افراطی گری های مذهبی در تشیع و اهداف آن

شاید بارزترین و آشناترین جریان سطح نگر،خوارج در زمان حضرت امیرالمومنین(ع) باشند. شروعی بر پایه نگرشی قشرگرا و نقصان عقل در تصمیم حاصلی جز خروج بر امام زمان خود نداشت.گاهی افراط ندانسته ظهور می کند و گاهی نیز دانسته و برای مقابله با صراط مستقیم.

[

به گزارش شبکه اطلاع رسانی راه دانا به نقل از صبح شادگان:افراط را اگر در مفهوم بررسی کنیم حاصل نقصان عقل در تشخیص صراط مستقیم است.آن وقت که عقل قدرت

, شبکه اطلاع رسانی راه دانا, صبح شادگان,

تصمیم و تفکر،توانایی بررسی خود را از دست دهد،سطح نگری بوجود می آید و نتیجه رشد این جریان می شود افراط.

شاید بارزترین و آشناترین جریان سطح نگر،خوارج در زمان حضرت امیرالمومنین(ع) باشند. شروعی بر پایه نگرشی قشرگرا و نقصان عقل در تصمیم

حاصلی جز خروج بر امام زمان خود نداشت.گاهی افراط ندانسته ظهور می کند و گاهی نیز دانسته و برای مقابله با صراط مستقیم.

در چند دهه اخیر که اسلام توانایی ایجاد جریان های اجتماعی و سیاسی را پیدا کرده است، در مقابل این حرکت،دشمن دست به طراحی جریان های

افراطی در مذاهب اسلامی زده است.در بین اهل تسنن وهابیت،سلفی گری و ….و اخیرا(چند سالی است) در مذهب حق تشیع نیز ظهور حرکت و

جریانی باعث ایجاد برخوردهای شده است.گرچه در سالهای گذشته شاهد ظهور جریانان های مشابه بوده ایم که پس از مدتی تحرک به نقطه سکون

رسیده اند اما دلایل قدرت جریان اخیر (شیرازی ها) را در چهار مورد ذکر می کنم:

۱-تکیه بر مرجعیت(این ویژگی بین جریان های مشابه در تشیع مشترک است)

۲-بهره گیری از زمان( این جریان در زمانی ظهور کرد که تقابل های مذاهب اسلامی به اوج خود رسیده است)

۳- ابزار اعتقادی(جریان شیرازی با استفاده از تعصب مذهبی خود را در خط مقدم مذهب تشیع می داند)

۴- ابزار رسانه( علی رغم اینکه این جریان از پشتیبانی شخصیت ها بی نصیبند با در اختیار گرفتن بیش از ۱۴ کانال ماهواره ای و سایت های مختلف جریان تبلیغاتی خوبی را ایجاد کرده اند)

گذشته از اسنادی پیرامون حمایت کشورهای غربی از این جریان این یادداشت با ارانه مبانی و روش مبارزات و اهداف آن در سنت ائمه اطهار نقدی است بر منش حرکت افراط گرایان مذهب تشیع.

آیا می توان هدفی واحد برای تمام(۲۵۰سال) زندگی معصومین علیهم السلام در نظر گرفت؟! آن هدف چیست؟!

این بزرگواران یک واحدند،یک شخصیت اند. شک نمی شود کرد که هدف و جهت آنها یکی است.(برداشت از بیانات مقام معظم رهبری در کتاب انسان ۲۵۰ ساله)

اگر از دیدگاه اعتقادی بررسی کنیم و به عصمت اعتقاد داشته باشیم بی شک تمام زندگی معصومین را در راستای یک هدف خواهیم دید. از آن گذشته سنت مبارزات ائمه اطهار و برنامه ریزی عقلی و حکیمانه این بزرگواران در طول زندگی بر این اصل و هدف واحد تاکید می کند.

اما آن هدف چیست؟! حفظ، ارائه و پیشبرد اسلام(تنها تئوری توحیدی برای جامعه بشری) هدف کلی ائمه معصومین در طول تاریخ زندگی آن بزرگواران می باشد.

