یادداشت
انقلاب و چگونگی شکل گیری آن
انقلاب اسلامی عبارتست از دگرگونی بنیادی درساختارکمی جامعه ونظام سیاسی آن منطبق برجهانبینی و موازین وارزشها ی اسلامی ونظام امامت و براساس آگاهی و ایمان مردم و حرکت پیشگام متقیان و صالحان و قیام قهرآمیزتوده های مردم است.[
به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از سلام کمیجان، مفهوم انقلاب واژه انقلاب ازجمله اصطلاحات علم اخترشناسی بوده که به معنای چرخش دورانی افلاک وبازگشت سیارگان به جای اول به کارمی رفته است .
, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, سلام کمیجان, سلام کمیجان, سلام کمیجان,,
امروزه این اصطلاح – که بیانگر دگرگونی شدید وناگهانی است درمورد مسائل گوناگونی مانند انقلاب صنعتی،انقلاب سیاسی،انقلاب اجتماعی،انقلاب فکری،وانقلاب سبزبه کارمیرود .
,,
انقلاب دردوره باستان نیز وجود داشته است، براساس پژوهش علمی،درفاصله سالهای 600 ق. م تا 146 ق. م،84 انقلاب دریونان باستان به وقوع پیوسته وبر اساس پژوهشی دیگر،درفاصله 509 ق . م تا 476 م نیز رم باستان شاهد 170 انقلاب بوده است.
,,
,
دررابطه با واژه انقلاب تعاریف مختلفی ارائه شده،برخی انقلاب راپدیده ای منحصربه فرد وتاریخی دانسته اند انقلاب درتاریخ طولانی جوامع بشری لحظه ای نادر است، انقلاب حادثه ای تاریخی است که زمان وقوع جریانات آن از لحظه ناگهانی آن فراتر میرود.
,,
,
انقلاب درحقیقت عبارت است ازقطع رابطه باوضعیت حاضر است که غیر قابل قبول وتحمل ناپذیر می باشد.
,,
هانیگتون انقلاب را «یک دگرگونی سریع، بنیادی وخشونت آمیز داخلی در ارزشها واسطوره های مسلط بریک جامعه، نهادهای سیاسی، ساختار اجتماعی، رهبری، فعالیت وسیاستهای حکومت است » می داند برخی نیز مانندمارکس انقلاب رادر چارچوب مبارزه ی طبقاتی ومواردی از این نوع تعریف می کنند.
,,
برخی نیز انقلاب رادستیابی گروههای خارج ازسلوک قدرت به قدرت دانسته اند « انقلاب منازعه ای خشونت آمیز برای قبضه قدرت در درون واحد سیاسی مستقلی است که درطی آن گروه های خارج ازبلوک قدرت دست به بسیج توده ها می زنند و درصورت پیروزی قدرت را در دست می گیرند.
,,
براساس تعاریف فوق میتوان گفت یک انقلاب سیاسی کامل شامل عوامل و ویژگی های زیر می باشد :
,1- مردمی است؛
,2- سریع وناگهانی است؛
,3- باخشونت همراه است؛
,4- ارزشهای مسلط راتغییرمی دهد؛
,5-سیستم سیاسی حاکم را تغییرمی دهد؛
,,
بنابراین انقلاب اسلامی عبارتست از دگرگونی بنیادی درساختارکمی جامعه ونظام سیاسی آن منطبق برجهانبینی وموازین وارزشها ی اسلامی ونظام امامت وبراساس آگاهی وایمان مردم وحرکت پیشگام متقیان وصالحان وقیام قهرآمیزتوده های مردم است.
,,
2. ویژگیهای انقلاب با بررسی انقلابات معاصر می توان گفت یک انقلاب دارای ویژگی هایی است که ذیلاً به آنها اشاره می شود
,,
. 1-2. نارضایتی از وضع موجود نارضایتی عمیق اولین عنصر مهم در وقوع هرانقلاب واز دیگر سو زمینه ظهور سایر عوامل وشرایط وقوع آن است ومنظورسطحی ازنارضایتی است که درمیان گروه قابل توجهی از نخبگان سیاسی و فکری وتوده های مردمی ظهور کند و عرصه های مختلف را شامل شود که از بهبود اوضاع نیز نا امیدمی باشند .
,,
2-2. ظهور و گسترش ایدئولوژی جدید ایدئولوژی هر انقلابی در چگونگی پیروزی انقلاب، نوع حکومت جایگزین وحتی مراحل و تحولات پس از پیروزی نقش مؤثر دارد ودر صورتی که ایدئولوژی جدید باویژگی های فرهنگی جامعه هماهنگ باشد پیروزی راسرعت می بخشد و ثبات پس از انقلاب را نیز تقویت می کند نمونه بارز این انقلاب ها،انقلاب اسلامی ایران است که به رغم رویارویی با رژیمی مقتدر ومورد حمایت غرب، توانست به پیروزی دست یابد .
