بازاریابی شبکه ای

تب بازاریابی در دانشگاه های استان

تب بازاریابی در دانشگاه های استان
این مطلب ادامه دارد...
[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا؛ به نقل از پایگاه خبری دانشجویان بیدار،بازاریابی شبکه ای به عنوان یکی از روش های نوین فروش، چند سالی است که در کشور ما مجوز فعالیت از وزارت صنعت و معدن و تجارت گرفته است و با افزایش تعداد شرکت ها به سرعت در حال گسترش می باشد.حتی در برخی از دانشگاه هاس استان،به عنوان یکی از معروف ترین شغل های دانشجویی مطرح است. با وجود تلاش هایی که برای هدایت این حرفه در جهت صحیح صورت گرفته است، شاهد مشکلاتی در این زمینه هستیم که نگرانی هایی را در مورد آینده این صنعت به وجود آورده است. مشکلاتی از قبیل محصولات گران قیمت و با کیفیت پایین، خرید اجباری، اجبار در زمینه مجموعه سازی و مواردی از این قبیل، این گمان را در افراد به وجود می آورد که آیا عملکرد این شرکت ها همانند شرکت های هرمی است؟ و آیا می توانیم به آینده فعالیت در این حرفه اطمینان داشته باشیم ؟ به راستی مشکل در کجاست و چرا حرفه ای که در دنیا به عنوان کسب و کاری شناخته شده مرسوم است، با وجود گذشت چند سال از فعالیتش، هنوز نتوانسته جایگاه اصلی خودش را در کشور ما پیدا کند و اطمینان لازم را در علاقه مندان به فعالیت در آن به وجود آورد. در این مطلب با ارائه تعریفی از این روش فروش، به بررسی شبهات و ابهامات این نوع بازاریابی که بسیار معروف شده است،می پردازیم.

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا,

بازاریابی شبکه ای روشی برای فروش محصولات است که در آن شرکت های تولیدی با حذف واسطه های توزیع از قبیل عمده فروشان و خرده فروشان و کاهش هزینه های انبار داری و تبلیغات، محصولات را با قیمتی مناسب و قابل رقابت در بازار به دست مصرف کننده نهایی می رسانند.براساس این تعریف دو رسالت مهم برای بازاریابی شبکه ای و یا همان حرفه فروش مستقیم تعریف شده است اول حذف واسطه های توزیع، دوم کاهش هزینه های اضافی و کاهش قیمت محصولات ارائه شده. اما چگونه می توان این دو رسالت مهم را به انجام رساند.وقتی نگاهی به برترین شرکت های بازاریابی شبکه ای در سطح دنیا می اندازیم به یک ویژگی مشترک در آنها برمی خوریم، ارائه محصولات منحصر به فرد یعنی محصولاتی که تولیدشان در انحصار این شرکت ها قرار دارد و سایر شرکت ها محصولاتی مشابه با آن را نمی توانند ارائه کنند.توانایی تولید یکی از مهم ترین پیش شرط های لازم برای موفقیت فعالیت در شرکت های بازاریابی شبکه ای است. تولید کننده بودن یک شرکت مزایای بسیاری را به دنبال دارد. شرکتی که خودش تولید کننده محصولاتش است مطمئنا در مورد کیفیت محصولاتش تعصب خواهد داشت زیرا که با عدم ارائه محصولات با کیفیت قادر به افزایش فروش و سودآوری نخواهد بود. این شرکت به سلیقه مشتریان و نیاز بازار در تولید توجه خواهد کرد زیرا می داند رمز باقی ماندن در بازار ارائه محصولاتی است که مطابق با خواست مشتریان و بازاراست.همچنین وقتی که واسطه ای برای توزیع درمیان نباشد و محصول به طور مستقیم به دست مصرف کننده برسد،به میزان زیادی قیمت محصولاتش کاهش خواهد یافت و قادر به رقابت با سایر محصولات در بازار خواهد بود.وقتی محصولی تولید آن فقط در انحصار شرکت باشد، مسلماً دیگر آن شرکت نگران فروش محصولاتش نخواهد بود زیرا محصولات او از طریق کانال های دیگر همانند فروشگاه های خرده فروشی و غیره قابل تهیه نخواهد بود و فقط از طریق آن شرکت در دسترس مصرف کننده قرار خواهد گرفت.