مراد از اسلام در اندیشه ائمه معصومین چه چیزی می باشد؟! بعد اصلی و تاکید شده اسلام در سنت نبوی،بعد اجتماعی آن است که متاسفانه در زمان حکومت امویان و عباسیان به کلی از بین رفت.

بعد اجتماعی و تحکیم جامعه و اجرای نظام اسلامی نیازمند حکومت و سیاست اسلامی است. این اصلی است که روش پیامبر اعظم اسلام برآن تاکید می کند. در واقع اصل تشکیل حکومت الهی در سیره تمام انبیا وجود داشت اما در مورد اسلام و پیامبرا کرم به علت قدرت اجتماعی اسلام شاهد ظهور این اصل بودیم. از آن گذشته مسئله امامت که به عنوان یکی از اصول دین در نزد مذهب حق تشیع است فراتر از یک مسئله اعتقادی تاکید بر اندیشه سیاسی اسلام می باشد.

پس هدف نهایی ائمه اطهار را می توان یک هدف سیاسی وتلاش برای تشکیل حکومت الهی دانست. دلیل دیگر این ادعا مبارزه مستقیم حکومت های جبار زمان ائمه با این بزرگواران بود، مخالفت مستبدان حکومتی با ظواهر اسلام نبود بلکه با روح سیاسی آن یعنی مسئله امامت است. چرا که آن زمان خوده حکومت ملتزم به ظواهر بود و حتی با افرادی که تفسیر می گفتند، حدیث نقل می کردند و در ظاهر دین گرا بودند تا جایی که عارض حکومت نباشند مشکلی نداشت.

نقد۱:اولین نقدی که متوجه جریان افراط گرای تشیع(شیرازی) می باشد این است که این افراد و جریان های وابسته به آنها مانند جمعیت روحانیون سنتی ایران معاصر تلاش می کنند موضوع امامت را یک جدال اعتقادی بین دو مذهب تشیع و تسنن معرفی کنند، نه این که امامت یک اصل سیاسی و تئوری توحیدی برای اداره جامعه می باشد.و این مغایر با هدف اصلی و سنت ائمه اطهار است.

جایگاه مبانی عقلی در مبارزات ائمه اطهار

اکنون می توان بر اساس هدف مبارزات ائمه اطهار روش و مبانی زندگی آنها را بررسی کرد:

از آنجا که ائمه اطهار اصل لزوم حفظ تئوری تشیع را درک می کردند در شرایط و زمان های مختلف تدابیر متناسب با زمان را اتخاذ می کردند. به بیان دیگر اگر امام نتواند اسلام را در قالب حکومت(سیاسی)ارائه بدهد لازم است آن را به صورت یک نهضت سیاسی حفظ و شرایط را برای آینده مهیا کند. از این رو در تاریخ اتفاق عظیمی مانند صلح امام حسن رخ می دهد که به نظر می رسد این نرمش قهرمانانه،منطقی وعقلی مبنای پیشرفت های آینده مانند قیام امام حسین قرار می گیرد. در تاریخ خوانده ایم که حتی خواص مذهب تشیع و یاران امام نیز نتوانستند این صلح را بپذیرند چرا که از بصیرت و ادراک عقلانی لازم برخوردار نبودند.در چنین شرایط حساسی موقعیت سنجی و ادراک عقلانی ملزوامات تنها چاره عبور از چنین بحرانی است.