,,
3-2. گسترش روحیه انقلابی روحیه انقلابی پدیده ای روانشناختی ومرحله ای بالاتر ازنارضایتی از وضع موجود است ومنظور ازآن به وجود آمدن اراده وحس پرخاشگری علیه نظام سیاسی حاکم است . باچنین روحیه ای واراده ای است که افراد اعتماد به نفس پیدا می کنند و در مقابل راه حل های اصلاحگرایانه وسیاست سرکوبگرانه حکومت ایستادگی می کند.
,,
این روحیه دستکم باید در میان گروهی ازنخبگان وتوده ها ظهوریابد ... ازاینرو تازمانیکه این پدیده روی نداده–هرچند شرایط دیگرمحقق باشد–انقلابی به وقوع نمی پیوندد . قوت واقتدار روحیه انقلابی نیز به عوامل مختلفی مانند ویژگیهای تاریخی وفرهنگی، نوع ایدئولوژی انقلابی، مجموعه ویژگی هاو اقدامات پیشین حکومت و... بستگی دارد .
,,
4-2. رهبری ونهادهای بسیج گر درهر انقلابی وجود رهبری که بتواند نارضایتی های موجود را فعال سازد وآنها راعلیه حکومت بسیج نماید ضرورت جدی دارد. رهبری درجریان یک انقلاب نقش های متعددی رابرعهده دارد که می توان از فعال سازی نارضایتی از وضع موجود، برانگیختن روحیه انقلابی، بیان وگسترش اندیشه وایدئولوژی جدید، تنظیم وبرنامه ریزی راهبردهای حرکت انقلابی،بسیج کردن وبه صحنه آوردن توده ها،ترسیم وبرقراری نظام سیاسی جدید ونیز تلاش برای رسیدن به اهداف وشعارهای پس ازانقلاب نامبرد.
,,
5-2 شرکت توده ها انقلاب یک پدیده کاملاً توده ای است یعنی وقوع آن برنقش وحرکت مستقیم توده ها اتکا دارد انقلاب درمیان مردم وبه وسیله آنها شروع وبه فرجام می رسد ودر نهایت نظام سیاسی حاکم را تغییر می دهد، حرکت انقلابی حرکتی از پایین به بالاست. اینکه می گوییم وقوع انقلاب متکی برنقش مستقیم توده هاست بدین معنانیست که همه یا بیشترتوده ها درانقلاب شرکت دارند بلکه به این معناست که دستکم،گروهی قابل توجه از توده ها درانقلاب شرکت دارند و دیگران نیز عملاً به مخالفت با آن نپردازند وباسکوت خود به آن رضایت دهند بنابراین میزان شرکت توده ها در انقلاب هامتفاوت است : درانقلاب اسلامی ایران تقریباً همه توده ها شرکت داشتند اما درانقلاب روسیه (فوریه واکتبر1917)شمارتوده های شرکت کننده اندک بود.
,,
6-2- وجودعضوخشونت تصورانقلاب بدون حضور خشونت درآن غیرممکن است چرا که تمامی انقلابها با خشونت همراه بوده اند ازاینرو انقلاب بدون خشونت وجود ندارد.
,,
,
منظورازخشونت مجموعه اقدامات غیرقانونی انقلابیون مانند اعتصابات وتظاهرات،ترور، .... ازیکسو و اقدامات حکومت درسرکوبی انقلابیون ازسوی دیگر است.
,,
میزان خشونت درهر انقلاب بسته به ویژگیهای فرهنگی مردم، استراتژی مبارزاتی رهبری، نوع نیروهای مسلح، نوع رژیم وشرایط خاص داخلی وبین الملل متفاوت است.
,,
7-2. تغییر ساختارهای اجتماعی–سیاسی جامعه آنچه باپیروزی انقلاب روی میدهد، ایجادتغییرات سیاسی داخلی، تغییردرجهت گیری های سیاست خارجی واعلام استقلال ازقدرتهای خارجی مسلط است.
,,
منابع .1هاناآرنت،انقلاب،ص36. .pitirimSorokin “Fluctuation internal Disturbances’’in:elly and brown(eds),struggles in the state ,p.2128 3.گیروشه،تغییرات اجتماعی،ص 223 4.ساموئل هانگتینگتون،سامان سیاسی درجوامع دستخوش دگرگونی،ص 385 5.روبرتروز-سیمورمارتین،جامعه شناسی سیاسی،ص 9 6.حسین بشیریه،انقلاب سیاسی وبسیج،ص9
,,
یادداشت از عباس کمیجانی کارشناس ارشد علوم سیاسی
,,
انتهای پیام/
]
ارسال دیدگاه