,

اما زمانی که شرکت تولید کننده نباشد و صرفاً نقش یک توزیع کننده را داشته باشد قادر به استفاده از مزایای این روش فروش نخواهد بود و برای افزایش سودآوری اش ناچار به انجام اقداماتی است که متأسفانه برخلاف رسالت اصلی حرفه بازاریابی شبکه ای می باشد. وقتی نگاهی به عملکرد برخی از شرکت های فعال در داخل کشورمان می اندازیم می بینیم که بسیاری از آنان از اصول اساسی این حرفه بسیار دور هستند. اکثر این شرکت ها به جای تولید کننده بودن صرفاً وارد کننده محصولات بعضاً بی کیفیت هستند که در بازار فراوان بوده و هیچ انحصاری برای ارائه آن وجود ندارد. متأسفانه هزینه هایی که آنان برای وارد کردن محصولات پرداخت می نمایند بر روی قیمت محصولات ارایه شده توسط آنان تاثیر چشمگیری گذاشته و می بینیم که شکایت مصرف کنندگان از بالا بودن قیمت محصولات نسبت به قیمت بازار زیاد است.کیفیت پایین محصولات ارائه شده توسط برخی از این شرکت ها و قیمت بالای آن موجب کاهش تقاضا برای محصولات و کاهش سهم فروش این محصولات در بازار شده است که برای جبران این مشکل و افزایش سودآوری تمرکز اصلی بازاریابان آنان بر روی جذب اعضا جدید و اجبار خرید های مشخص توسط آنان و منجر به گمان های بد در مورد عملکرد این حرفه در سطح کشور شده است. حتی شرکت ها به منظور افزایش فروششان اقدام به عرضه محصولات در رسته های کاملاً متفاوت از قبیل محصوات غذایی و پوشاک می نمایند که کاملاً یک اقدام غیر حرفه ای در این صنعت محسوب می گردد.

,

بر اساس این گفته ها تصمیم گرفتیم تا مصاحبه ای آماده کنیم از دو تن از دانشجویان دانشگاه دولتی بجنورد که سابقا در یکی از این شرکت ها مشغول  به فعالیت بوده اند،اما بنا به دلایلی از این حرفه فاصله گرفتند.سوالات بصورت مشترک مطرح شده است و جواب ها نیز با مصاحبه کننده اول و دوم از هم تفکیک شده اند.

,

سوال اول:تا چه میزان از ماهیت شرکت های بازاریابی مثل بیز،پنبه ریز،ابر تجارت کهکشان و... اطلاعات دارید؟تا به حال در این شرکت ها فعالیت نموده اید؟

,

مصاحبه کننده اول:بنده به واسطه ی یکی از دوستان که اعتماد زیادی به ایشان داشتم ، وارد کار شدم . بیش از 90 روز در یکی از شرکت های بازاریابی شبکه ای فعالیت نمودم و در نهایت به دلایلی از قبیل ابهام در شرعی بودن و قانونی نبودن 

,

 و شرایط بسیار بد محیط کاری مثل تزریق تقدس بی جا به کار ، القای آرزوهای واهی و تبعیت بی قید و شرط از لیدر ها و ... سبب شد تا از کار خارج شدم .

,

مصاحبه کننده دوم:از آنجایی که بنده شخصا مدتی(حدود یک سال)در این شرکت ها فعالیت داشتم،تا حدودی به ساختار کلی و روند فعالیت ها،نحوه ی عضوگیری،نحوی آموزش و پاره ای دیگر از مسائل جاری در این گونه شرکت ها آشنایی دارم.البته باوربنده بر این هست که اصطلاح بازاریابی شبکه ای نسبت به بازاریابی برای اینگونه شرکت ها ارجح تر است.

,

سوال دوم:تصور می کنید علت اصلی تمایل قشر دانشجو(اعم از مهندسین و محصلین رشته های علوم انسانی)به این نوع فعالیت ها در چیست؟چرا دانشجویان این نوع فعالیت را به عنوان شغل خود انتخاب می کنند؟

,

مصاحبه کننده اول:ه نظر بنده این شرکت ها تمرکز خود را بر روی قشر جوان علی الخصوص دانشجو می گذارند .زیرا  قریب به اتفاق دانشجویان منبع درآمدی  ندارند و منتظر یک فرصت کسب درآمد هستند و علاوه بر این ، ارتباطات دانشجویان نیز بیشتر می باشد لذا می توانند شبکه سازی بیشتری انجام دهند . فلذا دانشجو که این کار را یک راه سریع و آسان پولدار شدن می بیند وارد کار می شود . 

,

مصاحبه کننده دوم:به نظر من علاقه و مشتاق بودن جوانان و به تبع دانشجویان به این مدل درامدی نشأت گرفته از هیجانات جوانی و حس دستیابی به اهداف در کوتاهترین زمان ممکن است، همان جمله ی معروف: ره صدساله رو یک شب رفتن،ضمن اینکه این شرکتها در کنار روند اموزش و فروش و عضوگیری برنامه هاوکلاس های انگیزشی رو ارائه میکنند که بر روی ذهن مخاطب تأثیر به سزایی میذارند و سبب ایجاد حس مثبت نسب به شرکت و نوع فعالیتش می شود.و همچنین پاره وقت بودن این کار و داشتن همکارهایی که انتخاب خود شخص هستند،و ممکناست اقوام و صمیمی ترین دوستان فرد را شامل شوند.ضمن اینکه نیاز به دانش و تجربه خاصی ندارد.

,

سوال سوم:در خصوص شرعی بودن یا نبودن این نوع فعالیت اطلاعاتی دارید؟

,

مصاحبه کننده اول:اکثر مراجع حکم به حرمت فعالیت های بازاریابی شبکه ای داده اند و بنده پیشنهاد می کنم که دوستان کتاب فقه و بازاریابی چند سطحی انتشارات آستان قدس نویسنده حجت الاسلام مهدی نریمانی را مطالعه نمایند . 