نقد۲: با درک شرایط زمانی صلح امام حسن علیه السلام درمی یابیم که موقعیت سنجی یک اصل در سنت مبارزات ائمه اطهار است. در شرایطی که ائمه اطهار قادر به پیشبرد مذهب تشیع در قالب حکومت نباشند اصل حفظ و ترویج آن در قالب های دیگر(درس اخلاق – فقه و۰۰۰) که مبنای عقلی است مطرح می شود و تاجایی که لازم است از برخوردهای مستقیم اجتناب می کنند. متاسفانه جریان جدید مذهب تشیع از هیچ مبنای عقلی برخوردار نیست.اصل حفظ مذهب را رعایت نکرده و با ایجاد برخوردهای مستقیم مذهبی باعث شده است نه تنها پیشرفتی در مذهب صورت نمی گیرد بلکه آنچه از تشیع معرفی می کنند یک مذهب قشر گرا است و حتی در جایی باعث شده است تعدادی که قصد گرویدن به مذهب تشیع را داشتند با مواجه شدن با این افراط گری ها از این کار منصرف شوند. پس این گروه نه تنها هیچ رشدی را برای تشیع به ارمغان نیاورده بلکه با ایجاد برخوردهای نامناسب باعث پس رفت شده اند.

لزوم حفظ پیوستگی در اصل امامت

از آنجایی که ثابت شد اصل امامت(هدف سیاسی) غایت مبارزات ائمه اطهار بود و تاریخ معصومین نیز ثابت کرده است که حفظ این اصل یک مبنا و ارزش برای این بزرگواران بود.می توان گفت که این مفهوم باید در زمان غیبت به شیوه ای حفظ شود. چرا که مبارزات ائمه اطهار مبین این چیز است که اگر حکومت اسلامی محقق نشود ارزش نهضت اسلامی برای تحقق حکومت باید حفظ شود(برداشت از کتاب انسان ۲۵۰ساله)

از آنجایی که اکنون ما در زمان امام غائب به سر می بریم ارائه شیوه و تئوری برای تحقق اصل سیاسی نظام اسلامی لازم به نظر می آید. ولو این شیوه و تئوری دارای نقص باشد اما همان لزوم حفظ ارزش سیاسی بر این مهم تاکید می کند.

نقد۳:جریان افراطی مذهب تشیع با زیر سوال بردن ولایت فقیه(تئوری حفظ اصل امامت سیاسی در زمان غیبت) ارزش سیاسی مذهب تشیع را زیر سوال برده و در اصل مهمترین بخش مذهب را ازبین برده اند. حال این سوال را می پرسیم که هدف از این کار چیست؟!

اهداف این جریان

می توان گفت دو بخش مهم و تاثیرگذار در مذهب تشیع: فرهنگ و سیاست است،بر این اساس و باتوجه به رویکردها به نظر می رسد این جریان به دنبال اهداف زیر است:

۱- معرفی مذهب تشیع در قالب اعتقادات برای انحراف از اصل سیاسی و فرهنگی

۲- ایجاد برخوردهای مذهبی و تلاش برای جایگزین کردن آن با گفتمان فرهنگی سیاسی انقلابی تشیع

در آخر این نکته قابل ذکراست که تفکر ارائه شده توسط این افراد یک اعتقاد فلج و بی تحرک از مذهب تشیع است و نه فقط باعث پیشرفت نمی شود بلکه این مذهب حق توحیدی را به عنوان یک مکتب خشن معرفی می کند.تلاش این گروه در جهت حذف مبنای عقلانی و تئوریک مذهب تشیع(با حمله به افرادی مانند شهید مطهری) و از بین بردن گفتمان انقلابی است.امید است افراد مومن با بصیرت افزایی اندیشه اصیل مذهب تشیع را ترویج و از انحرافات جلوگیری کنند.

————————–

.: نکته ای که باید ذکر شود این است که این نوشته از مباحث تاریخی بدور و تحلیلی است عقلانی(برداشت از کتاب انسان ۲۵۰ ساله(بیانات مقام معظم رهبری درباره ی زندگی سیاسی- مبارزاتی ائمه معصومین)) از ارزش گذاری های زندگی معصومین علیهم السلام

.: گذشته از اسنادی پیرامون حمایت کشورهای غربی از این جریان این یادداشت با ارانه مبانی و روش مبارزات و اهداف آن در سنت ائمه اطهار نقدی است بر منش حرکت افراط گرایان مذهب تشیع

—————————————–

نویسنده:ابراهیم مرزوقی – فعال فرهنگی شهرستان شادگان