادی خطرناکی در
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, سرویس بین الملل رهیاب نیوز,ساختار عربستان سعودی و کشورهای خلیجی وجوددارد. انتشار خبر اعدام وی منجر به افزایش نگرانیها در جهان بویژه نزد شیعیان در منطقه غنی از نفت الشرقیه عربستان و همچنین بحرین و عراق شده
,است.
,حمله معترضان خشمگین از اعدام شیخ نمر در ایران به سفارت عربستان قطع روابط دیپلماتیک این کشور با تهران را درپی داشت و دولت عربستان هم پیمانانش را نیز به این امر تشویق کرد.
,گرچه رقابت بین دو قدرت در خاورمیانه یعنی ایران و عربستان را در بسیاری از اوقات یک رقابت ساده بین یک جمهوری شیعی انقلابی و پادشاهی سنی محافظه کار توصیف می کنند اما به نظر می رسد
,وضعیت از این هم پیچیده تر و نگران کننده تر است.
,نقطه تقاطع خطرناک رقابت و درگیریهای سیاسی و مطالبات اجتماعی-اقتصادی شیعیان منطقه الشرقیة در عربستان است که ببشترین ذخیره احتیاطی نفت جهان را دارد.
,,
به گزارش رویترز محققان دانشگاه کلمبیا مجموعه بی نظیری از نقشه هایی را تهیه کرده اند که تقسیمات دینی ،فرهنگی ، نژادی و زبانی در مناطق مختلف خلیج فارس را نشان می دهد. طبق این نقشه
,ها مناطقی که اغلبیت شیعه دارند بصورت یک منحنی از ایران به سمت جنوب عراق کشیده می شود و به جنوب شرقی عربستان سعودی متصل شده و پس از بحرین به کوههای شمال یمن منتهی می
,شود. کشور ایران در تمام این سالها اهتمام خاصی به شیعیان در این کشورها داشته اما روشن است که بسیاری از شیعیان در این مناطق نارضایتی های محلی دارند بسیاری از نارضایتی ها و ناآرامی ها
,ریشه های محلی و بومی دارند و به سادگی نمی توان ادعا کرد که نتیجه تحریک ایران است.
,شیعیان عراق و بحرین و عربستان در صد سال اخیر زیر سلطه نظامهای سنی بودند که در این دوران مورد تبعیض قرار گرفته و به حاشیه رانده شده بودند. اما آنچه که نگرانی دولتها را بیشتر می کند این
,است که مناطق شیعه نشین دقیقا همان مناطقی هستند که چاههای نفت و ذخیره های احتیاطی نفت و گاز کشورهای منطقه در آن واقع شده اند. بعنوان نمونه حجم نفت جنوب عراق که اکثریت ساکنان
,آن شیعه هستند بسیار بیشتر از حجم آن در قسمت های مرکزی و سنی نشین است. همچنین در عربستان تقریبا تمام منابع نفت و گاز در منطقه الشرقیه قرار دارد.
,وضعیت در منطقه شرق عربستان نسبتا پیچیده است چرا که دولت عربستان اجازه سفر به آن مناطق را نمی دهد و پوشش رسانه ای بسیار محدود است . از این رو هرگونه تلاشی برای بررسی خطرات
,سیاسی تاثیر گذار بر عربستان عملا ناممکن است. یکی از این خطرات احتمال وقوع ناآرامی و آشوب می باشد که پیامدهای بسیار ناگواری دارد. گرچه احتمال وقوع این نوع اضطرابات پنج درصد است اما
,تجربه مصر و تونس در سال 2011 نشان می دهد که چنین احتمال کمی نیز قابل چشم پوشی نیست و می تواند منجر به بروز انقلاب شود. به همین دلیل است که دولت عربستان این خطرات را به حدی
,جدی تلقی می کند که در این مناطق با شدیدترین تدابیر امنیتی حضور دارد.
,
,
پیچیدگی شرایط در عربستان
, پیچیدگی شرایط در عربستان,,
مرزهای ملی و کشوری در بسیاری از مناطق خاورمیانه با تقسیم بندی های دینی، فرهنگی ،زبانی و قبیله ای یکسان نمی باشد و عربستان هم از این قاعده مستثنا نیست. کشور عربستان محصول ادغام
,سه منطقه نجد(مرکز عربستان)،حجاز( ساحل غربی) و احسا (مناطق شرق در امتداد ساحل خلیج ) می باشد که تا زمانی نه چندان دور به طور جداگانه اداره می شدند.
,,
عبدالعزیز حاکم نجد در سال 1913 میلادی کنترل الاحساء را از امپراطوری عثمانی گرفت و در سال 1924-1925 حجاز را به آن افزود و در نهایت در سال 1932 این کشور را به صورت امروزی یکپارچه کرد؛با این حال
,اختلافات فرهنگی و دینی بین مناطق و در داخل آنها تاکنون باقی مانده است. با تشکیل دولت در این کشور جهت گیری دینی در نجد بر سایر مناطق حکمفرما شد و بدین ترتیب بخش بزرگی از نخبگان
,سیاسی و دینی از منطقه نجد به حکومت راه یافتند که به مذهب وهابی معتقد بودند.
