وقتی امام به منصوب خود غضب میکند؛
نیمنگاهی به کارنامه سیاسی مهندس بازرگان
اولین نخستوزیر ایران، افکار و عقاید مختص به خودش را داشت. انقلابی فکر نمیکرد و آن را متعلق به گفتمانهای قرن نوزده میدانست.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از آناج، کمتر کسی است که نام مهدی بازرگان را نشنیده باشد. کسی که در کنار یدالله سحابی و محمود طالقانی اقدام به تأسیس نهضت آزادی کرد. نهضتی که در سال ۱۳۴۰ با جدایی برخی از اعضای جبهه ملی ایران و با تاکید بر هویت ایرانی و اسلامی تأسیس شد. بازرگان اولین دبیرکل نهضت آزادی بود که تا هنگام مرگش در سال ۱۳۷۳ رهبری آن را بر عهده داشت و پس از او ابراهیم یزدی به این مقام رسید.
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, آناج, کمتر کسی است که نام مهدی بازرگان را نشنیده باشد. کسی که در کنار یدالله سحابی و محمود طالقانی اقدام به تأسیس نهضت آزادی کرد. نهضتی که در سال ۱۳۴۰ با جدایی برخی از اعضای جبهه ملی ایران و با تاکید بر هویت ایرانی و اسلامی تأسیس شد. بازرگان اولین دبیرکل نهضت آزادی بود که تا هنگام مرگش در سال ۱۳۷۳ رهبری آن را بر عهده داشت و پس از او ابراهیم یزدی به این مقام رسید.,اولین نخستوزیر ایران، افکار و عقاید مختص به خودش را داشت. انقلابی فکر نمیکرد و آن را متعلق به گفتمانهای قرن نوزده میدانست. برای آمریکا احترام و جایگاه بالایی قائل بود، تا آنجایی که یک هفته پس از پیروزی انقلاب در مصاحبه با خبرنگار نیویورک تایمز به صراحت اعلام کرد که مشتاق است روابط با آمریکا از سر گرفته شود. او پژوهشگر قرآن هم بود و در این زمینه دهها جلد کتاب و مقاله از خود به جای گذاشته است.
,عدهای بازرگان را به خاطر ویژگیهای اخلاقی و مشی اصلاحطلبانهاش دوست دارند. مثلا محمدرضا عارف، بازرگان را «چهرهی اخلاقی و الگویی برای من به عنوان یکی از بچههای دانشکده فنی دانشگاه تهران» معرفی میکند، و یا برخی رسانههای وابسته به دولت دربارهی او میگویند: «مردی که یک عمر برای اعتدال نالید».
, «چهرهی اخلاقی و الگویی برای من به عنوان یکی از بچههای دانشکده فنی دانشگاه تهران», «مردی که یک عمر برای اعتدال نالید».,بازرگان چندان به دینیبودن حکومت اعتقادی نداشت. مخالفت او با تشکیل کمیتههای انقلاب شاهدی بر این مدعاست؛ چرا که کمیتهها از دولت مستقل بودند و از روحانیت تبعیت میکردند. او که در سال 60 مجاهدین خلق را «فرزندان نهضت آزادی» معرفی کرد، اعلام نمود که برای موفقیت آنها حاضر است خانه و پیراهنش را هم بفروشد.
, «فرزندان نهضت آزادی», «فرزندان نهضت آزادی», برای موفقیت آنها حاضر است خانه و پیراهنش را هم بفروشد.,برخی میگویند دولت موقت به ریاست مهندس بازرگان از طرح حملهی صدام به ایران باخبر بوده است. حسن روحانی در سخنرانی پیش از خطبههای نمازجمعه 15 آذرماه 64 تحمیل جنگ را به سازش و عملکرد دولت موقت گره زد و گفت: «اگر نادانی دولت موقت نبود شاید جنگی اینچنین بر ما تحمیل نمیشد، آنهایی که حتی تصمیم داشتند هواپیماهای اف14 ما را به آمریکا پس دهند و اگر شهید بهشتیها و عزیزانی چون خامنهایها و هاشمیها در شورای انقلاب نبودند، دولت موقت در تابستان ۵۸ آنها را به آمریکا پس داده بودند. من نمیگویم خیانت یا عدم خیانت، بلکه این، یک نادانی و عدم تفکر صحیح برای یک ملت انقلابی بود.»