,

, ,

مصاحبه کننده دوم:باید عرض کنم که درصورت حرام بودن این شغل،هرگز وزارت صنعت معدن تجارت اقدام به صدور مجوز نمی نمود،زیرا فقهای دینی نیز این نوع بازاریابی شبکه ای که درامد زایی ان بر پایه ی فروش مستقیم و نیز فروش غیر مستقیم استوار است را از شرکتهای هرمی(مانند گلدگوئست) که اعضا آن صرفا از مجموعه سازی درآمد اخذ میکردند متمایز می دانند.

,
گرچه اشکالاتی نیز به این مقوله وارد است و نظر فقها بر این است که اگر سود حاصل از فروش فقط به بازاریاب اول تعلق گیرد اشکالی ندارد.
,
البته در این شرکتها درامدی با عناوین پاداش راهبری،استخر درامدوباشگاه و ...به افراد دارای زیر مجموعه تعلق میگیرد،که خود شرکتها مدعی هستند این درامد مجموعه سازی و سود حاصل از بازاریابان بالواسطه نیست و نمیتوان اشکالی به ان وارد کرد،زیرا درواقع هزینه آموزش تیم کاری،و هدایت و رهبری انها میباشد .همانند فعالیتی ک یک مدیر در یک سازمان انجام میدهد
,
البته این بحث کاملا مفصل و طولانی میباشد،که بنده به همین مقدار اکتفا میکنم.
,

سوال چهارم:اگر متوجه شوید که این نوع بازاریابی،به کالاهای ساخت داخل آسیب وارد می سازد و شما را رسما واسطه گر کالاهای ساخت خارج قرار می دهد،واکنش تان چیست؟

,

مصاحبه کننده اول:قطعا با توجه به شرایط اقتصادی فعلی کشور ، کاری که به تولید ملی ضربه بزند قابل قبول نیست . اکثر شرکت ها کالاهای خارجی خود را زیر پوششی از کالاهای ایرانی به فروش می رسانند و مدعی اند که شرکت های خارجی کالا را  انحصاراً برای آن شرکت تولید می کند. این در حالی است که اثری بر تولید ملی ندارد .  

,
مصاحبه کننده دوم:
,
تا آنجا که بنده مطلع هستم این شرکت ها در حال حاضر از طرف کمیته نظارت بر بازاریابان شبکه ای به طور مداوم درحال بررسی هستند و کالاهایی که در سبد فروش این شرکتها موجود است از استانداردهای این کمیته عبور کرده و تأیید شده میباشند،و شرکتها موظف به فروش کالاهای ایرانی هستند وتنها حجم کمی از سبدکالا به کالاهای غیرایرانی تعلق میگیرد درغیر این صورت اخطار دریافت میکنند.
,
اما واکنش بنده حتما تأسف برای مسئولین خواهد بود که نتوانسته اند در تولید کالای باکیفیت کوشاباشندوجایگاه خود را در این عرصه پیداکنند.
,
سوال پنجم:به چه میزان نسبت به مسئولین و ساختار این شرکت ها اطمینان دارید؟آیا برای سرمایه گذاری در این شرکت ها،به این مولفه(یعنی اطمینان)توجه می کنید؟
,
مصاحبه کننده اول:ه نظر بنده به دلیل مشخص نبودن مسئولین اصلی و ساختار مدیریتی ، این شرکت ها قابل اعتماد نمی باشند . زیرا در برخی از شرکت ها مسئولین اصلی اتباع غیر ایرانی هستند و از افرادی ایرانی صرفا برای ثبت شرکت استفاده کرده اند . به دلیل همین ضعف ساختار مدیریتی است که تا به حال یکی از شرکت ها منحل شده است .
,
مصاحبه کننده دوم:
,
باید عرض کنم باتوجه به نحوه ی فعالیت شرکتهای بازاریابی شبکه ای و اساس فعالیت در بازار گرم،به طور قطع فرد با اطمینان و شناخت کامل معرف وارد مجموعه خواهد شد و این فاکتور به صورت بالقوه وجود دارد
,
و از آنجا که پیشرفت هرفرد مستلزم پیشرفت زیرمجموعه اوست و طبق تعریف رابطه ی برد-برد،اطمینان به اشخاص بالاتر ایجاد خواهد شد،وبرای ایجاد اطمینان به ساختار با اندکی مطالعه و تأمل میتوان به نتایجی در این زمینه دست یافت.
,
پس از بیان این سوالات از دانشجویان دانشگاه دولتی،سراغ جناب آقای دکتر خشنودی،عضو هیئت علمی رشته اقتصاد و مدیر گروه سابق این رشته رفتیم تا با بیان سوالاتی از ایشان،در خصوص فعالیت بازاریابی در کشورمان اطلاعاتی کسب کنیم.ان شاء الله در مطالب بعدی این مصاحبه را منتشر خواهیم کرد.
,
 
,
انتهای پیام/رض
]

به اشتراک گذاری این مطلب!

ارسال دیدگاه