,کمیسیون بین المللی آزادی های دینی می گوید که دولت جدید سعودی نظرات اسلام سنی خود را بر هرگونه جهت گیریهای دیگر ترجیح داده است و هرگونه نمودهای دینی و مذهبی که با اسلام سنی
,موافق نباشد را محدود و ممنوع کرده است که نتیجه آن تاریخیاز تنش بین پیروان مذهب وهابی و گروههای شیعی ساکن احساء ( که اکنون منطقه الشرقیه نامیده میشود) است.
,,
کمیسیون آزادیهای دینی در جدیدترین گزارش سالانه خود می گوید: حکومت عربستان سرکوب روحانیون مخالف و شیعیان را ادامه می دهد و علیه آنها تبعیض های متعددی اعمال می کند. این گزارش که در
,سال 2015 منتشر شد می نویسد : شیعیان در عربستان در آموزش،اشتغال ،نظامی و نمایندگی در حوزه های سیاسی و امور قضایی در تبعیض هستند. در دولت این کشور هیچ وزیر شیعه ای وجود ندارد و
,تنها پنج نفر از اعضای مجلس شورا که 150 نفر می باشند شیعه هستند. در میان مدیران دولتی و دستگاههای امنیتی تعداد انگشت شماری از شیعیان هستند . مسلمانان مذاهب شیعه و اسماعیلی در
,مناطق سنی نشین با تنگناهایی مانند آزار و اذیت و بازداشت مواجهند.
,این گزارشها در حالی منتشر می شوند که عربستان هرگونه تبعیض را نفی می کند و در عین حال اجازه پژوهشها در این مورد را نمی دهد.
,
,
نگاهی به مهمترین اعتراضات در تاریخچه کشور عربستان
, نگاهی به مهمترین اعتراضات در تاریخچه کشور عربستان,,
این تبعیض ها در نهایت منجر به تنشهایی شد که مهمترین آنها اعتراضات کارگری در سال 1953 و 1956 علیه شرکت نفتی آرامکو و همچنین انتفاضه گسترده در سالهای 1980-1979 و آخرین آنها در سال
,2011بود.
,توبی جونز تاریخ نگار دانشگاه آمریکایی روتگرز در کتابش ( مملکت بیابانی: نفت و آب چگونه عربستان نوین را تشکیل داد-2010) می نویسد که اعتصبات سالهای 1953 و 1956 به دلیل پایین بودن درآمدها و
,شرایط سخت زندگی و نژادپرستی در عربستان بوجودآمد.
,,
فرانک جانگرز مدیر اجرایی سابق شرکت آرامکو در کتاب خاطرات خود ( آرامکو و عربستان چگونه با هم رشد کردند-2013 ) می گوید که آرامکو از همان ابتدا به تمام مشکلات توافق بین مسلمانان شیعه و
,سنی آگاه بود. گرچه شیعیان در سطح ملی اقلیت محسوب می شدند اما در منطقه الشرقیه اکثریت بودند و تمایل داشتند بطور مستقل زندگی کنند. با این حال شرکت آرامکو تلاش کرد تا این اختلاف دینی
,در امور رتبه بندی کارکنان دخالتی نداشته باشد.
,,
دومین مورد از اعتراضات شیعیان در سال 1979 تنها چند ماه پس از سرنگونی نظام شاهنشاهی و انقلاب اسلامی در ایران صورت داد که موجی از راهپیمایی ها در قطیف و دیگر مناطق شرق عربستان و
,همچنین در بحرین صورت گرفت و با دخالت نیروهای امنیتی به خشونت کشیده شد.
,جونز در این باره می نویسد که بدون شک انقلاب اسلامی در ایران نقش مهمی در فعالسازی مخالفان شیعی در عربستان و کشورهای مجاور داشته است.
,در سال 2011 نیز همگام با اعتراضات موسوم به بهار عربی، در عربستان و بحرین نیز موجی از راهپیمایی هایی با ماهیت مطالبه حقوق شکل گرفت که توسط نیروهای امنیتی به شدت سرکوب شد.
,,
شیعیان در شرق عربستان پس از انتشار خبر اعدام روحانی شیعی اعتراصات گسترده ای را با شعارهای "سرنگونی آل سعود" ترتیب داده اند و گزارشهای سازمان عدل و توسعه که یک نهاد حقوقی می
,باشد نیز نشان می دهد که ولیعهد عربستان محمد بن نایف درصدد است با اعمال خشونت های آنها را سرکوب کند.
]
ارسال دیدگاه