, «اگر نادانی دولت موقت نبود شاید جنگی اینچنین بر ما تحمیل نمیشد، آنهایی که حتی تصمیم داشتند هواپیماهای اف14 ما را به آمریکا پس دهند و اگر شهید بهشتیها و عزیزانی چون خامنهایها و هاشمیها در شورای انقلاب نبودند، دولت موقت در تابستان ۵۸ آنها را به آمریکا پس داده بودند. من نمیگویم خیانت یا عدم خیانت، بلکه این، یک نادانی و عدم تفکر صحیح برای یک ملت انقلابی بود.», اگر نادانی دولت موقت نبود شاید جنگی اینچنین بر ما تحمیل نمیشد،,نهضت آزادی به رهبری مهدی بازرگان، در شهریورماه 1365 پیامی را خطاب به امام خمینی(ره) با عنوان «قرآننشناسها فرمانروا شدهاند» منتشر نمودند که در آن، تعبیر معظمٌله در خصوص «جنگ تا رفع فتنه» را با «جنگ تا نابودی» جایگزین کردند.
, «قرآننشناسها فرمانروا شدهاند», «قرآننشناسها فرمانروا شدهاند»,بازرگان راه سختی را در پیش گرفته بود. راهی که در کنار حمایت از آیتالله منتظری، ایجاد شبهه در جنگ، تمایل به رابطه با آمریکا، تلاش برای انحلال مجلس خبرگان و موارد دیگر، از محبوبیت نسبیاش کاست و با اعلام نظر تاریخی امام دربارهی نهضت آزادی و شخص بازرگان، دیگر مشروعیت سیاسی خود را از دست داد. امام در این خصوص فرمودند: «اگر خدای متعال عنایت نفرموده بود و مدتی در حکومت موقت باقی مانده بودند، ملتهای مظلوم به ویژه ملت عزیز ما اکنون در زیر چنگال آمریکا و مستشاران او دست و پا میزدند و اسلام عزیز چنان سیلی از این ستمکاران میخورد که قرنها سربلند نمیکرد»
, «اگر خدای متعال عنایت نفرموده بود و مدتی در حکومت موقت باقی مانده بودند، ملتهای مظلوم به ویژه ملت عزیز ما اکنون در زیر چنگال آمریکا و مستشاران او دست و پا میزدند و اسلام عزیز چنان سیلی از این ستمکاران میخورد که قرنها سربلند نمیکرد»,بیش از سه دهه از آن روزها میگذرد. روزهای پر التهاب؛ روزهای جنگ و ترور. بازرگان هم منصوب امام بود و هم مغضوب او واقع شد. بازرگان در زمرهی اولین ریزشهای انقلاب بود؛ هرچند که او از ابتدا نیز فردی انقلابی نبود و یکی از دلایل تحمیل جنگ به ایران را «صدور انقلاب» میدانست. هنوز هم رگههایی از تفکرات بازرگانی در برخی گروههای سیاسی دیده میشود. گروههایی که معتقد به رفرمیسم و اصلاحطلبی هستند و مدام یاد و نام و افکار بازرگان را گرامی میدارند. جالبتر آنکه اندیشههای بازرگانی، به مشی «اعتدال» هم رسوخ پیدا کرده که حسن روحانی با چرخشی کمنظیر سخنرانی روز دانشجوی خود را با «سلام بر بازرگان» آغاز کرد.
]
ارسال دیدگاه